lunes, 23 de febrero de 2026
O programa e a publicación que o recolle, titulada Ni ♀N ni ♂FF: Programa coeducativo de prevención de (ciber)acoso sexual, foron presentados este luns na Facultade de Educación e Traballo Social ourensá polas súas autoras, as investigadoras Yolanda RodrÃguez e Rosana MartÃnez (UVigo), Patricia Alonso (USC) e Alba Adá Lameiras (UC3M). A iniciativa, indicaron as súas responsables, desenvolveuse no marco do proxecto O acoso sexual a través dos comentarios sobre o corpo nas relacións interpersoais (IgualaMÃS), coordinado pola propia Yolanda RodrÃguez e a catedrática MarÃa Lameiras e financiado pola convocatoria Retos de 2019 do Ministerio de Ciencia e Innovación.
Nin vÃtimas nin agresores
O acoso sexual, explican as autoras da publicación, “afecta ao benestar de gran parte da sociedade, especialmente das mulleres e doutros colectivos que transgriden as normas de xénero, evolucionando nos últimos anos sobre todo cara un espazo on line ocupado, en gran parte, polo colectivo adolescente”. O tÃtulo da súa proposta educativa, indican, é Ni ♀N ni ♂FF xa que alude ao acoso sexual que se materializa tanto na dimensión on line como off line. “Seguindo a tendencia actual dos resultados de estudos nacionais e internacionais, a pesar de que mozas e mozos adolescentes están a asumir o dobre rol de vÃtima e de agresor/a, as mozas tenden a identificarse como máis controladoras no espazo virtual e os mozos máis perpetradores do acoso sexual off line, cara a cara”, destacan. Por iso, engaden as investigadoras, o sÃmbolo ♀ asociouse á dimensión online e o ♂ coa dimensión off line, “coa finalidade de previr todo tipo de acoso sexual (on line e off line) e abarcando todas as manifestacións do acoso sexual: as perpetradas por parte do grupo de iguais, nas primeiras relacións afectivo-sexuais e por parte de persoas descoñecidas, tanto no espazo público como no espazo privado”.
O programa está deseñado para levar a cabo un traballo “sistemático e rigoroso” co alumnado de Educación Secundaria Obrigatoria (1º a 4º curso, de 12 e os 16 anos). “Con este programa achégase unha proposta innovadora para o colectivo docente de Educación Secundaria Obrigatoria na que se tentou condensar todas aquelas cuestións que poden comprometer o adecuado desenvolvemento integral das e dos adolescentes, que é o obxectivo principal do proceso educativo”, sinalan as súas autoras, lembrando como actualmente disponse de escasos materiais deste tipo.
Actividades didácticas
Os contidos de Ni ♀N ni ♂FF organÃzanse en dous grandes bloques. O primeiro está dedicado ao acoso sexual na dimensión off line e segundo ao acoso sexual na dimensión on line. Dentro do primeiro bloque contémplanse tres áreas temáticas: acoso sexual entre iguais no ámbito educativo; acoso sexual no ámbito público e acoso sexual na parella. Dentro do segundo bloque inclúense outras tres áreas temáticas: do sexting á sextorsion e ao grooming; ciberacoso sexual entre iguais e do ciberacoso sexual na parella á vinganza porno. Cada unha destas áreas inclúe cinco actividades para traballar ao longo dos catro anos da ESO ou para aplicarse de forma independente. Todas as actividades están deseñadas cun formato moi didáctico, que permite a profesorado e alumnado o seu desenvolvemento paso a paso. Co obxectivo de conectar co público adolescente, hai por exemplo actividades nas que se traballa con cancións populares entre este público, con exemplos de stories de redes sociais ou con materiais de TikTok. “Trátase de fomentar que as e os adolescentes se relacionen de forma axeitada e saudable e que eviten pórse en situacións de vulnerabilidade”, indican as investigadoras.
AÃnda que deseñado para ser implementado durante o horario de titorÃa, o material, indican as súas responsables, pode aplicarse dentro da programación doutra materia, desde a transversalidade, especialmente naquelas que inclúa a temática da educación para a saúde, incluÃda a afectivo-sexual, a igualdade entre homes e mulleres ou a educación para a paz e a non violencia. Tamén se pode utilizar este programa na educación non formal e informal, en intervencións extraescolares. O libro en papel, editado por Aranzadi, incorpora tamén unha versión electrónica, para facilitar o uso e impresión das fichas e materiais por parte dos centros educativos interesados.
A 11ª edición do Singular desenvolverá 16 actividades ao longo de 24 dÃas, con 12 espectáculos, dos que sete corresponden a compañÃas galegas, tres a formacións do resto do Estado e dous son propostas internacionais. O certame comezará o 6 de marzo coa función de El hijo de la cómica, da produtora Pentación, que se presenta como estrea en Galicia, e continuará ao longo do mes cunha carteleira na que conviven nomes recoñecidos do panorama estatal con creación galega e internacional. Incorpora unha segunda estrea na nosa Comunidade, Sahara, da compañÃa canaria Unahoramenos. A programación inclúe tamén dúas estreas en España: o espectáculo Ser humana, da actriz e dramaturga uruguaia Angie Oña; e Girasoles para MarÃa, da compañÃa da creadora cubana Gretel Cazón.
Galicia terá este ano 72 sendeiros azuis, unha cifra récord e coa que volve liderar, unha vez máis, a clasificación nacional deste programa, promovido pola Asociación de educación ambiental e do consumidor (Adeac) para poñer en valor as rutas e camiños como recurso para gozar da natureza, realizar actividades deportivas e de ocio ao aire libre e axudar a interpretar ambientalmente a contorna. Galicia concentra o 37,1% das 194 rutas galardoadas en todo o paÃs, sendo, con diferencia, a comunidade española cun maior número de sendeiros azuis, moi por diante das segundas, a Rexión de Murcia (32) e a Comunidade Valenciana (31). Pontevedra conta este ano con 44 sendeiros azuis, o que a converte na provincia española con máis recoñecementos. A Coruña terá 15 distintivos; Lugo, 7; e Ourense, 6.
