lunes, 9 de noviembre de 2026
Dese xeito, as partÃculas producidas son de novo aceleradas. Este descubrimento experimental confirma a predición teórica feita hai 25 anos no Instituto Galego de FÃsica de Altas EnerxÃas (IGFAE), centro mixto de investigación da Universidade de Santiago de Compostela e a Xunta de Galicia, polos investigadores Néstor Armesto, Elena G. Ferreiro, Carlos Pajares, Mikhail Braun e Yuly Shabelski (estes dous últimos actualmente na Universidade de San Petersburgo). Os resultados enviáronse á revista Physical Review C e están pendentes de publicación.
“As implicacións deste achado -explica Elena G. Ferreiro- poden supoñer un cambio nos modelos actuais utilizados para explicar a composición e formación dos raios cósmicos, xa que estas partÃculas ultra enerxéticas, poderÃan formarse na atmosfera”. A investigadora tampouco descarta a posibilidade de que puideran descubrirse novas partÃculas. Cando hai moitas colisións entre os nucleóns dos núcleos atómicos prodúcense efectos entre os seus constituÃntes – os quarks- que posibilitan a produción de partÃculas máis enerxéticas que a que teñen os nucleóns individuais. Por este motivo, este efecto foi denominado QCD accelerator ou acelerador da Cromodinámica Cuántica (QCD, polas súas siglas en inglés), a teorÃa que explica a interacción forte ou o comportamento entre os quarks e os gluóns.
Ata o de agora, as evidencias foron moi débiles e as incertezas demasiado altas como para validar o modelo teórico predito polos investigadores do IGFAE. Non obstante, con estas novas medicións, as primeiras en colisións de núcleos tan pesados o ouro e o cobre, confÃrmase a predición.
A Filmoteca de Galicia pon o foco da súa carteleira para novembro na estrea do ciclo dedicado ao guionista Rafael Azcona no centenario do seu nacemento, unha escolma do cinema do xaponés Keisuke Kinoshita e a visita de James Benning para presentar as súas dúas últimas pelÃculas. Coa proxección de El pisito, de Marco Ferreri, comeza esta mesma tarde a ConsellerÃa de Cultura, Lingua e Xuventude a conmemoración do centenario de Rafael Azcona, que ata o mes de xaneiro ofrecerá unha escolma representativa da súa dilatada carreira xunto a grandes directores do cinema español. Este mes poderá verse El jardÃn de las delicias, de Carlos Saura; El anacoreta, de Juan Estelrich, e El año de las luces, de Trueba.
O avance do último informe climatolóxico elaborado por MeteoGalicia indica que a Comunidade rexistrou un mes de outubro cálido e moi seco. Foi un perÃodo anómalo, xa que as altas presións foron moito máis frecuentes do que caberÃa agardar nesta época. De feito, só chegaron tres frontes desde o Atlántico que, ademais, tiveron pouca actividade. Neste contexto, as temperaturas estiveron por riba dos valores climatolóxicos e as precipitacións acumuladas foron moi inferiores ao que caberÃa agardar. Máis polo miúdo, a media das temperaturas foi superior ao habitual neste mes, sobre todo no caso das máximas, debido ao predominio de situacións anticiclónicas que achegaban aire cálido desde o sur.
