miércoles, 13 de mayo de 2026
Se a converxencia dixital das institucións da memoria constituÃu o tema arredor do cal os profesionais dos arquivos, as bibliotecas e os museos compartimos reflexións, convocados pola Sección de Patrimonio e Bens Culturais do Consello da Cultura Galega, en maio de 2015, o mundo das tecnoloxÃas da información e a comunicación convócanos agora para explorarmos o territorio do Crowdsourcing, abastecemento participativo ou colaboración aberta.
Nestas xornadas tentaremos abordar algunhas das cuestións esenciais que esta modalidade de traballo voluntario, habitualmente gratuÃto, masivo, comunitario e anónimo suscita para a xestión futura das nosas institucións e do patrimonio cultural que custodian.
AsÃ, se, por unha banda, a colaboración aberta (con todas as súas variantes e modalidades) constitúe a oportunidade que agardabamos para sensibilizar e abrir os nosos centros á participación e ao gozo activo da cidadanÃa, por outra, ao esvaecer aÃnda máis as fronteiras existentes entre institucións e paÃses, e entre ambos os dous e aqueles no nome dos cales nominalmente existen, non deixa de formular algúns interrogantes.
Un deles pode ser a perda do poder de control que supón o monopolio da custodia e da interpretación dos bens culturais. Algo que pode provocar temor entre os seus intermediarios custodios. Outro serÃa o do lÃmite entre o traballo remunerado, exercido por profesionais, e o gratuÃto, desenvolvido polo voluntariado. A colaboración aberta non constitúe unha arma en poder das administracións para aparcar as súas responsabilidades con respecto a uns centros que subsisten en precario?
Naturalmente, hai moitos máis. Ao seu carón, existen numerosas cuestións técnicas, estratéxicas e de enfoque. Cuestións como a dos lindes entre a iniciativa pública e a privada ou, tamén, a das formas de involucrar os centros culturais de pequeno tamaño e reducidos orzamentos en grandes proxectos de carácter transversal. Isto atinxe tamén á creación de proxectos sustentables.
Hai tamén experiencias e casos de éxito que convén analizar e debater. Queremos exploralos nunhas xornadas que conciten non soamente o interese e o debate entre os especialistas senón tamén a opinión dos responsables de calquera iniciativa, por cativa que sexa, que estea a agromar ou a consolidarse tanto no territorio real coma no virtual da web 2.0.
Durante seis dÃas do mes de setembro, a cidade de Vigo acollerá un ciclo de concertos único que reunirá diferentes xeracións, estilos musicais e públicos nunha contorna privilexiada: o peirao de transatlánticos do Porto de Vigo, un espazo aberto ao Atlántico e situado en pleno corazón da rÃa de Vigo. Son e Mar combina música, identidade cultural e experiencia colectiva nunha programación pensada para todos os públicos. Ao longo do ciclo, preto de 50 artistas pasarán polo escenario principal e espérase unha asistencia superior ás 35.000 persoas entre todos os eventos programados.
A programación de actividades comprende neste caso a Cidade da Cultura, o Centro Galego de Arte Contemporánea e o Museo das Peregrinacións e de Santiago, en Santiago de Compostela; o Museo de Belas Artes, na Coruña; a Fundación Pública Camilo José Cela, no concello coruñés de Padrón; o Museo do Mar de Galicia, en Vigo; o Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense, na cidade das burgas; o Museo Etnolóxico e o Museo do Viño, no municipio ourensán de Ribadavia, e o Museo do Castro de Viladonga, na localidade lucense de Castro de Rei, que tamén xestiona o Conxunto Etnográfico das Pallozas do Cebreiro.
