lunes, 2 de noviembre de 2026
A súa posta en marcha permitirá realizar experimentos de precisión aproveitando as vantaxes dos primeiros feixes de ións acelerados en FAIR. Con eles estudarase a estrutura e dinámica de núcleos atómicos inestables ou exóticos a partir de 2020.
No deseño e construción da estrutura mecánica do detector participaron, xunto coa USC, investigadores da Universidade de Vigo asà como varias empresas galegas. Califa (CALorimeter for In-Flight detection of gamma- rays and high energy charged pArticles) permitirá a detección simultánea de partÃculas cargadas e radiación gamma nun rango enerxético que oscila entre os dous kiloelectrónvoltios (KeV) e as centenas de megaelectrónvoltios (MeV). A tecnoloxÃa de detección utilizada neste tipo de detectores asà como as técnicas de reconstrución da información que se recada son comúns coas que se desenvolven en imaxe médica e son útiles para a diagnose de enfermidades.
R3B (Reactions with Relativistic Radioactive Beams) utilizará ións radioactivos a velocidades próximas ás da luz e permitirá desenvolver un amplo programa de investigación que abordará cuestións cruciais para a fÃsica nuclear, como o estudo de propiedades fundamentais dos núcleos atómicos e da forza responsable de unir os protóns e neutróns que os forman, ademais de reproducir as reaccións que teñen lugar nas estrelas, responsables de xerar a súa enerxÃa e crear os elementos visibles no Universo.
Un ‘Califa’ moi galego
Na construción de CALIFA, cuxo custo supera os 3,5 millóns de euros na súa primeira fase (22% dos cales foron financiados con fondos captados por este equipo) e máis de 5 millóns de euros en total, participou persoal investigador de Alemaña, Suecia e Rusia. Dentro de España, a contribución galega foi notable . Desde 2005, o IGFAE colabora co grupo CIMA de enxeñerÃa mecánica da Universidade de Vigo, quen foi artÃfice do deseño da estrutura mecánica do detector xunto co Instituto de Estrutura de la Materia (IEM-CSIC). Ademais, empresas galegas especializadas encargáronse da fabricación de fibra de carbono, mecanizado de precisión e metroloxÃa.
FAIR
FAIR (Facility for Antiproton and Ion Research) é un novo centro de investigación internacional prioritario para a Comisión Europea, incluÃdo na folla de ruta ESFRI 2018 que identifica as instalacións cientÃficas prioritarias de interese paneuropeo. Un consorcio internacional contribúe a financiar os 1.500 millóns de euros que custará este laboratorio equipado cos máis potentes aceleradores de antiprotóns e ións pesados do mundo. AlÃ, máis de 3.000 persoas de 50 paÃses estudarán a estrutura e propiedades da materia visible que forma o Universo, desenvolvendo labores de investigación básica e aplicada no campo da fÃsica nuclear. En España, participan máis de 50 investigadores do CSIC, o CIEMAT e as universidades Complutense de Madrid, Granada, Huelva, Politécnica de Barcelona, Sevilla, Santiago de Compostela e Vigo.
Galicia ocupa un lugar destacado nos Premios Nacionais de Investigación 2026, con cinco cientÃficos galardoados. Tivo lugar o acto de entrega destes premios, celebrado no Palacio de Congresos de Europa, en Vitoria-Gasteiz. Os investigadores galegos que recibiron esta distinción son Ãngel Carracedo, natural de Santa Comba, catedrático de Medicina na USC e director da Fundación Pública Galega de Medicina Xenómica; a compostelana Carmen Ãlvarez Lorenzo, catedrática da USC e directora do Instituto de Materiais da USC (iMATUS); e Laura Castro Santos, de Betanzos, catedrática da Escola Politécnica de EnxeñarÃa de Ferrol, pertencente á UDC.
O XXXVI Festival de Jazz de Lugo ofrecerá do 4 ao 14 de novembro un total de 22 actuacións que combinarán grandes figuras internacionais cunha ampla presenza de músicos galegos en catro escenarios. Conforme ao programa, o Auditorio Fuxan os Ventos acollerá a apertura o mércores 4 co trÃo do saxofonista e clarinetista cubano Paquito DÂ’Rivera. Neste mesmo escenario actuarán Abe Rábade, o dÃa 8, e Kenny Barron Trio, o 11. No CÃrculo das Artes sucederanse James Carter Organ Trio, o 5 de novembro; Jogo de Damas, o dÃa 6; Takuya Kuroda Quintet, o 7; Patricia Brennan Septet, o dÃa 12; Erik Truffaz & Antonio Lizana, o dÃa 13, e Clarence Bekker Band, o 14 de novembro.
