
A impresora M3DIMAKER LUX utilizada no estudo —desenvolta pola empresa inglesa FabRx, en colaboración coa empresa coruñesa 3DLimitless— pódese usar para imprimir coa maiorÃa dos teléfonos actuais, tanto Android como Apple. Os ensaios e a elaboración das tintas con fármaco para a impresión realizáronse entre ambas as universidades nun estudo colaborativo liderado polo profesor Ãlvaro Goyanes, cofundador de FabRx e profesor en ambas as dúas institucións. “O uso destas tecnoloxÃas innovadoras no campo da saúde, abrirá novas oportunidades e tratamentos que agora mesmo son difÃciles de albiscar”, explica o investigador da USC.
Resina de impresión personalizada
Para levar a cabo a impresión, o paciente recibirÃa unha resina de impresión personalizada, co fármaco ou fármacos requiridos nunha solución fotosensible. A solución colocarÃase no tanque da impresora, e a aplicación móbil seleccionarÃa os parámetros para obter o tamaño e forma do medicamento para imprimir de acordo coa prescrición médica. Ao introducir o teléfono no lugar adaptado dentro da impresora, a luz da pantalla do teléfono producirÃa o medicamento final.
Un dos investigadores e estudante de doutoramento, Alejandro Seijo, sinala que “este sistema poderÃa axudar a pacientes que necesiten doses distintas ás que normalmente se adoitan vender en farmacias, mesmo se as súas doses cambian regularmente” Os imprimidos (medicamentos 3D) son totalmente personalizables en tamaño e forma, o que permite regular a porcentaxe de liberación do fármaco ao torrente sanguÃneo. “Outra vantaxe desta tecnoloxÃa é a posibilidade de imprimir varios fármacos á vez, o que reducirÃa a cantidade de medicamentos que algúns pacientes, por exemplo, de idade avanzada, adoitan tomar e asà reducir a probabilidade de saltarse algunha dose”, engaden dende o equipo investigador.
No estudo, elaboráronse con éxito imprimidos de warfarina, anticoagulante oral, en distintas doses, tamaños e formas. Ademais, para coñecer como o fármaco se libera para ser absorbido ao torrente sanguÃneo, realizáronse ensaios destes imprimidos utilizando un modelo de laboratorio que emula as condicións do tracto dixestivo, comprobándose que a liberación do fármaco é gradual durante 24 horas. A liberación pódese modificar en función do tamaño e forma do imprimido, podendo asà personalizarse dependendo de como de rápido de requira o efecto do medicamento.
Actualmente a investigación está centrada na seguridade das resinas, para que nun futuro se inicien os ensaios en humanos baixo un marco regulatorio que proporcione un uso seguro desta tecnoloxÃa. Carlos Rial, informático da compañÃa FabRx que traballa dende Santiago, afirma que “a impresión 3D de medicamentos está a cambiar agora mesmo a fabricación tradicional de medicinas cara a unha produción máis personalizada”. Esta tecnoloxÃa abre as portas á unha futura impresión de medicamentos dende a casa.
Hortalà estudou na Escola de Artes e Oficios de Olot e na de Belas Artes de Sant Jordi de Barcelona. Os seus inicios como artista estiveron marcados pola produción escultórica. Tras instalarse en Londres realizou diversas series de paisaxes imaxinarias e iniciou un ciclo de traballos baseados na súa experiencia como alpinista entre 1975 e 1982, perÃodo no que participou nunha expedición ao Everest. En 2012, mostrou unha importante selección destes traballos no Centro de Arte y Naturaleza, na Fundación Beulas de Huesca e, en 2015, presentou a exposición Les Temptacions no Museu de Montserrat.
En 2024, creáronse en Galicia un total de 192 cooperativas novas. Este dato representa un incremento notable respecto ao ano 2023, no que se rexistraran 138 novas cooperativas. “Esta evolución contribúe a consolidar a percepción do cooperativismo como un modelo empresarial resiliente, especialmente eficaz en contextos marcados pola incerteza económica e social”. Asà o subliña o ‘Informe da EconomÃa Social en GaliciaÂ’, coordinado por Maite Cancelo e Manuel Botana, que se presentou este mércores 25 na Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais da USC.