Notas de prensa

Unha mostra percorre a viaxe dos contos infantís a través do tempo e dos países

Hai libros que contan a historia de nenas libres e rebeldes, como Pipi Mediaslongas, pero tamén hai libros sobre o ideal feminino da época franquista como Flora. Hai literatura infantil clásica, como a dos irmáns Grimm, pero tamén hai historias que van máis aló do estándar europeo ou occidental. E é que os contos son historias que viaxan, que están presentes en todas as culturas e épocas.

Esa dimensi√≥n universal √© a que trata de abarcar a profesora de Belas Artes Silvia Garc√≠a a trav√©s da mostra Contos e Pa√≠ses que se pode visitar na sede viguesa da Deputaci√≥n de Pontevedra ata o 15 de xu√Īo.

A exposici√≥n non ten un obxectivo acad√©mico nin historicista, explica a comisaria, sen√≥n que pretende ¬ďque valoremos esa parte do noso patrimonio, as historias, os libros, os contos que se transmiten grazas √° oralidade e, ao mesmo tempo, prop√≥n distintos f√≠os, posibles lecturas que se desvelan cos itinerarios pola exposici√≥n¬Ē. As√≠, por exemplo, p√≥dense explorar as relaci√≥ns entre os distintos pa√≠ses e comprobar como o colonialismo, a emigraci√≥n e o exilio fixeron que as historias e os seus personaxes viaxasen coas persoas. A mostra serve tam√©n para revisar, como as cuesti√≥ns de x√©nero, as tradici√≥ns ou os patr√≥ns de comportamento est√°n presentes nos contos.

As√≠, as e os visitantes poder√°n atopar non s√≥ os contos cl√°sicos da vella Europa, sen√≥n contos da tradici√≥n sovi√©tica, libros fineses, israel√≠s ou suramericanos, as√≠ como estadounidenses ou brit√°nicos, deixando tam√©n espazo para propostas galegas, como a revista As roladas, unha iniciativa pioneira de Ram√≥n Cabanillas da que se publicaron dous n√ļmeros en 1922. Os exemplares forman parte da propia colecci√≥n da profesora Garc√≠a, unha compilaci√≥n que, segundo explica, ¬ďfoi enriquec√©ndose coas viaxes, cos descubrimentos en mercados e librer√≠as de vello de distintas partes do mundo¬Ē.

Minorías e maiorías pouco representadas

O percorrido pola mostra permite comprobar como na literatura infantil e xuvenil existe ¬ďunha sobrerrepresentaci√≥n de narraci√≥ns protagonizadas por nenos brancos¬Ē, mentres que algunhas minor√≠as e mesmo algunhas maior√≠as, como os habitantes do continente africano ou de Sudam√©rica, te√Īen un papel secundario. Esta visi√≥n, destaca Garc√≠a, √© consecuencia do ¬ďnoso eurocentrismo acad√©mico¬Ē e o desco√Īecemento xeneralizado sobre ¬ďa realidade editorial en pa√≠ses tan importantes como China ou India¬Ē.

Neste sentido, Garc√≠a lembra que moitos dos contos e historias ¬ďforon adaptados para o p√ļblico infantil e xuvenil no noso contexto occidental e europeo a finais do s XVIII, cando se produciu, coa Ilustraci√≥n, un cambio de paradigma da mirada dos adultos sobre a infancia¬Ē. Os contos e as historias estend√©ronse entre as familias de clase alta e a burgues√≠a, nunha sociedade cun elevado √≠ndice de analfabetismo na clase obreira e, polo tanto, ¬ďos libros non foron un artigo de primeira necesidade, sen√≥n un agasallo valioso e valorado¬Ē. Deste modo, o contexto social e pol√≠tico f√≠ltrase como unha capa m√°is de significado nas publicaci√≥ns infant√≠s, ¬ďe podemos rastrexar a lectura sobre a outredade e o exotismo, nas historias ambientadas no mundo oriental, nos estereotipos arredor do salvaxe (como as historias que xurdiron a partir do Robinson Crusoe de Daniel Defoe) ou nos estereotipos que ocultan unha realidade m√ļltiple e diversa como a do continente africano¬Ē. As√≠, na exposici√≥n poden verse volumes que reflicte o pasado imperial dalg√ļns pa√≠ses, que espallaron a s√ļa cultura en forma de libros como unha faceta m√°is do colonialismo en √Āfrica e na India.

Estereotipos de xénero

A mostra tam√©n aborda as cuesti√≥ns de x√©nero a trav√©s dos libros, con historias dirixidas √° educaci√≥n das nenas, nas que se fai fincap√© na docilidade e se fomentan os estereotipos de ¬ďnenas boas e caladas¬Ē, predominantes na etapa franquista. E √© que como explica a comisaria da mostra, dende as instituci√≥ns do Estado impuls√°banse ¬ďhistorias sentimentais de sacrificio feminino¬Ē, como as escritas polo sacerdote cat√≥lico alem√°n Christoph von Schmid, Mar√≠a o el cestillo de flores, e Xenoveva de Bravante, adaptaci√≥n dunha lenda medieval. Outro aspecto no que se insist√≠a nesta etapa era a obediencia aos adultos, sendo un dos exemplos m√°is populares Juanito, libro escrito orixinalmente en italiano por L.A. Parravicini, no que se recollen a multitude de desgracias que desencadean as acci√≥ns dun neno desobediente.

