viernes, 24 de abril de 2026
El Museo do Pobo Galego de Santiago de Compostela acoge la exposición itinerante Olladas no futuro, que recrea vida y obra del escritor, político e intelectual galleguista Ramón Piñeiro, así como su labor cultural "socrática" en defensa de la autonomía y el idioma. Durante la inauguración de la muestra -que cierra su recorrido en la capital gallega-, y tras la presentación por parte del director de Galaxia, Víctor Freixanes, el comisario de la muestra Henrique Monteagudo comparó a Piñeiro con el filósofo griego Sócrates. "Persona a persona consiguió hacer parte importante de su labor cultural", recalcó.
Monteagudo erigió la trayectoria del lucense como "una de las más importantes" de la historia cultural del siglo XX en Galicia, tras lo que resumió su biografía y detalló que los paneles recorren, por un lado, la vida del autor y, por otro, su "obra y pensamiento". De su legado, destacó la defensa del idioma gallego "como elemento central" y "en todos los frentes imaginables", además de apuntar a su "lectura del nacionalismo, discutible y discutida, como toda apuesta merecedora de debate". Su discurso, abundó el comisario, reivindicaba "el autogobierno" y tenía como objetivo la llegada de la democracia.
El hermano del escritor al que este año se dedicó el Día das Letras Galegas, Aníbal Piñeiro, se mostró agradecido en el acto "con toda esa gente que tanto trabajó durante este año", y lo hizo "en nombre de toda la familia" del histórico del galleguismo.
El presidente del Consello da Cultura Galega, Ramón Villares, recordó a quien fue "iniciador" de la institución que preside, y subrayó que Piñeiro fue quien le aportó "legitimidad histórica y moral". Así, incidió en "dos ideas" que, a su juicio, caracterizaron su tarea: su "vinculación" con la lengua y su "prematura" defensa de la democracia.
La inauguración de Olladas no futuro fue clausurada por el conselleiro de Cultura, Roberto Varela, quien apeló al "espíritu de apertura, fraternal y ambicioso" y a la "labor inagotable" de Piñeiro "en tiempos difíciles". "La suya fue una vida dedicada con pasión a la defensa de nuestra lengua y nuestra cultura", resaltó el titular de Cultura, tras lo que aprovechó la ocasión para reclamar la "necesidad" de "más exposiciones que muestren el patrimonio histórico, arqueológico, artístico e intelectual" de Galicia.
A la inauguración también asistieron el ex presidente de la Xunta de Galicia, Gerardo Fernández Albor, el intelectual Isaac Díaz Pardo, profesores de la Universidade de Santiago de Compostela (USC) como Margarita Ledo y Manuel Gago y otros familiares de Ramón Piñeiro.
Nota de prensa remitida por el Gabinete de Comunicación de la Consellería de Cultura e Turismo de la Xunta de Galicia:
O conselleiro de Cultura e Turismo, Roberto Varela inaugurou no Museo do Pobo Galego a exposición Olladas no futuro, dedicada a figura do literato Ramón Piñeiro ao que este ano se lle dedicou o Día das Letras Galegas. Roberto varela gabou espírito de apertura, fraterno e ambicioso, ao que Ramón Piñeiro soubo dar continuidade coma ningún outro coa súa labor inesgotable en tempos difíciles, así como reafirmou que permanece vivo o seu legado literario e intelectual .
O titular do departamento fixo mención en máis dunha ocasión a esta figura colosal de Ramón Piñeiro, aseverando que a súa foi unha vida dedicada con paixón á defensa da nosa lingua e a nosa cultura, na que soubo ollar ao seu redor, ir máis alá e intuír no horizonte a figura dun grande espazo común de pensamento e convivencia ao que chamamos Europa.
Segundo o responsable de Cultura e Turismo, os contidos da mostra de Ramón Piñeiro achegan de forma extraordinariamente vívida a súa figura, o seu espírito e a súa sabedoría fondamente galega. Roberto Varela salientou tamén da exposición a vocación honesta e convencida de divulgar e difundir, unha compoñente didáctica que nace sempre do entusiasmo polo coñecemento e destacou a capacidade sintética e riqueza de contido que ofrece unha mirada integradora, rica e complexa sobre a figura de Ramón Piñeiro.
O conselleiro de Cultura e Turismo aproveitou a ocasión para reivindicar a necesidade de máis exposicións que mostren o noso patrimonio histórico, arqueolóxico, artístico e intelectual e que trasladen ao público galego e visitante a grandeza do noso pasado e a nosa memoria.
No seu discurso o conselleiro agradeceu a presenza e as verbas do que cualificou como herdeiro de Piñeiro, Víctor Freixanes e dos intelectuais, Isaac Díaz Pardo e Aníbal Piñeiro, aos que definiu como a memoria viva da nosa historia.
Intelectual, político, escritor e unha das figuras históricas do galeguismo durante o século XX, clave para conseguir a continuidade da nosa cultura tras a Guerra Civil Española. Como intelectual, foi un dos fundadores e primeiros directores da editorial Galaxia e da revista Grial. A principal actividade de Ramón Piñeiro foi a de intentar despoxar o galeguismo da súa compoñente política para centralo no seu compoñente cultural. Neste sentido, apelou á saudade, a paisaxe e o humor como fundamentos da identidade dos galegos e esencia de Galicia.
Coa inauguración de hoxe en Santiago da exposición sobre Ramón Piñeiro completase o percorrido polas sete cidades galegas dunha mostra que recorda a un dos intelectuais máis destacados da nosa cultura. Os comisarios da mesma son Henrique Monteagudo e Carlos Fernández.
A exposición consiste nun percorrido pola vida e obra de Piñeiro, adornado con imaxes e citas dos feitos históricos máis importantes da nosa historia e que rodearon a figura do escritor. Nesta mostra preséntanse escritos, cartas, fotografías e efectos persoais do intelectual, nun afán de honrar unha vida de dedicación e loita pola cultura e o idioma galegos. Asemade, un espazo da exposición recrea a emblemática mesa braseiro pola cal pasaron moitos dos persoeiros máis destacables da cultura e política galegas.
O festival Play-Doc desenvolverá do 29 de abril ao 3 de maio en Tui a súa 22ª edición para conectar memoria, creación actual e futuro do cinema galego e internacional. No ámbito galego, a programación desta edición volve ocupar un lugar central cunha Competición Galicia que reúne títulos de Xiana do Teixeiro, Roi Fernández, Xacio Baño, Adrián Canoura, Cristina Souto, Hugo Amoedo, Bea Lema, Berio Molina e Chloé Lecci López, entre outras voces. O festival mantén, ademais, a sección Sombras, dedicada nesta ocasión á recuperación da figura de Rafael Luca de Tena, e unha nova edición de Coming Soon, espazo no que se presentarán proxectos galegos en desenvolvemento. O Play-Doc continúa a reforzar a súa función de escaparate e plataforma de difusión para a produción audiovisual do país e como punto de encontro para novas obras e profesionais.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.
