jueves, 22 de enero de 2026
Baixo a denominación ECOSER 2.0 (Efectividade das áreas naturais protexidas á contribución do benestar humano) o proxecto conta tamén coa participación dos profesores Gumersindo Feijoo e Maite Moreira (BioGroup) asà como doutras entidades como as universidades de Vigo e AlmerÃa e a Fundación Lonxanet, e ten como obxectivo destacar a importancia da dimensión humana das AMP.
Para cumprir cos seus obxectivos, ECOSER 2.0 desenvolverá diversas accións. A primeira será o uso da teorÃa de grafos para o deseño de redes que analicen os vÃnculos entre compoñentes ecolóxicos, sociais e institucionais presentes nas AMP, o que permitirá identificar como se desenvolven, de forma integrada, os procesos nos que toman parte os servizos ecosistémicos. Isto é, como os servizos son subministrados polas especies presentes nestas áreas, como son proporcionados aos beneficiarios directos e indirectos e como son xestionados polas institucións públicas. Con estes datos poderanse identificar os factores ambientais (abundancia das especies), económicos (rendibilidade), sociais (emprego) e institucionais (sistemas de xestión) que determinan o grado de efectividade das AMP, cunha énfase especial nos efectos do cambio climático ou a contaminación mariña.
Lira, Illas Atlánticas e Cabo de Gata
Os servizos ecosistémicos mariños (SEM) enténdense como os elementos que achegan benestar e recursos ás sociedades humanas, entre os que destacan as actividades da pesca, recreativas ou o secuestro de carbono. AsÃ, ECOSER 2.0 afondará en tres casos de estudo (a reserva mariña dos Miñarzos, en Lira-Carnota, e os parques nacionais das Illas Atlánticas e do Cabo de Gata), en contacto con xestores destes espazos, pescadores, demais usuarios e centros de investigación. Deste traballo sobre o terreo sairán solucións para cada un dos sectores e propostas para mellorar a toma de decisións na xestión das áreas mencionadas, en consonancia cos Obxectivos de Desenvolvemento Sustentable (ODS) establecidos pola ONU.
Os resultados obtidos axudarán a identificar os compoñentes que determinan a efectividade das AMP, como son a diversidade de especies, as funcións ecolóxicas do sistema, o rol dos actores sociais, o papel dos sistemas de gobernanza e os impactos locais e distais do cambio climático e a contaminación costeira. Tamén se desenvolverán mesas de traballo para validar os resultados da man de axentes implicados nestas áreas. Para isto, colaborarán con ECOSER 2.0 entidades como os Parques Naturais de Cabo de Gata-NÃjar e Illas Atlánticas de Galicia, a Asociación de pesca artesanal do Parque Natural de Cabo de Gata, a ConfrarÃa de Pescadores de Lira e a Federación Galega de ConfrarÃas de Pescadores.
Ferramenta pioneira
Este labor de investigación estará representado nunha ferramenta interactiva de visualización na que se poderán observar os resultados do proxecto. Por primeira vez no campo de estudo das AMP desenvolverase un portal en liña (ECO-DATASEA) con información de acceso público, sinxelo, alta calidade e actualizacións periódicas para cada un dos tres casos de estudo, na que se exporá como se tecen as relacións entre os diversos compoñentes das AMP a través de mapas, gráficos e informes.
Segúndo o profesor Villasante, ante a nova Estratexia de Biodiversidade da Unión Europea para o 2030 “existe a necesidade de xerar coñecemento acerca dos beneficios sociais das AMPs”, asà como “o rol dos seres humanos actores de cambio imprescindibles para a xestión destas áreas mariñas”. Villasante tamén sinala que esta ferramenta contribuirá, ao mesmo tempo, a divulgar os avances do proxecto achegándoos ás administracións, os usuarios e os centros de investigación. Os resultados compartiranse cos diversos axentes implicados, asà como coa sociedade en xeral, a través de obradoiros, conferencias divulgativas e a elaboración dunha guÃa que estableza as claves para o manexo dos servizos ecosistémicos. Con estas accións preténdese fomentar a capacitación dos grupos implicados nestas áreas para mellorar a súa xestión. Os resultados obtidos nos tres espazos protexidos citados poderán ser, ademais, estenderse a outras AMPS en España.
O espectáculo Memorias dun neno labrego, co que a Xunta de Galicia conmemora o 65º aniversario da publicación da emblemática novela de Xosé Neira Vilas e o 10º do pasamento do autor, está a acadar unha gran resposta do público galego, que está a encher o Salón Teatro de Santiago de Compostela en todos os pases desta produción do Centro Dramático Galego e Contraproducións. Coas entradas xa esgotadas para as funcións programadas na sede da compañÃa pública desde o pasado dÃa 8 ata o domingo 25 e do 11 ao 15 de febreiro, o equipo prepara xa o inicio dunha xira que arrancará en nove escenarios das catro provincias.
Galicia concentra o 5,2% das spin-offs especializadas en tecnoloxÃas profundas activas en España, situándose na sexta posición entre as comunidades autónomas só por detrás de Cataluña e Madrid, que concentran entre as dúas máis da metade das iniciativas identificadas, Comunidade Valenciana, AndalucÃa e PaÃs Vasco. Asà mesmo, as universidades destacan como orixe da maior parte das spin-offs españolas, por diante dos centros de investigación, os institutos de investigación sanitaria e os centros tecnolóxicos. En concreto, a USC sitúase entre as cinco entidades españolas que máis spin-offs deste tipo crearon.