Fronte a estas historias de submisi√≥n feminina estaba o contrarrelato de nenas independentes e rebeldes como Pipi Mediaslongas, Matonkik√≠ ou Alicia no pa√≠s das marabillas, este √ļltimo ¬ďun caso moi singular na historia da literatura infantil¬Ē, que son quen de darlle a volta √°s convenci√≥ns sociais.

Emigración e Galicia

Outro aspecto que se aborda nesta mostra √© a relaci√≥n da literatura espa√Īola e galega con outros pa√≠ses, coma a de Galicia con Cuba a trav√©s da escritora Anisia Miranda, filla de emigrantes galegos e autora de Os contos do Compay Grilo. Esta historia sit√ļase en Cuba e para facilitar a comprensi√≥n, o conto incl√ļe ao final un glosario coa explicaci√≥n en galego do vocabulario cubano. Este libro, explica Silvia Garc√≠a, foi editado pola editorial O Castro, impulsada por Isaac D√≠az Pardo e Luis Seoane, ¬ďo que nos conecta co esforzo dos emigrantes e exiliados galegos por promover o patrimonio e a cultura galega¬Ē.

De feito, lembra a comisaria, xa a comezos do s√©culo XX as Irmandades da Fala e o grupo N√≥s tentaron comezar a albiscar unha literatura infantil en galego, xunto con outras iniciativas enfocadas a educaci√≥n como as Escolas do Insi√Īo Galego. Pero tras a Guerra Civil e a ditadura, non foi ata a d√©cada de 1970 cando as publicaci√≥ns infant√≠s en galego comezaron a desenvolverse e comercializarse dun xeito xeneralizado. Alg√ļns destes libros est√°n presentes na mostra, que se poder√° visitar ata o 15 de xu√Īo.

Visitas did√°cticas

Como complemento √° exposici√≥n, estanse a levar a cabo visitas did√°cticas concertadas co Servizo de Cultura da Deputaci√≥n e dirixidas principalmente a escolares. O obxectivo √© achegalos √° construci√≥n e difusi√≥n dos contos e √°s s√ļas implicaci√≥ns pol√≠ticas, sociais e culturais. A partir dun formato distendido que engloba din√°micas e pr√°cticas participativas, exploran como viaxan as historias e descobren a capacidade dos contos para revisar diferentes tem√°ticas.

Universidade de Vigo, 2022-05-20

Actualidad

Foto del resto de noticias (coronavi.jpg) La Direcci√≥n General de Salud P√ļblica de la Conseller√≠a de Sanidad informa que, en la √ļltima actualizaci√≥n, el n√ļmero de casos activos de coronavirus en Galicia es de 11.954 de ellos 2.537 son del √°rea de A Coru√Īa, 1.394 de la de Lugo, 1.464 de la de Ourense, 1.386 de la de Pontevedra, 2.368 del √°rea de Vigo, 2.032 de la de Santiago y 754 de la de Ferrol. Del total de pacientes positivos, 20 est√°n en UCI, 471 en unidades de hospitalizaci√≥n y 11.463 en el domicilio. Por lo de ahora, en Galicia hay un total de 622.050 personas curadas, registr√°ndose 3.564 fallecimientos.
Foto de la tercera plana (semanacorentacatro.jpg) Nos pr√≥ximos d√≠as comezar√° a difundirse o cartel anunciador da XLIV Semana de Cine de Lugo, que organiza Fonmi√Ī√° co apoio da Deputaci√≥n Provincial, Concello de Lugo, Xunta de Galicia e Universidade de Santiago-Campus de Lugo. O cartel √© unha extraordinaria colaboraci√≥n de SIRO (Siro L√≥pez Lorenzo), coa Semana cunha caricatura de Mar√≠a Casares, no seu centenario, coa lenda ¬ďMar√≠a Casares vive desde hai cen anos. Viva Mar√≠a Casares!¬Ē.

Notas

La acogida por parte del p√ļblico de la iniciativa hace que los locales hayan decidido por unanimidad prorrogar las exposiciones, hasta el d√≠a 3 de julio. La pr√≥rroga surgi√≥ de los propios locales, a pesar de que al comenzar las rebajas necesitan sus espacios m√°s que nunca, y desinteresadamente los ceden para promocionar artistas locales.
O 22 de maio de 1912 naceu no Cord√≥n, de Santa Locaia (Castro de Rei) Francisco Vega Ceide, Francisco de Fientosa, considerado polos devotos da s√ļa obra como ¬ďO Lorca galego¬Ē. Morreu de xeito alevoso no Madrid de 1936, con vinte e catro anos de idade, cando xa era autor dunha obra narrativa e po√©tica, especialmente en castel√°n, que o elevou a categor√≠a dos grandes da escrita.
PUBLICIDAD
ACTUALIDAD GALICIADIGITAL
Blog de GaliciaDigital
PROMOCIÓN
PUBLICACIONES
Publicaciones
Publicaciones Amencer
Revista Egap
Obradoiro de Artesania