miércoles, 10 de junio de 2026
En “ Brianda de Moás” (Hércules de Edicións, 2020), prologada por LuÃs Celeiro, xornalista, xefe do Gabinete de Comunicación da USC e vicepresidente da Asociación de Xornalistas e Estudosos do Camiño de Santiago, Vázquez Portomeñe conta como un galego segundoxénito, nacido nunha familia sen nobreza de orixe alá polo último terzo do século VIII, vai ser testemuña e relator en primeira persoa dunha auténtica saga de amores, batallas e feitos de toda condición. Na trama os acontecementos históricos e os lugares sucédense cunha información precisa, extensa e documentada, unha indagación que comprende e dá pé para máis de oito décadas de crónica perfectamente fiada, con suma sutileza, con coidado e exactitude plena, ata o punto de que a lectura desta obra produce unha auténtica satisfacción, tan sentida como sorprendente. Non en balde as vidas soan a verÃdicas e contrastadas, as terras resultan ben coñecidas e as mudanzas, á calor da inventio xacobea, móstransenos patentes.
Xunto coa xeografÃa real, que leva ao lector a Taboada, Chantada, PortomarÃn e Carballedo, a Ourense, a Lugo, a Fonsagrada ou ao Samos da época, o autor recolle tamén unha topografÃa sentimental, como as terras condais de Brianda de Moás, coprotagonista da historia; o monte Faro, xa lugar de romarÃas fai máis dun milenio, ou o val do Mao, lugar de batallas totalmente esquecidas, entre outros escenarios. E é que esta novela conecta co ser de Galicia, coa súa cultura, cos seus prados e os seus bosques, cos seus sentimentos, os rÃos, as fontes e os montes que conforman e dan alento á orografÃa desta terra.
Sobre o autor
VÃctor Manuel Vázquez Portomeñe (Taboada, 1936) é avogado e estivo durante case corenta anos na primeira liña polÃtica de Galicia. Foi conselleiro sen carteira con José Quiroga Suárez durante o perÃodo preautonómico de Galicia, foi un dos redactores do borrador do Estatuto de AutonomÃa de Galicia aprobado en 1981; deputado no Parlamento de Galicia por Alianza Popular e, despois, polo Partido Popular (1981-1997). Foi conselleiro de Educación no goberno da Xunta de Galicia presidido por Gerardo Fernández Albor (1983-1986), perÃodo no que se foron asumindo as competencias estatais en materia de educación. Cando o entón vicepresidente da Xunta, Xosé LuÃs Barreiro Rivas, presentou a súa dimisión e prosperou a moción de censura ao goberno de Fernández Albor, sendo nomeado presidente do Goberno autonómico o socialista Fernando González Laxe, Vázquez Portomeñe converteuse en portavoz dos conservadores no Parlamento galego e asumiu a oposición ao goberno tripartito.
Cos gobernos de Manuel Fraga, foi conselleiro de Relacións Institucionais e portavoz do goberno (1990-1993). Durante o seu mandato púxose en marcha o primeiro programa elaborado pola Xunta de Galicia para a celebración e difusión do Ano Santo Xacobeo (1993). Finalmente foi conselleiro sen carteira para Asuntos Parlamentarios (1993-1997) e, desde 1996, senador durante tres mandatos. En 2010 recibiu a Medalla de Ouro de Galicia polo seu traballo en prol do Ano Santo Xacobeo.
Tivo lugar a xornada 'Deputados por un dÃa', na que os escolares galegos levaron ao hemiciclo as súas propostas para mellorar a sociedade. Os catro representantes dos colexios, un por provincia, compartiron na Cámara as súas reflexións sobre a convivencia, o tema arredor do que xira este curso o programa educativo Abraza tus valores, e a relación dos menores coas tecnoloxÃas. Participaron máis de 8.300 escolares de entre 4 e 12 anos de 83 centros públicos, concertados e privados de Galicia (Arquitecto Casas Novoa de Santiago, o CEIP Plurilingüe A Gándara, de Monforte de Lemos, o CEIP Plurilingüe Irmáns Villar, de Ourense e o CEIP Plurilingüe de Cerdeiriñas, de Piloño).
A actividade levada a cabo pola Axencia de Protección da Legalidade UrbanÃstica (APLU) para protexer o medio ambiente e o patrimonio natural e paisaxÃstico galego permitiu o pasado ano a reposición da legalidade en 121 actuacións en toda Galicia. Estas reposicións foron resultado do labor do equipo inspector do organismo adscrito á ConsellerÃa de Vivenda e Planificación de Infraestruturas, e repartÃronse principalmente na provincia de Pontevedra, con 60 actuacións, seguida da Coruña con 30, Lugo con 21 e Ourense con 10.
