mi茅rcoles, 19 de agosto de 2026
O secretario xeral de Cultura, Anxo M. Lorenzo, presentou hoxe o Informe Xerf@ Formaci贸n e profesionalizaci贸n da acci贸n cultural p煤blica en Galicia xunto a representantes das tres universidades galegas participantes neste proxecto impulsado pola Xunta. Realizado polo grupo de investigaci贸n de Pedagox铆a Social e Educaci贸n Ambiental (SEPA-interea) da Universidade de Santiago (USC) e persoal das outras d煤as universidades, o estudo realiza un diagn贸stico e unha avaliaci贸n da actividade profesional e sociolaboral dos traballadores de acci贸n cultural dos concellos galegos. Demostra, entre outros aspectos, unha crecente e progresiva incorporaci贸n das mulleres ao sector e identifica aos xestores culturais como persoas con demostrada experiencia e cada vez con maiores 铆ndices de formaci贸n.
Como expresou, o representante da Conseller铆a de Cultura, Educaci贸n e Universidade, tr谩tase dunha ferramenta 聯煤til e necesaria聰 para seguir afondando na mellora do sector cultural a trav茅s dun diagn贸stico e an谩lise 聯rigorosos聰 con propostas, recomendaci贸ns e suxesti贸ns que poder谩n orientar as decisi贸ns futuras nas distintas administraci贸ns.
聯Na Xunta de Galicia somos sensibles 谩s necesidades e demandas dos profesionais da cultura e agora m谩is que nunca 茅 importante traballar en co帽ecer as s煤as debilidades e fortalezas apoiando proxectos acad茅micos como este聰, engadiu. Anxo M. Lorenzo aludiu 谩s conclusi贸ns que constatan un crecemento na formaci贸n especializada destes profesionais e tam茅n identifica necesidades que se ter谩n en conta na planificaci贸n para adaptarse 谩s novas contornas sociais. Neste senso, recordou que a Estratexia da Cultura Galega servir谩 de gu铆a neste cami帽o de mellora da profesionalizaci贸n no sector e tam茅n no seu proceso de reactivaci贸n, acompa帽谩ndose, entre outras iniciativas, con novas normativas que se centrar谩n na transformaci贸n dixital e na inclusi贸n e accesibilidade cultural.
O Informe Xerf@ Formaci贸n e profesionalizaci贸n da acci贸n cultural p煤blica en Galicia nace de anos de interese e reflexi贸n en torno 谩 acci贸n cultural p煤blica en Galicia. Aborda diferentes aspectos do traballo emprendido polos xestores culturais dos concellos galegos. No que se refire ao 谩mbito socioprofesional e laboral, o estudo constata que o persoal responsable da acci贸n cultural municipal en Galicia ten un perfil heterox茅neo cunha crecente e progresiva incorporaci贸n de mulleres 谩 profesi贸n e unha vinculaci贸n laboral relativamente estable. Tr谩tase dun colectivo profesional experimentado, pois case un 60% dos seus profesionais superan os 15 anos de desempe帽o profesional e, ademais, cada vez son m谩is os titulados universitarios.
Os traballadores da cultura no 谩mbito municipal identifican tres necesidades formativas fundamentais: as referidas a cuesti贸ns xur铆dicas e lexislativas, ao uso de novas tecnolox铆as e a aspectos ligados 谩 planificaci贸n e 谩 acci贸n cultural. Tam茅n se identifica a necesidade de mellorar e ampliar a participaci贸n na formaci贸n complementaria espec铆fica en cultura para fomentar a reciclaxe profesional. A principal limitaci贸n declarada para non participar nesta formaci贸n 茅 a sobrecarga de traballo e, en menor medida, as dificultades de conciliaci贸n e a ausencia dunha oferta de actividades que verdadeiramente responda aos seus intereses.
Boa resposta da cidadan铆a
En canto ao perfil dos t茅cnicos de cultura const谩tase que o dese帽o, difusi贸n, coordinaci贸n e execuci贸n de iniciativas culturais contin煤a sendo o eixo central do seu quefacer. Estes profesionais aval铆an moi positivamente a resposta que a cidadan铆a realiza do seu traballo e as facilidades que lles ofrece a instituci贸n na que desenvolven o seu labor. No que se refire 谩 colaboraci贸n predomina a concertaci贸n para a elaboraci贸n do informe con outros profesionais da xesti贸n cultural: o 86% afirma manter alg煤n tipo de colaboraci贸n con outros t茅cnicos e xestores da cultura, sobre todo a trav茅s de asociaci贸ns.
En base aos resultados, os investigadores identifican outra serie de aspectos a poder incorporar para mellorar a experiencia e traballo dos xestores culturais en Galicia. Entre elas, incl煤ese incentivar a estabilidade permanente no cadro de persoal das instituci贸ns locais ou concretar de maior xeito as funci贸ns, responsabilidades e titulaci贸ns de acceso dos responsables da acci贸n cultural municipal.
O estudo elaborouse baixo a direcci贸n e coordinaci贸n dos profesores Jos茅 Antonio Caride, catedr谩tico de Pedagox铆a Social na Universidade de Santiago de Compostela, H茅ctor Pose, doutorado de Pedagox铆a e Did谩ctica da Universidade da Coru帽a, e Xos茅 Manuel Cid, decano da Facultade de Educaci贸n e Traballo social na Universidade de Vigo, cun equipo de investigadores das tres universidades galegas. Recolle e sintetiza en nove cap铆tulos as capacidades culturais do futuro. Este traballo da continuidade 谩s li帽as de investigaci贸n abertas desde 2007 neste eido avaliando as carencias, necesidades e demandas formativas dos responsables t茅cnicos das instituci贸ns de titularidade p煤blica e privada de interese p煤blico en Galicia.
O sistema educativo galego contar谩 con 536 centros pluriling眉es o pr贸ximo curso 2026/27 nas etapas de Infantil, Primaria, ESO ou Bacharelato e FP. Seis centros decidiron incorporarse a esta iniciativa e outros dous ampliar a s煤a participaci贸n na mesma a outras etapas, o que confirma o incremento progresivo deste modelo, voluntario para os centros, desde a s煤a posta en marcha. Do total dos centros con modelo pluriling眉e, 445 serano en Primaria e 93 en ESO (se ben parte deles sono en ambas etapas 谩 vez), 259 en Infantil, 16 centros en Bacharelato e 40 en FP. Ademais dos centros pluriling眉es, a Conseller铆a oferta diversas modalidades. As铆, outros centros optan por contar con secci贸ns biling眉es.
O Proxecto Xenoma Galicia, que procura detectar variantes de risco para enfermidades hereditarias graves como o cancro de mama e ovario, a s铆ndrome de Lynch ou a hipercolesterolemia familiar, xa permitiu detectar 42 persoas positivas entre as 2.504 mostras que se levan analizado. Este programa pioneiro de cribado xen茅tico acada 2.504 mostras analizadas ata o de agora dos 4.261 participantes reclutados ata o momento, rexistrando unha taxa de positividade do 1,7 %.
