martes, 14 de julio de 2026
Este galardón instaurado en 1977, ten por obxecto perpetuar e honrar a memoria de Otero Pedrayo, recoñecer o labor de contribución eminente á cultura e promover os valores propios de Galicia e as obras que leven ao esclarecemento e á mellora da súa cidadanÃa e institucións. Ãlvarez recibiu o premio xunto á pintora Menchu Lamas nun acto que se desenvolveu este sábado no Pazo Provincial de Pontevedra, presidido pola presidenta Carmela Silva e ao que asistiu o reitor Antonio López.
A lingüista Rosario Ãlvarez dedicou a súa intervención ao propio 'Don Ramón, polo que sentÃa fascinación', á docencia, á súa nai e á cidade de Pontevedra. A premiada recordou 'aquel 30 de xaneiro do 73 cando con 21 anos asistiu, 'sentada no chan', á conferencia en Fonseca de Otero Pedrayo 'e fÃxome oteriana ante a súa oratoria, a súa sintaxe, o seu don da palabra'. Ãlvarez, que definiu como unha honra recibir este premio xunto a Lamas, 'levamos vidas paralelas, tanto que nunca nos tocamos', fixo todo un canto á docencia.
A premiada lembrou a súa nai, 'unha verdadeira mestra, a quen debo a miña curiosidade cultural', e a todas e todos, mestras e mestres 'porque sempre aprendÃn das e dos mellores'. Tamén á cidade de Pontevedra 'porque as miñas raÃces e a súa pegada deixaron en min todo o que fixen ata o dÃa de hoxe'. Ãlvarez rematou cunha loa ao patrimonio lingüÃstico 'como creación colectiva de homes e mulleres. Concibo a cultura en 360 graos e Galicia é o meu universo'.
Traxectoria
Rosario Ãlvarez foi directora do Instituto da Lingua Galega da USC (2005-2013), entidade á que pertence desde 1974; é especialista en gramática e variación da lingua galega; e preside na actualidade o Consello da Cultura Galega (CCG).
Nada en Pontevedra o 12 de xullo de 1952, Rosario Ãlvarez foi tamén vicerreitora de Profesorado da USC (1990-1994) e directora do Departamento de FiloloxÃa Galega (1995-1999). As súas liñas de investigación seguen tres eixos: o estudo da gramática descritiva da lingua galega, cunha perspectiva sincrónica mais con atención á historia da lingua galega e á gramática contrastiva portugués-galego; o cambio lingüÃstico, tanto no galego actual coma no antigo e medio; e a edición e estudo de textos do galego medio e do galego da etapa previa ao Rexurdimento.
É membro do equipo do Atlas LingüÃstico Galego (ALGa), coautora de dúas gramáticas do galego, e investigadora principal do equipo redactor da gramática da Real Academia Galega. É directora do Tesouro do léxico patrimonial galego e portugués, no que colaboran equipos de Galicia, Portugal e Brasil, e codirectora do proxecto ‘Gondomar. Corpus dixital de textos galegos da Idade ModernaÂ’; no CCG é, ademais, responsable do proxecto ‘Gallaeciae Monumenta HistoricaÂ’. Directora da revista Estudos de LingüÃstica Galega, a profesora Ãlvarez é membro da Real Academia Galega dende o ano 2003, con funcións de coordinadora do Seminario de Gramática (dende 2003), Tesoureira (2013-2017) e directora da Sección de Lingua (dende 2013).
As oito curtametraxes finalistas na última edición dos Premios Mestre Mateo volven percorrer Galicia como parte do Ciclo de Mestre Mateo Galicia Calidade en virtude da colaboración entre a Xunta de Galicia e a Academia Galega do Audiovisual para contribuÃr á difusión da produción galega neste formato. Deste xeito, as oito pezas de ficción e animación que chegaron á última fase dos galardóns visitarán este ano 26 concellos galegos combinadas en dúas sesións de catro curtas segundo se trate de obras en imaxe real ou de animación. A iniciativa, que pasou xa polos municipios de Cea e Vilalba, continuará este mes coas vindeiras proxeccións en Meira (15 de xullo) e Ribadavia (28 de xullo) como parte da campaña de verán da 'Para gustos, cultura'.
O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, avanzou que Galicia será a Capital iberoamericana da gastronomÃa saudable entre este ano e 2027, o que servirá para potenciar a cociña galega como un dos piares da actividade turÃstica, da proxección exterior e da identidade propia da comunidade autónoma. O titular do executivo autonómico asinou un convenio de colaboración neste sentido co presidente da Academia Iberoamericana de GastronomÃa, Rafael Ansón. Durante o tempo que dure a capitalidade, organizaranse diversos tipos de actividades como campañas de difusión, elaboraranse materiais como recetarios ou revistas, asà como tamén se celebrarán concursos e congresos.
