lunes, 19 de octubre de 2026
O 17 de maio Pontevedra acollerá o acto central da Real Academia Galega co gallo do DÃa das Letras Galegas dedicado a MarÃa Victoria Moreno, pero as iniciativas a prol da difusión do seu legado literario e da súa vida xa comezaron. Na web da institución xa pode lerse a biografÃa sobre a escritora que asinan as académicas Marilar Aleixandre e Fina Casalderrey, na que percorren os seus principais tÃtulos, desde a publicación en 1973 de Mar adiante -unha das obras pioneiras da literatura infantil galega-, o compromiso co ensino da lingua e da cultura galegas en pleno franquismo ou o labor como editora, entre outros perfÃs.
MarÃa Victoria Moreno, resumen Marilar Aleixandre e Fina Casalderrey, "contribuÃu, xunto a outros autores e autoras da súa xeración, a situar a literatura infantil e xuvenil galega nun lugar digno; a poñer en valor o uso da lingua galega, falándoa e escribÃndoa ben, a meterse na pel dos personaxes e gozar coa literatura, coa beleza das palabras". "Toda a súa vida é un exemplo de compromiso coa causa da lingua galega e da xustiza social", conclúen.
Nas pescudas que realizaron arredor da vida e da obra de MarÃa Victoria Moreno, as académicas emendaron unha confusión difundida pola propia autora sobre a súa data de nacemento. Ela afirmaba que nacera en 1941, dous anos despois da data de nacemento real, seguramente para facela coincidir coa das compañeiras de bacharelato, etapa que iniciou tarde debido á situación económica da familia.
Filla de malagueña e toledano, e nada circunstancialmente en Cáceres, foi galega por elección. "A historia de amor entre MarÃa Victoria e Galicia comeza en Pontevedra", escriben as académica na biografÃa de academia.gal. Esta cidade foi de feito o seu primeiro destino como mestra tras aprobar, en 1965, as oposicións, e o seu fogar e lugar de traballo definitivo a partir de 1967, logo de impartir aulas un par de anos no Instituto Masculino de Lugo.
A sección "Tribuna" de academia.gal tamén abre o ano cun artigo en forma de carta de Marilar Aleixandre dedicada á autora. O texto remata incidindo de novo na importancia de Pontevedra na vida de MarÃa Victoria: "Aquà viviches no paraÃso. ParaÃso foi a rúa amada Pontevedra. ParaÃso as aulas, que non desertaches nin estando enferma. Desde Galicia, que este ano te canta, recibe o noso agarimo. Ti segue teimando". Como escenario vital central que foi da homenaxeada, a cidade será este ano a capital das Letras Galegas. Segundo o acordado co Concello, o Teatro Principal da cidade acollerá o acto académico do 17 de maio e, semanas antes, o Salón do Libro Infantil e Xuvenil, no que, baixo o lema "Mulleres de conto", MarÃa Victoria Moreno terá un protagonismo especial.
BiografÃa sobre MarÃa Victoria Moreno
O xurado dos Premios da Cultura Galega 2026 reuniuse hoxe en Santiago de Compostela para outorgar os recoñecementos desta edición. A xuntanza, que tivo lugar na Cidade da Cultura de Galicia, estivo presidida polo conselleiro de Cultura, Lingua e Xuventude, José López Campos. Ao remate do acto, fÃxose público o fallo nas distintas categorÃas propostas, resultando galardoados MarÃa Solar, en Letras; Almudena Fernández Fariña, en Artes Visuais; a compañÃa Elefante Elegante, en Artes Escénicas; a Asociación Galega de Empresas Musicais, en Música; Alfonso Zarauza, na categorÃa Audiovisual; Espazo Lectura, en Lingua; o Obradoiro de Gaitas Seivane, en Patrimonio Cultural; e o Festival EmigraSON, en Proxección Exterior.
O obxectivo desta rede de recursos é acompañar ás persoas con discapacidade ao longo da súa vida, desde os primeiros anos ata que se fan maiores, ofrecendo respostas axeitadas a cada etapa e a cada necesidade. Desde o ano 2016, o número de unidades de atención temperá aumentou ata as 57. Estes servizos públicos e gratuÃtos dirixidos a nenas e nenos de 0 a 6 anos de idade son fundamentais para detectar, previr e actuar ante trastornos de desenvolvemento. A Rede galega de atención temperá na actualidade chega a máis de 200 concellos e a 6.000 familias.
