
Na xuntanza na que se tomou a decisión participaron tamén o vicepresidente da Fundación, Manuel Peleteiro; o secretario xeral de PolÃtica LingüÃstica, ValentÃn GarcÃa; o secretario xeral de Emigración, Antonio RodrÃguez Miranda; e Alicia GarcÃa de la Fuente e José MarÃa Vila Alén, ambos os dous vogais designados polo Centro Galicia de Buenos Aires.
Segundo a acta da reunión a entidade considera “decisoria para materializar a idea de creación da Fundación” a especial relación de Vázquez Portomeñe coa colectividade galega e máis concretamente a fundación do Colexio Santiago Apóstol, un centro que naceu para formar as novas xeracións de galegos en Arxentina, para que se mantivesen os seus vÃnculos con Galicia, e ser foco difusor da cultura galega. Asà mesmo saliéntase a súa figura como intelectual de referencia para os galegos de América “e nomeadamente para os de Bos Aires, onde habitualmente asiste a citas de carácter socio – cultural e imparte charlas e conferencias que teñen que ver co feito migratorio e a proxección exterior de Galicia a través das súas comunidades do exterior”.
Vertebrar a comunidade galega
A Fundación Galicia-América foi constituÃda en escritura pública outorgada en Santiago de Compostela, o dÃa 23 de xullo de 1996; e declarada de interese cultural por orde do 9 de outubro do mesmo ano. Segundo consta no artigo 4 dos seus estatutos o obxecto da fundación é entre outros promover especialmente todas aquelas accións que, respectando as disposicións legais existentes, fomenten o achegamento da realidade galega a tódolos paÃses americanos onde se atope vertebrada a comunidade galega.
Ao seu abeiro fundouse o Colexio “Santiago Apóstolo”, que naceu da colaboración entre a Xunta de Galicia e o Centro Galicia de Bos Aires –a través da Fundación Galicia América– co obxectivo de desenvolver un programa educativo bicultural no paÃs que alberga a maior colonia de galegos na diáspora. O “Santiago Apóstolo” viña a facer realidade o vello desexo da colectividade de Galicia na Arxentina de contar cun colexio galego, un proxecto que comezou a súa andaina froito do traballo conxunto da Xunta de Galicia e do Centro Galicia de Bos Aires –fundado en 1979– nos anos 80 do século XX.
O centro abriu as súas portas en 1998 e nestes 15 anos de historia foi completando a súa oferta educativa ata abranguer os actuais niveis inicial, primario e secundario. Desde 2003 o colexio conta cun departamento de Lingua e Literatura Galega que contribúe aÃnda máis a reafirmar os valores e riscos da identidade e da cultura do noso paÃs no centro, favorecendo a súa difusión entre o seu estudantado.
A edición 2026 artéllase arredor dun formato expandido, con varias datas e localizacións ao longo da provincia, convertendo cada encontro nunha peza dun ecosistema cultural máis amplo. O 6 de xuño, en Expourense será a cita inaugural co rock lendario de Loquillo, o magnetismo vintage de Kitty, Daisy & Lewis e o fenómeno galego do momento, The Rapants. O 31 de xullo, na Praza da Veracruz do Carballiño a banda Burning, ofrecerá un concerto gratuÃto; e o 4 de outubro, no Pazo de Deportes Paco Paz, o festival culminará o regreso de Luz Casal a Ourense. Loquillo, icona indiscutible do rock estatal con case cinco décadas de traxectoria, chega en plena xira do seu último traballo Corazones Legendarios, cun directo que revisita os grandes éxitos dunha carreira tan influente como extensa.
Galicia pechou o primeiro trimestre deste ano con máis poboación empregada que hai un ano. Neste sentido, os datos da Enquisa de Poboación Activa (EPA) publicados hoxe e relativos ao primeiro trimestre deste ano reflicten unha suba de 28.000 persoas ocupadas en relación ao ano pasado, lixeiramente superior á do conxunto do Estado e acadando, con 1.178.100, a cifra máis alta nun primeiro trimestre desde 2008. Ademais, a comunidade rexistra a maior taxa de emprego (49,30) nun primeiro trimestre en 18 anos e unha taxa de paro menor (8,96) que no conxunto de España (10,83). Ademais, as taxas galegas de paro feminino (9,51) e xuvenil (24,30) tamén son máis baixas que no conxunto do Estado.