domingo, 17 de mayo de 2026
Este é un potente concepto creado por Google en 2016, que se emprega en medicina, defensa, telecomunicacións ou farmacia. En concreto, o proxecto Horizonte Europa Trumpet (Trustworthy Multi-site Privacy Enhancing Technologies), no que tamén participan tamén Reino Unido e Israel e que conta cun investimento de cinco millóns de euros en tres anos, centrarase na loita contra o cancro e farao a través dos seus dous socios sanitarios, os hospitais oncolóxicos de Liege, en Bélxica, e de IRST-IRCCS, en Emilia-Romaña, Italia.
A aprendizaxe federada na actualidade sábese que presenta unha serie de vulnerabilidades en canto á privacidade, que impiden que os hospitais con unidades oncolóxicas poidan compartir información das e dos pacientes ao incumprir o Regulamento Xeral de Protección de Datos Europeo (General Data Protection Regulation -GDPR-). Os algoritmos empregados hoxe en día en aprendizaxe federado para compartir información pódense reverter, tendo o risco de extraer deles datos persoais. Polo tanto, non poden ser empregados sen a axuda doutras ferramentas. O que imos facer no proxecto é concibir solucións para paliar esta vulnerabilidade, explica Fernando Pérez-González, investigador do Centro de Investigación en Tecnoloxías de Telecomunicación da Universidade de Vigo, atlanTTic.
Ata este momento, Trumpet celebrou a súa primeira reunión de equipo, un consorcio do que forman parte nove organizacións: dous hospitais (Centre Hospitalier Universitaire de Liège e Instituto Romagnolo per lo Studio dei Tumori Dino Amadori), tres centros de investigación (Gradiant, Commissariat à lÉnergie Atomique et aux Énergies Alternatives, e Institut National de Recherche en Informatique et en Automatique), unha universidade (atlanTTic Universidade de Vigo) e tres pemes (Time.Lex, Technovative Solutions y Arteevo Technologies).
Pioneiros en cifrado homomórfico
Os investigadores galegos foron elixidos para o proxecto, principalmente polos tres lustros que levan traballando con cifrado homomórfico, a tecnoloxía na que se comparte e traballa con información sen que o dato persoal poida ser descifrado por persoas non autorizadas. Segundo explica Fernando Pérez, a lexislación é moi garantista co individuo e iso non o podemos perder de vista, pero si se pode chegar a un modelo que permita a compartición de datos entre hospitais porque iso melloraría a investigación en tratamentos ou axudaría na diagnose. Os algoritmos funcionan mellor cando se adestran aportando moitos datos. A función de autocompletar de Google beneficiase do adestramento con datos de centos de millóns de usuarios, e por iso é tan efectivo.
AtlanTTic é un dos centros de investigación pioneiros en España en cifrado homomórfico, no que se centra a tese de doutoramento de Alberto Pedrouzo, porén, trátase dun sistema custoso e complexo, matiza o investigador, e Trumpet tratará de acadar, nos próximos tres anos, unha solución híbrida que manteña as vantaxes do cifrado homomórfico pero que gañe en velocidade e facilidade de implantación. Ademais de desenvolver mecanismos para conseguir que o procedemento sexa efectivo sen perder privacidade, os investigadores de atlanTTic deberán tamén cuantificar en que medida é vulnerable o sistema, o que se denomina métrica de privacidade, na que Pedrouzo e Pérez son expertos. Quérese medir a filtración da privacidade para certificar o cumprimento da GDPR á hora de implementar o aprendizaxe federado, sinala Pedrouzo.
Ampliar o foco para salvar máis vidas
Segundo a Organización Mundial da Saúde, o cancro será a primeira causa de morte en 2030 con 21,6 millóns de casos novos cada ano, de aí a urxencia de ampliar o foco ao máximo coa fin de salvar o maior número de vidas. En investigación médica, canto máis coñecemento, máis fiabilidade e, polo tanto, máis certezas. Se se dispón de moita información para adestrar ao algoritmo, mellor, engade Pérez.
Un total de 596 centros de Primaria e Secundaria de toda Galicia van participar o vindeiro curso no programa de ensino híbrido E-Dixgal. A Consellería de Educación, Ciencia, Universidades e FP incorpora á iniciativa, a petición dos centros, dous colexios e deciden saír outros tres, de xeito voluntario. En concreto, os centros de nova incorporación son os colexios CEIP de Castrelo de Miño (Castrelo de Miño, Ourense) e o CEIP de Valeixe (A Caniza, Pontevedra). No que atinxe ás renuncias, son as do CEIP de Zalaeta (A Coruña), CEIP Península da Paz (Cervo) e a do Instituto Martaguisela (O Barco).
Durante seis días do mes de setembro, a cidade de Vigo acollerá un ciclo de concertos único que reunirá diferentes xeracións, estilos musicais e públicos nunha contorna privilexiada: o peirao de transatlánticos do Porto de Vigo, un espazo aberto ao Atlántico e situado en pleno corazón da ría de Vigo. Son e Mar combina música, identidade cultural e experiencia colectiva nunha programación pensada para todos os públicos. Ao longo do ciclo, preto de 50 artistas pasarán polo escenario principal e espérase unha asistencia superior ás 35.000 persoas entre todos os eventos programados.
