sábado, 25 de abril de 2026
Gaia é unha sonda espacial lanzada pola Axencia Espacial Europea (ESA) no ano 2013 e que está realizando un censo de aproximadamente mil millóns de estrelas da Vía Láctea.
Entre os resultados máis destacados obtidos ata a data a través de Gaia atópase a confirmación de varios episodios de canibalismo galáctico na historia desta galaxia, que absorbeu, parcial ou totalmente, estrelas, gas e po doutras galaxias próximas; ou a constatación de que existen tanto estrelas que escapan da atracción gravitatoria da Vía Láctea, como estrelas de galaxias próximas que son irremediablemente atraídas pola nosa. As observacións de Gaia permiten calcular de modo directo a distancia á que se atopan as súas estrelas e polo tanto precisar cun detalle espectacular a enerxía que emiten, o que nos permite comprobar as teorías sobre evolución estelar que sustentaron o noso coñecemento do Cosmos ata a data, engade a profesora Ling.
Este encontro, que se celebrará nunha modalidade híbrida con participantes presenciais e en liña, está organizado polo Observatorio Astronómico Ramon Maria Aller da USC no marco do Grupo de Traballo 5 (WG5) do devandito MW-Proxecto Gaia COST. A xuntanza desenvolverase na Facultade de Óptica e Optometría baixo o lema Rompendo barreiras: inspirando á próxima xeración e albergará a máis de 80 participantes. O director do proxecto, Nicholas Walton, recoñecido astrofísico do Instituto de Astronomía da Universidade de Cambridge estará presente de xeito virtual. O comité científico está coordinado por arūnas Mikolaitis da Universidade de Vilnius e o comité organizador, por Josefina F. Ling da USC.
Programa
Entre os relatores atópanse recoñecidas figuras deste eido científico como é o caso de Despina Hatzidimitriou da Universidade de Atenas, Stefan Jordan do Centro de Astronomía da Universidade de Heidelberg, Jacky Faherty do Museo Americano de Historia Natural de Nova York ou Luis Aguilar do Instituto de Astronomía da Universidade Nacional Autónoma de México (UNAM). O martes 24, ás 18.30 horas, terá lugar unha conferencia pública a cargo de Carme Jordi, profesora da Universidade de Barcelona, e membro do Instituto de Ciencias do Cosmos (ICC-UB) e do Instituto de Estudios Espaciais de Catalunya (IEEC), dirixida a todas aquelas persoas que queiran coñecer máis sobre Gaia e os segredos da Vía Láctea. Igualmente, os asistentes poderán gozar da exposición AstrónomAs que estará situada no vestíbulo do centro.
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o día 1, prolongándose ata o día 7, continuando en Ponteareas, desde o día 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 día ata o 10; Viveiro, do día 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do día 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.
