sábado, 24 de octubre de 2026
A Biblioteca e o Arquivo de Galicia acaban de incorporar ao seu patrimonio documental e bibliográfico os fondos históricos doados por Manuel Banet López de Rego e por Alena Dobrkovska Kubickova. Trátase de dous mapas do século de XVII, do Reino de Galicia e mais de Bohemia, xunto cun singular exemplar da ‘Biblia’ do século XVI, escrito en castelán, e mais o incunable ‘El libro de las propiedades de las cosas’, datado do ano 1494.
Os fondos doados pola familia Banet Dobrkovska xa forman parte desde hoxe da Biblioteca e Arquivo de Galicia, entidades de cabeceira bibliográfica e arquivÃstica da Comunidade autónoma galega, para a súa custodia pública e consulta. A entrega e recepción dos fondos tivo lugar esta mañá nun acto que contou coa participación do secretario xeral de Cultura, Anxo Lorenzo; do doutor en medicina Manuel Banet e da súa esposa Alena Dobrkovska; da directora-xerente da Fundación Cidade da Cultura, Beatriz González Loroño; das subdirectoras xerais de Bibliotecas e de Arquivos, Cristina Rubal e Marina GarcÃa Pita, respectivamente; e mais do xefe de servizo da Biblioteca de Galicia, Daniel Buján.
Tanto os mapas coma a ‘BibliaÂ’ e o incunable contan cun “destacado interese histórico e cultural” e deles non existÃan outros exemplares na Biblioteca e Arquivo de Galicia, segundo explicou o secretario xeral de Cultura. No caso concreto da ‘BibliaÂ’, non consta que exista ningún outro exemplar en Galicia.
O primeiro mapa impreso de Galicia
O do Reino de Galicia (Gallaecia Regnum) constitúe o primeiro mapa impreso que recolle todo o territorio galego, obra do dominico ourensán Frei Hernando Ojea, que se caracteriza pola representación do territorio galego con forma romboide e inclúe topónimos. A prancha que se reutiliza é a da primeira edición de 1603. Neste caso, existe outro exemplar no Arquivo do Reino de Galicia. En canto ao mapa de Bohemia (Amstelodami: apud Ioannem Iansonium, 1646?), foi impreso Ãmsterdam polo cartógrafo holandés Jan Janssonius, da vangarda cartográfica europea da época.
O exemplar da ‘BibliaÂ’, do século XVI, é unha verdadeira rareza na época polo feito de estar traducida ao castelán nun tempo no que aÃnda non estaba recoñecido o uso das linguas vernáculas na liturxia. Mentres que o incunable ‘El libro de las propiedades de las cosasÂ’, de Frei Vicente de Burgos, destaca pola súa temática laica, infrecuente na época, e pola incorporación de gravados xilográficos de grande interese. Desta obra existe un exemplar no Museo Massó de Bueu e no Seminario de Mondoñedo.
A Biblioteca e Arquivo de Galicia
Con sede na Cidade da Cultura de Galicia, en Santiago de Compostela, a Biblioteca de Galicia é a biblioteca autonómica central, que ten como misión recuperar, conservar e difundir o conxunto das publicacións editadas en Galicia e as que traten temas galegos. Ademais de fornecer servizos bibliotecarios de calidade, conservar e difundir os seus fondos, asà como un valioso conxunto de coleccións de publicacións singulares, a Biblioteca de Galicia é o centro de conexión da Rede de Bibliotecas Públicas de Galicia co ámbito bibliotecario internacional. Como centro depositario do patrimonio bibliográfico máis valioso de Galicia, está orientada fundamentalmente a investigadores, estudosos ou persoas interesadas na cultura galega.
O Arquivo de Galicia, con sede tamén na Cidade da Cultura de Galicia, custodia os documentos producidos pola Xunta de Galicia e os órganos e entidades dela dependentes desde a súa creación (1982), asà como outros de calquera procedencia que, polo seu ámbito e interese, se lle poidan asignar. É cabeceira do Sistema de Arquivos de Galicia, por iso simboliza a unidade do patrimonio documental da Comunidade. Este patrimonio comprende unha porción notable da súa cultura escrita e caracterÃzase,entre outros aspectos, pola súa calidade, antigüidade e diversidade. Entre as funcións do Arquivo de Galicia destaca a de conservar, difundir e acrecentar o patrimonio documental de Galicia.
Foi inaugurada no Museo do Pobo Galego a exposición 'Transfronteiriza', da artista e cineasta tudense Diana Gonçalves, que permanecerá aberta ao público ata o 28 de marzo de 2027. A mostra parte do documental 'Mulleres da Raia', da mesma autora, e froito de tres anos de investigación. A través da linguaxe cinematográfica, de materiais documentais, arquivos históricos e elementos patrimoniais, a proposta constrúe unha experiencia arredor da memoria compartida entre Galicia e o norte de Portugal. En concreto, Transfronteiriza recupera a memoria das mulleres que viviron na fronteira entre ambos territorios a mediados do século XX, que desempeñaron un papel fundamental no comercio transfronteirizo e na supervivencia económica das familias.
Trátase dunha iniciativa que nace como evolución de Circo Presente Continuo e que se vai desenvolver por primeira vez fóra de Madrid. A Cidade da Cultura, o Teatro Principal e o Salón Teatro serán as súas sedes na capital galega, reunindo artistas, compañÃas, profesionais da programación, distribuidoras e institucións para compartir proxectos e favorecer novas oportunidades de colaboración e contratación. O programa inclúe oito espectáculos, seis mostras breves e catro traballos en proceso. Entre as propostas figuran Naufragio, de Labsurda; Serena, de Circ Bover; Matrimonio, de Kolektivo Konika; Siku, de Jessica Arpin; e Sen patrón, de Pistacatro, que ofreceu un adianto artÃstico durante a presentación.
