domingo, 10 de mayo de 2026
Falamos do Grupo de TecnoloxÃas da Información de atlanTTic -o centro de investigación en TecnoloxÃas de Telecomunicación da Universidade de Vigo-, un equipo cunha longa traxectoria no desenvolvemento de solucións de accesibilidade baseadas en dispositivos móbiles, que desta volta ten contado coa colaboración da Xunta a través dunha achega de case 4.000 euros do programa O teu Xacobeo.
Dispoñible nos seis idiomas máis usados no Camiño
PictoXacobeo é unha solución tecnolóxica de inclusión e participación social que permite seleccionar pictogramas e crear frases, facilitando a comunicación entre os peregrinos. A principal vantaxe desta app é “a posibilidade de que persoas con dificultades para comunicarse poidan facelo sen dificultade nun escenario especÃfico coma é o Camiño de Santiago e, máis concretamente, nos albergues, no locais de restauración, nas tendas e nas igrexas”, salienta Enrique Costa, investigador responsable deste proxecto, quen fai fincapé en que, ademais, ao estar dispoñible nos seis idiomas máis usados no Camiño –español, inglés, francés, alemán, italiano e portugués-, o usuario poder ver a configuración dos pictogramas no seu idioma e, ao mesmo tempo, xerar a mensaxe noutra lingua, de maneira que pode comunicarse sen problema coas persoas locais ou con outros peregrinos/as que falen outro idioma.
“Ata o de agora existÃan nas tendas de aplicacións móbiles varias apps centradas na comunicación usando pictogramas, pero ningunha centrada no que é a comunicación dos peregrinos, cos diferentes perfÃs que se poden atopar durante o Camiño”, salienta Costa, principal cabeza visible dun equipo de traballo do que tamén formaron parte Francisco de Arriba, Silvia GarcÃa Méndez e Francisco Javier González Castaño, investigadores todos da Escola de EnxeñarÃa de Telecomunicación, adscritos a attlanTTic.
A idea de pór en marcha este proxecto xurdiulles coa lectura na prensa dunha nova na que se falaba dun proxecto dunha guÃa do Camiño de Santiago de lectura fácil con pictogramas, asà como de sinalizar todos os albergues públicos con pictogramas, de cara a incrementar a súa accesibilidade. “Pensei entón na idea de que as persoas que precisan do uso de pictogramas non só os viran na guÃa ou nos albergues, senón que tamén fose posible que se comunicaran con eles ao longo de todo o traxecto”, explica o investigador, ao que engade que ao ver a convocatoria de O Teu Xacobeo decidiron presentar esta idea e “aÃnda que a convocatoria estaba máis orientada á realización de eventos, tivemos a sorte de que o aceptaran”.
Finalmente, á hora de desenvolver a app, botaron man de toda unha serie de pictogramas propiedade do goberno de Aragón, creados por Sergio Palao para Arasaac, o Centro Aragonés para a Comunicación Aumentativa e Alternativa, que os distribúe baixo licencia Creative Commons e que están creados especificamente para o Camiño de Santiago.
15 apps e 100.000 descargas en dez anos do proxecto Accegal
Con esta xa son máis de quince as apps que levan desenvolto desde o Grupo de TecnoloxÃas da Información ao abeiro de Accegal, un proxecto que botou a andar no ano 2011 de xeito coordinado entre este grupo de investigación da Escola de EnxeñarÃa de Telecomunicación e o Centro de Educación Especial Manuel López Navalón de Santiago de Compostela. Tratábase de ofrecerlle ás persoas que teñen algún tipo de discapacidade comunicativa novas alternativas para interaccionar coa contorna, para expresarse e para evitar a súa exclusión social.
“A valoración destes dez anos de traballo é moi positiva, non tanto polo número de descargas ou usuarios, senón polos comentarios de usuarios puntuais que nos fan chegar a través do correo ou cando participamos nalgunhas xornadas, que nos contan como as nosas aplicacións lles axudaron a comunicarse cos seus achegados con necesidades especiais, ou de profesores que nos contan o útiles que lle son as nosas aplicacións para a integración nas súas clases”, salienta Enrique Costa, ao que engade que o número total de descargas destas aplicacións móbiles é de 100.000 e o de instalacións activas sitúase entre as 15.000 e as 20.000.
A programación desta nova edición volverá combinar espectáculos de sala, funcións de rúa, instalacións, música e propostas participativas arredor do mundo dos monicreques, con compañÃas galegas como Tanxarina TÃteres, TÃteres Alakrán, Babaluva, Mircromina, Trécola Producións, Troula Animación ou Bico de Toupa, xunto a formacións chegadas de diferentes puntos do Estado e de paÃses como Francia, Italia, Portugal, Uruguai ou Arxentina. Entre as montaxes destacadas figura A Biblioteca Galáctica contra IA Fantástica, de Tanxarina TÃteres, recoñecida nos Premios MarÃa Casares 2026, ademais de propostas premiadas como Gloria Bendita, de Arteria Producciones, ou Érase unha vezÂ… dous pés!, da italiana Teatro dei Piedi.
Os bos resultados acadados nos últimos anos en biotecnoloxÃa sitúan a Galicia nunha posición de referencia neste sector, con moita proxección de futuro. A biotecnoloxÃa pasou de ser unha aposta estratéxica a converterse nun sector económico e cientÃfico con masa crÃtica, capacidades diferenciais e resultados medibles. Asà o amosan os resultados acadados na execución da Estratexia de consolidación do sector en Galicia 21-25. Entre eles, destaca a creación de 30 novas empresas biotecnolóxicas, acadando a cifra de 162 compañÃas actuais; unha facturación de 2.037 millóns de euros, que cuadriplica a de 2021 e se sitúa no 2,6% do PIB; ou o aumento do emprego cualificado vencellado ao sector, acadando as 5.693 persoas traballadoras, tres veces máis desde 2021.
