Irene Montero, xornalista ferrolá afincada no municipio de Oleiros, agradeceu ao Concello e a Xerais a organización deste premio (“este tipo de iniciativas son imprescindibles para poñer en valor a nosa lingua”) e confesou que esta é a súa primeira novela e tamén o primeiro premio ao que se ten presentado.
A protagonista é Lúa Lóngora, cega de nacemento, inspirada nunha moza de Santa Cruz chamada Natalia á que Irene coñece e admira. “Natalia agora ten 16 anos e a miña Lúa 34, porque eu querÃa facer unha proxección cara adiante e imaxinar como será a súa vida, como se enfrontarÃa aos retos que se lle presenten, que decisións irá tomando”, afirmou a autora.
Unha reflexión sobre a discapacidade
Tamén incidiu en que querÃa falar da discapacidade, non como unha historia de superación senón para facer unha reflexión sobre a propia discapacidade e sobre a relatividade do termo: “En moitas ocasións, e sempre que esa persoa poida dispoñer dos recursos que precisa ao seu alcance —explicou—, esa discapacidade vén acompañada doutras capacidades extraordinarias, que poden facernos discapacitados ao resto”.
Fran Alonso mostrouse encantado de “incorporar unha nova voz ao catálogo de Xerais” en tanto que o alcalde Manuel Ruiz agradeceu a súa participación, felicitouna polo premio e loou a temática abordada na creación literaria: “non só ten argumento, senón tamén contido”, dixo.
A edil MarÃa Sampedro resaltou que nesta oitava edición presentáronse 29 obras, cifra récord que consolida a traxectoria do certame. Ademais reflectiu os valores recollidos na acta do xurado, que sinala que “a obra escollida destaca pola súa escrita fluÃda e fresca, cunha temática social que invita á reflexión por parte do espectador. A autora amosa un profundo coñecemento do asunto que trata artellando unha narración dende dúas ópticas diferentes”.
“Lúa Nova” será publicada en edicións Xerais en virtude do convenio de colaboración subscrito co Concello, ademais de estarmos ante un premio dotado de 3.000 euros. Os anteriores gañadores no Cidade Centenaria de Ribeira foron Begoña Paz (con “As mellores intencións”), Ignacio Silva (“Vertixes”), Goretti Fariña (“Orlando pendurado”), David Pobra (“Liña azul”), Amadeo Cobas (“A cacerÃa”), Antonio Tizón (“Un home extraño”) e Antonio Piñeiro (“Celada”).
O xurado nesta oitava edición estivo composto por Xoán Xosé Fernández Callón (bibliotecario e historiador), MarÃa Jesús Blanco López (mestra e escritora), MarÃa Canosa Blanco (escritora) e Alicia PadÃn Otero (normalizadora lingüÃstica de Ribeira e coordinadora da Rede de Dinamización LingüÃstica de Galicia), actuando como secretaria (con voz pero sen voto) Sara GarcÃa Sampedro.
O Centro Galego de Arte Contemporánea foi elixido como insignia da cultura galega en 2025 polo Observatorio da Cultura da Fundación Contemporánea, o prestixioso informe elaborado coas valoracións de máis de 400 expertos e profesionais de toda España que mantén a Galicia como a sexta comunidade pola calidade e innovación da súa oferta, e superando por primeira vez o 20% dos votos. A Cidade da Cultura ocupa o segundo posto, mentres que Centro Dramático Galego comparte a terceira posición da clasificación co Festival Internacional Outono de Teatro, o Festival Sinsal e a Bienal de Pontevedra.
Galicia vén de pechar o ano 2025 cunha taxa abandono escolar do 10,4%, o que supón 0,4 puntos menos que o ano anterior e coloca á nosa Comunidade 2,4 puntos por debaixo da media estatal (que é do 12,8%), polo que se sitúa entre as autonomÃas cun mellor resultado neste eido. Asà pois, no último ano Galicia reduciu o dobre que o Estado esta variable que mide a porcentaxe de persoas entre 18 e 24 anos sen titulación superior á ESO. No que atinxe aos datos por sexos, a taxa é case o dobre no caso dos homes que das mulleres (13,5% fronte a 7,2%), polo que a ConsellerÃa de Educación, Ciencia, Universidades e FP establece medidas especiais no Plan FPGal360 para actuar neste colectivo.