
A impresora M3DIMAKER LUX utilizada no estudo —desenvolta pola empresa inglesa FabRx, en colaboración coa empresa coruñesa 3DLimitless— pódese usar para imprimir coa maiorÃa dos teléfonos actuais, tanto Android como Apple. Os ensaios e a elaboración das tintas con fármaco para a impresión realizáronse entre ambas as universidades nun estudo colaborativo liderado polo profesor Ãlvaro Goyanes, cofundador de FabRx e profesor en ambas as dúas institucións. “O uso destas tecnoloxÃas innovadoras no campo da saúde, abrirá novas oportunidades e tratamentos que agora mesmo son difÃciles de albiscar”, explica o investigador da USC.
Resina de impresión personalizada
Para levar a cabo a impresión, o paciente recibirÃa unha resina de impresión personalizada, co fármaco ou fármacos requiridos nunha solución fotosensible. A solución colocarÃase no tanque da impresora, e a aplicación móbil seleccionarÃa os parámetros para obter o tamaño e forma do medicamento para imprimir de acordo coa prescrición médica. Ao introducir o teléfono no lugar adaptado dentro da impresora, a luz da pantalla do teléfono producirÃa o medicamento final.
Un dos investigadores e estudante de doutoramento, Alejandro Seijo, sinala que “este sistema poderÃa axudar a pacientes que necesiten doses distintas ás que normalmente se adoitan vender en farmacias, mesmo se as súas doses cambian regularmente” Os imprimidos (medicamentos 3D) son totalmente personalizables en tamaño e forma, o que permite regular a porcentaxe de liberación do fármaco ao torrente sanguÃneo. “Outra vantaxe desta tecnoloxÃa é a posibilidade de imprimir varios fármacos á vez, o que reducirÃa a cantidade de medicamentos que algúns pacientes, por exemplo, de idade avanzada, adoitan tomar e asà reducir a probabilidade de saltarse algunha dose”, engaden dende o equipo investigador.
No estudo, elaboráronse con éxito imprimidos de warfarina, anticoagulante oral, en distintas doses, tamaños e formas. Ademais, para coñecer como o fármaco se libera para ser absorbido ao torrente sanguÃneo, realizáronse ensaios destes imprimidos utilizando un modelo de laboratorio que emula as condicións do tracto dixestivo, comprobándose que a liberación do fármaco é gradual durante 24 horas. A liberación pódese modificar en función do tamaño e forma do imprimido, podendo asà personalizarse dependendo de como de rápido de requira o efecto do medicamento.
Actualmente a investigación está centrada na seguridade das resinas, para que nun futuro se inicien os ensaios en humanos baixo un marco regulatorio que proporcione un uso seguro desta tecnoloxÃa. Carlos Rial, informático da compañÃa FabRx que traballa dende Santiago, afirma que “a impresión 3D de medicamentos está a cambiar agora mesmo a fabricación tradicional de medicinas cara a unha produción máis personalizada”. Esta tecnoloxÃa abre as portas á unha futura impresión de medicamentos dende a casa.
Os sistemas de almacenamento enerxético resultan fundamentais para dar estabilidade ao sistema, tanto desde o punto de vista técnico como económico, grazas a súa contribución á resiliencia da rede e na redución das oscilacións dos prezos da factura eléctrica. Na actualidade Galicia conta con 46 expedientes de baterÃas en tramitación, que suman 492,75 MW, aos que hai que engadirlle outros 3 expedientes (17,75 MW) xa autorizados.
Foi presentada a nova edición da campaña DÃas Azuis do Comercio Galego, froito da colaboración entre o Executivo autonómico e a Federación Galega de Comercio, que se desenvolverá entre o 10 e o 30 de abril de 2026. Esta iniciativa ten como obxectivo incentivar e dinamizar o comercio de proximidade. Para iso, sortearanse 20.000 euros en premios entre as persoas consumidoras que realicen compras nos establecementos adheridos durante o perÃodo da campaña.