miércoles, 19 de agosto de 2026
Gaia é unha sonda espacial lanzada pola Axencia Espacial Europea (ESA) no ano 2013 e que está realizando un censo de aproximadamente mil millóns de estrelas da Vía Láctea.
Entre os resultados máis destacados obtidos ata a data a través de Gaia atópase a confirmación de varios episodios de canibalismo galáctico na historia desta galaxia, que absorbeu, parcial ou totalmente, estrelas, gas e po doutras galaxias próximas; ou a constatación de que existen tanto estrelas que escapan da atracción gravitatoria da Vía Láctea, como estrelas de galaxias próximas que son irremediablemente atraídas pola nosa. As observacións de Gaia permiten calcular de modo directo a distancia á que se atopan as súas estrelas e polo tanto precisar cun detalle espectacular a enerxía que emiten, o que nos permite comprobar as teorías sobre evolución estelar que sustentaron o noso coñecemento do Cosmos ata a data, engade a profesora Ling.
Este encontro, que se celebrará nunha modalidade híbrida con participantes presenciais e en liña, está organizado polo Observatorio Astronómico Ramon Maria Aller da USC no marco do Grupo de Traballo 5 (WG5) do devandito MW-Proxecto Gaia COST. A xuntanza desenvolverase na Facultade de Óptica e Optometría baixo o lema Rompendo barreiras: inspirando á próxima xeración e albergará a máis de 80 participantes. O director do proxecto, Nicholas Walton, recoñecido astrofísico do Instituto de Astronomía da Universidade de Cambridge estará presente de xeito virtual. O comité científico está coordinado por arūnas Mikolaitis da Universidade de Vilnius e o comité organizador, por Josefina F. Ling da USC.
Programa
Entre os relatores atópanse recoñecidas figuras deste eido científico como é o caso de Despina Hatzidimitriou da Universidade de Atenas, Stefan Jordan do Centro de Astronomía da Universidade de Heidelberg, Jacky Faherty do Museo Americano de Historia Natural de Nova York ou Luis Aguilar do Instituto de Astronomía da Universidade Nacional Autónoma de México (UNAM). O martes 24, ás 18.30 horas, terá lugar unha conferencia pública a cargo de Carme Jordi, profesora da Universidade de Barcelona, e membro do Instituto de Ciencias do Cosmos (ICC-UB) e do Instituto de Estudios Espaciais de Catalunya (IEEC), dirixida a todas aquelas persoas que queiran coñecer máis sobre Gaia e os segredos da Vía Láctea. Igualmente, os asistentes poderán gozar da exposición AstrónomAs que estará situada no vestíbulo do centro.
O sistema educativo galego contará con 536 centros plurilingües o próximo curso 2026/27 nas etapas de Infantil, Primaria, ESO ou Bacharelato e FP. Seis centros decidiron incorporarse a esta iniciativa e outros dous ampliar a súa participación na mesma a outras etapas, o que confirma o incremento progresivo deste modelo, voluntario para os centros, desde a súa posta en marcha. Do total dos centros con modelo plurilingüe, 445 serano en Primaria e 93 en ESO (se ben parte deles sono en ambas etapas á vez), 259 en Infantil, 16 centros en Bacharelato e 40 en FP. Ademais dos centros plurilingües, a Consellería oferta diversas modalidades. Así, outros centros optan por contar con seccións bilingües.
O Proxecto Xenoma Galicia, que procura detectar variantes de risco para enfermidades hereditarias graves como o cancro de mama e ovario, a síndrome de Lynch ou a hipercolesterolemia familiar, xa permitiu detectar 42 persoas positivas entre as 2.504 mostras que se levan analizado. Este programa pioneiro de cribado xenético acada 2.504 mostras analizadas ata o de agora dos 4.261 participantes reclutados ata o momento, rexistrando unha taxa de positividade do 1,7 %.
