martes, 18 de agosto de 2026
Irene Montero, xornalista ferrolá afincada no municipio de Oleiros, agradeceu ao Concello e a Xerais a organización deste premio (“este tipo de iniciativas son imprescindibles para poñer en valor a nosa lingua”) e confesou que esta é a súa primeira novela e tamén o primeiro premio ao que se ten presentado.
A protagonista é Lúa Lóngora, cega de nacemento, inspirada nunha moza de Santa Cruz chamada Natalia á que Irene coñece e admira. “Natalia agora ten 16 anos e a miña Lúa 34, porque eu querÃa facer unha proxección cara adiante e imaxinar como será a súa vida, como se enfrontarÃa aos retos que se lle presenten, que decisións irá tomando”, afirmou a autora.
Unha reflexión sobre a discapacidade
Tamén incidiu en que querÃa falar da discapacidade, non como unha historia de superación senón para facer unha reflexión sobre a propia discapacidade e sobre a relatividade do termo: “En moitas ocasións, e sempre que esa persoa poida dispoñer dos recursos que precisa ao seu alcance —explicou—, esa discapacidade vén acompañada doutras capacidades extraordinarias, que poden facernos discapacitados ao resto”.
Fran Alonso mostrouse encantado de “incorporar unha nova voz ao catálogo de Xerais” en tanto que o alcalde Manuel Ruiz agradeceu a súa participación, felicitouna polo premio e loou a temática abordada na creación literaria: “non só ten argumento, senón tamén contido”, dixo.
A edil MarÃa Sampedro resaltou que nesta oitava edición presentáronse 29 obras, cifra récord que consolida a traxectoria do certame. Ademais reflectiu os valores recollidos na acta do xurado, que sinala que “a obra escollida destaca pola súa escrita fluÃda e fresca, cunha temática social que invita á reflexión por parte do espectador. A autora amosa un profundo coñecemento do asunto que trata artellando unha narración dende dúas ópticas diferentes”.
“Lúa Nova” será publicada en edicións Xerais en virtude do convenio de colaboración subscrito co Concello, ademais de estarmos ante un premio dotado de 3.000 euros. Os anteriores gañadores no Cidade Centenaria de Ribeira foron Begoña Paz (con “As mellores intencións”), Ignacio Silva (“Vertixes”), Goretti Fariña (“Orlando pendurado”), David Pobra (“Liña azul”), Amadeo Cobas (“A cacerÃa”), Antonio Tizón (“Un home extraño”) e Antonio Piñeiro (“Celada”).
O xurado nesta oitava edición estivo composto por Xoán Xosé Fernández Callón (bibliotecario e historiador), MarÃa Jesús Blanco López (mestra e escritora), MarÃa Canosa Blanco (escritora) e Alicia PadÃn Otero (normalizadora lingüÃstica de Ribeira e coordinadora da Rede de Dinamización LingüÃstica de Galicia), actuando como secretaria (con voz pero sen voto) Sara GarcÃa Sampedro.
O sistema educativo galego contará con 536 centros plurilingües o próximo curso 2026/27 nas etapas de Infantil, Primaria, ESO ou Bacharelato e FP. Seis centros decidiron incorporarse a esta iniciativa e outros dous ampliar a súa participación na mesma a outras etapas, o que confirma o incremento progresivo deste modelo, voluntario para os centros, desde a súa posta en marcha. Do total dos centros con modelo plurilingüe, 445 serano en Primaria e 93 en ESO (se ben parte deles sono en ambas etapas á vez), 259 en Infantil, 16 centros en Bacharelato e 40 en FP. Ademais dos centros plurilingües, a ConsellerÃa oferta diversas modalidades. AsÃ, outros centros optan por contar con seccións bilingües.
O Proxecto Xenoma Galicia, que procura detectar variantes de risco para enfermidades hereditarias graves como o cancro de mama e ovario, a sÃndrome de Lynch ou a hipercolesterolemia familiar, xa permitiu detectar 42 persoas positivas entre as 2.504 mostras que se levan analizado. Este programa pioneiro de cribado xenético acada 2.504 mostras analizadas ata o de agora dos 4.261 participantes reclutados ata o momento, rexistrando unha taxa de positividade do 1,7 %.
