
A exposición arrancou en 1876, ano no que se data a primeira referencia o xogo do foot-ball en Galicia –e que algúns historiadores consideran que tamén en España– ata o gol do celtista Iago Aspas no recente Mundial de Rusia.
Ao longo destes 143 anos, o fútbol galego foi protagonista en numerosos momentos estelares. AsÃ, a escolma de pezas desta exposición devolveunos as xestas de equipos como o Racing subcampión da Copa de España, o Pontevedra do Hai que roelo, o Súper Dépor ou do Celta que brillou en Europa; de adestradores como Moncho Encinas, Arsenio Iglesias ou Carriega; e de xogadores como os olÃmpicos galegos de 1920, Luis Suárez, Amancio, Marcelino, Fran, Borja Oubiña, Iago Aspas, Lucas Vázquez ou Lucas Pérez; ou da nosa futbolista máis internacional, Verónica Boquete, o nome máis representativo da explosión que está a vivir o fútbol feminino galego e que tivo á porteira Irene como pioneira a principios do século pasado.
Facerse eco de todos eles foi o principal obxectivo de Valor e mestrÃa. Galicia como fútbol, organizada pola Xunta de Galicia –coa colaboración da Federación Galega de Fútbol, SecretarÃa Xeral de Igualdade e LaLiga Santader– e que contou con dous expertos en fútbol galego Xosé Antón Castro Fernández e Rubén Ventureira Novo, como comisarios da exposición.
A mostra reuniu trofeos, medallas, carteis, bandeirolas, bufandas, camisetas, botas, fotografÃas, vÃdeos e outro tipo de obxectos. As pezas que compuxeron a exposición foron achegadas por diferentes coleccionistas públicos (30) e privados (60). AsÃ, requiriuse a colaboración dos principais clubs da comunidade –asà como da federacións galega– e tamén dos xogadores máis relevantes da historia do noso fútbol ou ben dos seus herdeiros.
Actividades para dinamizar a exposición
A Cidade da Cultura de Galicia preparou ao longo destes seis meses unha ampla e variada programación para arroupar e dinamizar Valor e mestrÃa. Galicia como fútbol. Entre o abano de actividades celebráronse xornadas con experiencias en primeira persoa sobre o fútbol feminino, con clubs pioneiros e tamén unha mesa redonda ao redor do valor deste deporte como ferramenta de inclusión social e de superación persoal.
Ademais, vencelladas con esta exposición, a Cidade da Cultura organizou en marzo, durante semana do ‘DÃa Internacional da MullerÂ’, visitas comentadas á exposición Valor e mestrÃa, centradas especificamente no papel da muller neste deporte, que tivo como pioneiras a principios do século pasado a famosa porteira Irene e ao equipo Estradense, de Viveiro. Xa en 1981 a formación coruñesa Karbo, foi a primeira en ser campioa de Liga feminina en España; e, na actualidade, contamos como referente do fútbol internacional feminino a galega Verónica ‘VeroÂ’ Boquete. Esta compostelá foi a primeira española en erguer unha Copa da Champions League Feminina.
Protagonista dun campamento urbano de verán
Finalmente, e dentro da programación de Verán no Gaiás, a exposición foi protagonista dun dos campamentos urbanos para a cativada que se celebraron en xullo na Cidade da Cultura. Neste caso, fixéronse xogos e actividades –como xincanas e concursos, entre outras— que procuraron fomentar valores intrÃnsecos do deporte como o compañeirismo, solidariedade, igualdade e o respecto entre iguais.
Valor e mestrÃa. Galicia como fútbol enmárcase no obxectivo da Xunta de Galicia de converter o Museo Centro Gaiás no espazo no que amosar as mellores expresións culturais de Galicia, aproveitando a súa forza arquitectónica para albergar proxectos de calado. Actualmente, este Museo exhibe tamén outra grande exposición sobre artesanÃa galega Pensar coas mans. CesterÃa, cerámica e xoierÃa de Galicia.
Os chefs representantes de cada cidade son: Adrián Pérez de Sinxelo (Ferrol); Carlos Montes de La SifonerÃa Gastrobar (A Coruña); Rodrigo Seoane de ArteSana Gastrobar (Santiago de Compostela); Rubén González de El CafetÃn de La Alameda (Pontevedra); Rebeca Guede de La Orensana (Vigo); Beatriz Alcalá de La zapaterÃa del abuelo (Ourense) e Jose Luis Pardo de El Boni (Lugo). Os sete cociñeiros competirán por dous galardóns e serán outorgados por un xurado profesional e outro popular, integrado polos invitados á gala, que utilizará un sistema de televotación. Todos eles valorarán cada tapa segundo a súa complexidade técnica, creatividade, presentación e sabor.
Presetouse a segunda parte da campaña de Trens TurÃsticos de Galicia, que inician estee sábado 6 de xuño unha nova quenda de viaxes coas saÃdas da Ruta dos Faros e a da Ribeira Sacra polo Sil. Os trens que inician saÃda neste mes son o das Rutas dos Faros (con saÃdas 6 e 20 de xuño, 4 e 18 de xullo, 29 de agosto e 26 de setembro, todas vendidas); os da Ribeira Sacra polo Sil (6 e 27 de xuño e 11 de xullo, xa vendidas; e 1 e 22 de agosto e 12 de setembro, aÃnda con prazas á venda); a da Ribeira Sacra polo Miño (13 de xuño, esgotadas, e 5 e 26 de setembro); e a dos Mosteiros (20 de xuño -xa vendidas- e 25 de xullo). O programa de Trens TurÃsticos de Galicia é unha iniciativa de Turismo de Galicia, en colaboración con Renfe e o INORDE. En total, en 2026 realizaranse 13 rutas e 33 saÃdas, cunha ruta -a da Camelia- xa realizada.