sábado, 24 de octubre de 2026
O Centro Galego de Artes da Imaxe (CGAI-Filmoteca de Galicia) inicia o ciclo ‘Por un cine imposible. Documental e vangarda en Cuba (1959-1972)Â’, que centrará as proxeccións que se desenvolverán na súa sede da Coruña os martes e mércores ata o 14 de decembro. Programado en colaboración co Museo Nacional Centro de Arte Reina SofÃa, asà como coa Cinemateca de Cuba, este especial reúne 38 tÃtulos a través dos que se afondará no movemento documental cubano arredor da Revolución, que deu pé a un manifesto visual irrepetible.
O profesor e documentalista londiniense Michael Chanan é o comisario desta escolma, que arranca mañá ás 20.30 horas cunha sesión dedicada aos primeiros anos tras a chegada do movemento revolucionario ao poder. Inclúese aquà un dos ‘noticierosÂ’ semanais do cineasta cubano Santiago Ãlvarez, coñecido como o Dziga Vertov, e figura central deste ciclo.
O recurso da metraxe encontrada
Nestes ‘noticierosÂ’, Ãlvarez conecta os diferentes temas a través dun discurso polÃtico ou os converte en documentais monográficos que logo continúa en filmes máis extensos. Son, ademais, unha escola para os novos cineastas, onde se lles aprende a crear pelÃculas de xeito rápido e barato, aproveitando os materiais dispoñibles. AsÃ, a metraxe encontrada ou ‘found footageÂ’ convértese axiña nun recurso popular entre os documentalistas.
O ciclo propón un percorrido cronolóxico e temático polo documental cubano deste perÃodo, baixo os seguintes subtÃtulos: ‘ComezosÂ’ (martes 15, 20.30 h), ‘BatallasÂ’ (mércores 16, 18.00 h), ‘Longas loitasÂ’ (mércores 16, 20.30 h), ‘MulleresÂ’ (martes 22, 20.30 h), ‘AlleosÂ’ (mércores 23, 18.00 h), ‘Lente anchaÂ’ (mércores 23, 20.30 h), ‘Perspectivas 1Â’ (martes 29, 20.30 h), ‘Terceiro mundoÂ’ (mércores 30, 18.00 h), ‘Santiago ÃlvarezÂ’ (mércores 30, 20.30 h), ‘CulturaisÂ’ (martes 23 de decembro, 20.30 h), ‘Perspectivas 2Â’ (mércores 14 decembro, 18.00 h) e ‘Perspectivas 3Â’ (mércores 14, 20.30 h).
AsÃ, esta programación recolle o nacemento dun novo cine cubano a partir da chegada do movemento revolucionario ao poder, en que o documental xoga un papel primordial. Un dos seus teóricos será Julio GarcÃa Espinosa, de quen o mércores 30 se exhibirá ‘Tercer mundo, tercera guerra mundialÂ’, rodada en Vietnam en 1968 e unha das pelÃculas máis destacadas do ciclo como exemplo desta corrente experimantal. No seu manifesto ‘Por un cine imperfectoÂ’, GarcÃa Espinosa defende precisamente as imperfeccións deste tipo de cinema de urxencia e de baixo orzamento, confrontándoo co brillo das grandes producións cinematográficas que, desde o seu punto de vista, anulaban e cousificaban o público.
A pesares de que non conta coas novas cámaras de 16mm, que na década dos sesenta favorecen a estética do cine directo e do ‘cinéma verité’, o audiovisual cubano experimenta un aumento de proxectos e de cineastas que saen á rúa para narraren a actualidade e o contexto cambiante que os rodea.
Como contrapunto, ‘Por un cine imposible. Documental e vangarda en Cuba’ inclúe unha selección de filmes realizados na illa por cineastas estranxeiros chegados durante os primeiros anos da Revolución: desde Joris Ivens, quen acepta un convite do propio Instituto Cubano del Arte e Industria Cinematográficos (ICAIC), ata Chris Marker e Agnès Varda, que rodan por decisión propia testemuños puntuais de solidariedade.
A programación completa, asà como a información sobre os horarios e a billeteira, pode consultarse no web www.cgai.gal.
Foi inaugurada no Museo do Pobo Galego a exposición 'Transfronteiriza', da artista e cineasta tudense Diana Gonçalves, que permanecerá aberta ao público ata o 28 de marzo de 2027. A mostra parte do documental 'Mulleres da Raia', da mesma autora, e froito de tres anos de investigación. A través da linguaxe cinematográfica, de materiais documentais, arquivos históricos e elementos patrimoniais, a proposta constrúe unha experiencia arredor da memoria compartida entre Galicia e o norte de Portugal. En concreto, Transfronteiriza recupera a memoria das mulleres que viviron na fronteira entre ambos territorios a mediados do século XX, que desempeñaron un papel fundamental no comercio transfronteirizo e na supervivencia económica das familias.
Trátase dunha iniciativa que nace como evolución de Circo Presente Continuo e que se vai desenvolver por primeira vez fóra de Madrid. A Cidade da Cultura, o Teatro Principal e o Salón Teatro serán as súas sedes na capital galega, reunindo artistas, compañÃas, profesionais da programación, distribuidoras e institucións para compartir proxectos e favorecer novas oportunidades de colaboración e contratación. O programa inclúe oito espectáculos, seis mostras breves e catro traballos en proceso. Entre as propostas figuran Naufragio, de Labsurda; Serena, de Circ Bover; Matrimonio, de Kolektivo Konika; Siku, de Jessica Arpin; e Sen patrón, de Pistacatro, que ofreceu un adianto artÃstico durante a presentación.
