sábado, 24 de octubre de 2026
Organizada pola CJS xunto co Museu Nacional da Imprensa de (MNI) de Porto, a V Conferencia Internacional José Saramago terá como tÃtulo Escrevo para compreender e desenvolverase os dÃas 18, 19 e 21 de decembro. Preto de 40 expertos e expertas de sete paÃses intervirán nos dez paneis que conforman o programa deste evento internacional que, debido á situación sanitaria, poderá seguirse a través de internet, aÃnda que terá como sede fÃsica o Museu Nacional da Imprensa.
O profesor da Facultade de FiloloxÃa e Tradución e director da CJS, Burghard Baltrusch, o investigador da cátedra e membro tamén do grupo de investigación Bifega Carlos Nogueira e o director do MNI e profesor do Instituto Superior da Maia, Luiz Humberto Marcos, integran a comisión organizadora desta conferencia internacional, que nos anteriores anos tivo como sede o campus de Pontevedra. Nesta ocasión, explica Nogueira, tratarase dun evento con “participación e asistencia mixta”, xa varios e varias dos conferenciantes intervirán desde o MNI, mentres que outros farano por videoconferencia. O programa deste foro internacional, que conta coa colaboración do Instituto Camões, a Fundación Enxeñeiro António de Almeida e a Fundación José Saramago, reúne 35 conferencias e comunicacións dalgúns “dos máis importantes especialistas” na obra do escritor luso, como salienta Nogueira. Mantendo o “espÃrito transdisciplinar, aberto e cosmopolita” que caracterizou as súas anteriores edicións, destacan desde a CJS, a conferencia contará coa participación de investigadores e investigadoras de oito universidades portuguesas e nove brasileiras, asà como de expertos e expertas de España, Polonia, Estados Unidos, Arxentina e Reino Unido, que abordarán a obra e o pensamento de Saramago desde as diferentes liñas temáticas que engloba este foro, “adaptadas ao presente contexto de crise global”.
Partir de Saramago para reflexionar sobre o mundo actual
“A universalidade das ideas, das accións e das palabras de Saramago serán tanto máis universais canto máis as fagamos resoar e actuar no noso mundo”, engaden os responsables da CJS no texto de presentación dunha edición, na que, “continuaremos a explorar as grandes liñas temáticas tratadas nos anos anteriores; literatura e arte como pensamento e activismo, o cambio climático e a pandemia actual, polÃtica e economÃa, ética, igualdade e xustiza social, educación e ensino”.
Partindo destes eixos temáticos e da obra e traxectoria de Saramago, as conferencias e comunicacións que integran o programa desta conferencia permitirán reflexionar sobre “o problema do mercado como modelo de gobernanza”, na intervención de Fabrizio Uechi, da Universidade de São Paulo; ou sobre os “consumidores transformados en produtos a través das redes sociais dixitais”, no relatorio de Tauana Jadna Ribeiro, da Universidade Estadual do Maranhão. Outros dos participantes, asà mesmo, porán relación a obra do Nobel luso coa crise provocada pola pandemia, un aspecto presente nas intervencións dos dous representantes da Cátedra Libre José Saramago da arxentina Universidad Nacional de Córdoba neste foro, MarÃa Victoria Ferrara e Miguel Alberto Koleff. A censura do réxime de Salazar nos textos de Saramago será abordada por Luiz Humberto Marcos, mentres que Isabela Sousa, da Universidade de Minho, reflexionará sobre a politización no uso da memoria pública durante a ditadura portuguesa. A representación da vellez na obra de Saramago, a crÃtica da narrativa mediática contemporánea ou o sentido de “deber cidadán” de Saramago, serán outros dos moitos temas abordados nos dez paneis que integran o programa do evento.
O nacemento dunha colección de “estudos saramaguianos”
Desta V Conferencia Internacional nacerá tamén “unha colección de estudos saramagianos" que, como explica Nogueira, buscará acoller principalmente os artigos presentados nas conferencias, “mais ponderarase tamén incluÃr outros traballos que permitan un resultado final consistente”. O primeiro volume, cuxo tÃtulo provisional é DificÃlimo É o Ato de Escrever. Ensaios Saramaguianos I, publicarase, segundo explican desde a CJS, no verán de 2021.
Foi inaugurada no Museo do Pobo Galego a exposición 'Transfronteiriza', da artista e cineasta tudense Diana Gonçalves, que permanecerá aberta ao público ata o 28 de marzo de 2027. A mostra parte do documental 'Mulleres da Raia', da mesma autora, e froito de tres anos de investigación. A través da linguaxe cinematográfica, de materiais documentais, arquivos históricos e elementos patrimoniais, a proposta constrúe unha experiencia arredor da memoria compartida entre Galicia e o norte de Portugal. En concreto, Transfronteiriza recupera a memoria das mulleres que viviron na fronteira entre ambos territorios a mediados do século XX, que desempeñaron un papel fundamental no comercio transfronteirizo e na supervivencia económica das familias.
Trátase dunha iniciativa que nace como evolución de Circo Presente Continuo e que se vai desenvolver por primeira vez fóra de Madrid. A Cidade da Cultura, o Teatro Principal e o Salón Teatro serán as súas sedes na capital galega, reunindo artistas, compañÃas, profesionais da programación, distribuidoras e institucións para compartir proxectos e favorecer novas oportunidades de colaboración e contratación. O programa inclúe oito espectáculos, seis mostras breves e catro traballos en proceso. Entre as propostas figuran Naufragio, de Labsurda; Serena, de Circ Bover; Matrimonio, de Kolektivo Konika; Siku, de Jessica Arpin; e Sen patrón, de Pistacatro, que ofreceu un adianto artÃstico durante a presentación.
