
A exposición arrancou en 1876, ano no que se data a primeira referencia o xogo do foot-ball en Galicia –e que algúns historiadores consideran que tamén en España– ata o gol do celtista Iago Aspas no recente Mundial de Rusia.
Ao longo destes 143 anos, o fútbol galego foi protagonista en numerosos momentos estelares. AsÃ, a escolma de pezas desta exposición devolveunos as xestas de equipos como o Racing subcampión da Copa de España, o Pontevedra do Hai que roelo, o Súper Dépor ou do Celta que brillou en Europa; de adestradores como Moncho Encinas, Arsenio Iglesias ou Carriega; e de xogadores como os olÃmpicos galegos de 1920, Luis Suárez, Amancio, Marcelino, Fran, Borja Oubiña, Iago Aspas, Lucas Vázquez ou Lucas Pérez; ou da nosa futbolista máis internacional, Verónica Boquete, o nome máis representativo da explosión que está a vivir o fútbol feminino galego e que tivo á porteira Irene como pioneira a principios do século pasado.
Facerse eco de todos eles foi o principal obxectivo de Valor e mestrÃa. Galicia como fútbol, organizada pola Xunta de Galicia –coa colaboración da Federación Galega de Fútbol, SecretarÃa Xeral de Igualdade e LaLiga Santader– e que contou con dous expertos en fútbol galego Xosé Antón Castro Fernández e Rubén Ventureira Novo, como comisarios da exposición.
A mostra reuniu trofeos, medallas, carteis, bandeirolas, bufandas, camisetas, botas, fotografÃas, vÃdeos e outro tipo de obxectos. As pezas que compuxeron a exposición foron achegadas por diferentes coleccionistas públicos (30) e privados (60). AsÃ, requiriuse a colaboración dos principais clubs da comunidade –asà como da federacións galega– e tamén dos xogadores máis relevantes da historia do noso fútbol ou ben dos seus herdeiros.
Actividades para dinamizar a exposición
A Cidade da Cultura de Galicia preparou ao longo destes seis meses unha ampla e variada programación para arroupar e dinamizar Valor e mestrÃa. Galicia como fútbol. Entre o abano de actividades celebráronse xornadas con experiencias en primeira persoa sobre o fútbol feminino, con clubs pioneiros e tamén unha mesa redonda ao redor do valor deste deporte como ferramenta de inclusión social e de superación persoal.
Ademais, vencelladas con esta exposición, a Cidade da Cultura organizou en marzo, durante semana do ‘DÃa Internacional da MullerÂ’, visitas comentadas á exposición Valor e mestrÃa, centradas especificamente no papel da muller neste deporte, que tivo como pioneiras a principios do século pasado a famosa porteira Irene e ao equipo Estradense, de Viveiro. Xa en 1981 a formación coruñesa Karbo, foi a primeira en ser campioa de Liga feminina en España; e, na actualidade, contamos como referente do fútbol internacional feminino a galega Verónica ‘VeroÂ’ Boquete. Esta compostelá foi a primeira española en erguer unha Copa da Champions League Feminina.
Protagonista dun campamento urbano de verán
Finalmente, e dentro da programación de Verán no Gaiás, a exposición foi protagonista dun dos campamentos urbanos para a cativada que se celebraron en xullo na Cidade da Cultura. Neste caso, fixéronse xogos e actividades –como xincanas e concursos, entre outras— que procuraron fomentar valores intrÃnsecos do deporte como o compañeirismo, solidariedade, igualdade e o respecto entre iguais.
Valor e mestrÃa. Galicia como fútbol enmárcase no obxectivo da Xunta de Galicia de converter o Museo Centro Gaiás no espazo no que amosar as mellores expresións culturais de Galicia, aproveitando a súa forza arquitectónica para albergar proxectos de calado. Actualmente, este Museo exhibe tamén outra grande exposición sobre artesanÃa galega Pensar coas mans. CesterÃa, cerámica e xoierÃa de Galicia.
O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, anunciou hoxe que a Xunta destinará un total de 270 millóns de euros a paliar os efectos do conflito en Oriente Medio na nosa comunidade. Durante a sesión de control no Pleno do Parlamento de Galicia en resposta ás preguntas dos grupos parlamentarios, o titular do Goberno galego lembrou, ao respecto da situación en Oriente Medio, que o Consello da Xunta xa analizou hai dúas semanas 'os primeiros impactos' e que Galicia foi 'a primeira comunidade autónoma en falar cos clústeres'. Nesta liña, o presidente anunciou que o vindeiro Consello autorizará 'un plan de máis de 150 millóns' para atender aos sectores afectados, que se sumará aos máis de 120 millóns que suporá para Galicia financiar as iniciativas do Goberno central a este respecto.
Para a edición de 2026, chegan desde o outro lado do Atlántico La Cura e El VacÃo (ambas estreas en España), nas que o coreógrafo cubano Julio César Iglesias dirixe á prestixiosa CompañÃa Colombiana de Danza Contemporánea. Tamén a conferencia escénica Arder Épica (Cap. 1) na que o artista brasileiro Reinaldo Ribeiro constrúe unha nova memoria colectiva a partir das cinzas que deixou o incendio do Museo Nacional do Brasil en 2018. Forma parte tamén da programación a instalación inmersiva Hecatombe II: Movementos e rituais para a renovación do mundo, da colombiana de orixe indÃxena Martha Hincapié Charry, que rescata saberes ancestrais de lÃderes nativos das primeiras nacións americanas.