viernes, 31 de julio de 2026
O estudo, seleccionado na convocatoria de investigación da cátedra que promoven a Universidade de Vigo e a Deputación de Pontevedra, baseouse na análise das publicacións realizadas ao longo dun ano por 50 mulleres de “recoñecido prestixio na esfera pública”, 22 delas vinculadas á provincia de Pontevedra, asà como das interaccións cos seus perfÃs dos usuarios e usuarias desta rede social. En total, Rolán e Piñeiro analizaron máis de 550.000 chÃos, entre os que detectaron 62.560 que contiñan insultos e comentarios ofensivos, a meirande parte, o 96%, dirixidos a polÃticas e xornalistas.
“Este estudo nace da crecente preocupación polo discurso do odio e sexismo que atopamos dÃa a dia na internet”, sinalan os investigadores no póster no que presentan as conclusións dun proxecto que se completou coa creación dunha páxina web e unha serie de podcast nos que analizan os resultados da investigación. “A diario, as usuarias de internet teñen que facer fronte a diferentes actitudes e situacións violentas só polo feito de ser mulleres”, salientan Rolán e Piñeiro, que seleccionaron para este traballo os perfÃs de 50 mulleres dos ámbitos da polÃtica, a comunicación, a cultura, os deportes, a ciencia e o mundo empresarial. A análise abrangueu as 41.103 publicacións propias realizadas ao longo dun ano por estas 50 profesionais e as 302.790 interaccións que se produciron cos seus perfÃs, asà como outras 208.797 “mencións indirectas”, chÃos que as nomeaban sen citar a súa conta nesta rede social.
“Os resultados son como para preocuparnos como sociedade supostamente avanzada”, salienta MartÃnez Rolán do detectado nesta “análise do contido da conversa social 2.0”, co propósito de estudar diferentes manifestacións de sexismo, misoxinia e discurso do odio. Nese senso, as conclusións deste estudo alertan do “sexismo imperante nos social media”, asà como da “normalización do discurso do odio” nas redes sociais.
Máis insultos directos que indirectos
O proxecto comprendeu, en primeiro termo, unha “análise de contidos automática, seguindo unha serie de palabras que nos permitiron analizar o alcance do discurso do odio verbal en Twitter”. Nela, detectáronse 62.560 publicacións que contiñan insultos, presentes no 15% das interaccións directas cos diferentes perfÃs e no 10% das mencións indirectas. Termos como ‘feminaziÂ’, ‘falsaÂ’, ‘analfabetaÂ’, ‘cerdaÂ’ e ‘asquerosaÂ’ figuraban entre os insultos máis frecuentes, dos que o 13% tiñan unha compoñente sexista e o 96% Ãan dirixidos ás representantes dos ámbitos da polÃtica e da comunicación, nunha “especie de intento de atacar as mulleres que teñen a capacidade de contarnos historias e presentarnos perspectivas diferentes”, salienta Piñeiro, que pon tamén o acento na “sensación de impunidade” que se produce entre os usuarios e usuarias das redes sociais. “Na vida real non virtual, non insultas a alguén directamente, pero, sen embargo, isto si se dá en internet”, engade Rolán.
A maiorÃa das alusións teñen carácter negativo
O proxecto abrangueu tamén “unha medición de sentimento e análise do discurso” de acordo coas categorÃas establecidas na pirámide do odio da Anti-Defamation League, que agrupa os comportamentos prexuÃzosos en diferentes categorÃas. Esta análise levouse a cabo cunha “submostra” composta por 666 chÃos, todos eles mencións directas. Desta serie de mensaxes só o 15% foron cualificadas como “positivas” polos investigadores, mentres que nun 61% dos casos recibiron a consideración de negativas. Destas, o 33% Ãan dirixidas ás propias mulleres ás que aludÃan, mentres que o 66% centrábanse no colectivo que representan, implicando “un ataque á profesión”, como apunta Rolán. O 35% destas mensaxes poderÃan encadrarse asà mesmo dentro do chamado “discurso do odio”, a maior parte delas, o 60%, enmarcadas na categorÃa situada na base da pirámide da Anti-Defamation League, aquela que recolle “actitudes prexuÃzosas, como comentarios insensibles ou bromas ferintes”. O 40% restante situarÃase no seguinte chanzo, que se corresponde “cos actos prexuÃzosos, que serÃan xa insultos máis directos, alcumes e intentos de ridiculización”, sinala Piñeiro, que explica que os seguintes niveis da pirámide implicarÃan tamén “ataques fÃsicos ou cibernéticos que non podemos ver xa neste estudo”. Asà mesmo, a análise permitiu constatar tamén como o 6% destas mensaxes presentaban caracterÃsticas misóxinas e un 2% encadrarÃanse no chamado “sexismo benevolente”.
Ãfrica González, catedrática de InmunoloxÃa da Universidade de Vigo, é licenciada en Medicina e CirurxÃa pola Universidade de Alcalá coa especialidade en InmunoloxÃa. Posteriormente, realizou importantes investigacións no Laboratory of Molecular Biology de Cambridge onde participou na técnica de investigación da obtención de anticorpos monoclonais. Pola súa banda, Yolanda Prezado é licenciada en FÃsica pola Universidade de Santiago de Compostela e investigadora do Centro de Investigación en Medicina Molecular e Enfermidades Crónicas (Cimus). Previamente, formou parte do Institut Curie, en ParÃs, como lÃder do grupo de radiobioloxÃa traslacional.
O Centro Dramático Galego porá en escena do un ao catro de outubro, no Salón Teatro de Santiago de Compostela, a coprodución 'A gaivota, ensaio aberto', tras realizar estes dÃas na Cidade da Cultura unha estadÃa técnica e artÃstica no marco do programa DescArtes das Residencias artÃsticas do Gaiás. A gaivota, ensaio aberto é unha coprodución entre o Centro Dramático Galego, a compañÃa galega Crémilo, a portuguesa Colectivo 84, Teatro San MartÃn de Buenos Aires, Teatro del Galpón de Montevideo e outras entidades internacionais. O proxecto foi creado nas Residencias ArtisTEA do Concello de Ponteareas e conta coa colaboración do Padroado da Cultura de Narón e do Ministerio de Cultura de Cabo Verde.
