sábado, 25 de abril de 2026
Os músicos galegos Xabier DÃaz e Fernando Barroso actúan no festival Celtic Connections de Glasgow como integrantes dos dous espectáculos cos que se pechará NeXo, o laboratorio creativo promovido pola Xunta de Galicia, o British Council e o Wales Arts Internacional para impulsar o intercambio entre as músicas de raÃz atlántica de Europa e Latinoamérica.
O evento escocés, considerado un dos festivais de inverno máis relevantes do panorama internacional e o máis destacado no ámbito da música celta, foi o escenario elixido para compartir co público os froitos de NeXo. A iniciativa arrancou o pasado mes de novembro cunha residencia artÃstica en Bos Aires na que participaron nove músicos de cinco territorios atlánticos: Galicia, Escocia, Gales, Arxentina e Uruguai. Durante esta convivencia creativa, afondouse na identidade cultural destes paÃses a través dun frutÃfero diálogo entre as súas respectivas tradicións e linguaxes musicais.
Repertorio
Este intercambio deu lugar, asà mesmo, ao repertorio que se amosará mañá xoves no Glasgow Royal Concert Hall e o venres no Old Fruitmarket da mesma cidade. Nel inclúense desde temas vocais ata danza, pasando por pezas de fusión entre os xéneros tradicionais de cada territorio, interpretacións instrumentais e versións contemporáneas de clásicos do folclore europeo e latinoamericano. Como anticipo destes dous espectáculos, os nove músicos de NeXo ofreceron esta mañá un recital para o público escolar.
Ademais da implicación do British Council, o Wales Arts International e a ConsellerÃa de Cultura, Educación e Ordenación, a través da Axencia Galega das Industrias Culturais (Agadic), o programa conta tamén coa colaboración de Creative Scotland e a Fundación SGAE.
A dirección artÃstica de NeXo corre a cargo de Donald Shaw (Reino Unido), Fer Isella (Latinoamérica) e Rómulo Sanjurjo (Galicia), recoñecidos músicos e produtores, mentres que a produción xeral é de JAU, empresa con sedes na Coruña e Bos Aires.
Músicos
Respecto dos músicos, Galicia está representada por Fernando Barroso e Xabier DÃaz. Barroso (guitarra e bouzouki) participa en numerosos proxectos do panorama folk de Galicia. Foi membro de Os Cempés e Assembly Point. Forma parte das bandas de Budiño e Riobó e ten producido diferentes traballos, tanto en solitario como co portugués Luis Peixoto, como ‘PopÂ’ e ‘TrimÂ’, moi recoñecidos pola crÃtica en España e Portugal. Actualmente ultima un novo disco en solitario.
Pola súa banda, Xabier DÃaz (voz e percusión tradicional) compaxina a súa faceta de músico coa investigación do folclore galego. Foi cantante en Nova Galega de Danza e formou parte do grupo Berrogüeto, co que obtivo varios premios. Acaba de presentar ‘The Tambourine ManÂ’, un ambicioso traballo de fusión de tradición e vangarda, con doce cantoras e percusionistas e un set de acordeón e zanfona.
Os artistas dos demais territorios son tamén destacados representantes da música tradicional e de fusión nos seus respectivos contornos culturais. Desde Arxentina participan Fabián Martin (baixo) e MarÃa ElÃa (voz e piano). Por parte de Escocia integran NeXo Finlay MacDonald (gaita e frautas) e Megan Henderson (voz e violÃn). De Uruguai procede Fabián Miodownik (percusión) e representando a Gales, Jordan Williams (voz e frautas) e Gwilym Rhys (voz, guitarra e mandolina).
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o dÃa 1, prolongándose ata o dÃa 7, continuando en Ponteareas, desde o dÃa 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 dÃa ata o 10; Viveiro, do dÃa 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do dÃa 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.
