lunes, 27 de abril de 2026
El trabajo Una familia gallega y un océano de por medio. Vínculos y experiencias a través de la memoria fotográfica y epistolar (c.1894-1972), del que es autora Maria Liliana da Orden, ha resultado ganador de la VII edición del premio de ensayo Manuel Murguía, convocado por la Diputación de A Coruña.
El fallo del premio de ensayo ha sido dado a conocer esta mañana por
el presidente de la Diputación de A Coruña, Salvador Fernández Moreda,
que ha destacado la calidad del trabajo galardonado, que ha sido
seleccionado entre los ocho presentados al certamen. El jurado ha
declarado ganador del premio, por unanimidad de todos sus miembros, al
estudio sobre la emigración gallega, presentado bajo el
lema de Emilia Eiré Besteiro, y realizado por María Liliana
da Orden, que reside en la ciudad argentina de Mar del Plata.
El jurado considera que a obra premiada constitúe un traballo
innovador, académico, coa rigor metodolóxica propia deste tipo de
ensaios, e que estuda unha realidade transnacional. Trátase, pois, dun
tema esclarecedor dunha realidade galega: a emigración; co estudo
dunha familia dende o punto de orixe ata a incorporación ao destino: a
Arxentina.
El premio de ensayo, según los datos aportados por Salvador Fernández
Moreda, tiene una dotación económica de 6.500 euros, haciéndose
también cargo la Diputación de A Coruña de la edición de la obra
ganadora a través de una editorial de prestigio.
El jurado, presidido por Salvador Fernández Moreda, ha estado
compuesto por Carmen Fernández Casanova, Luis Alonso Álvarez, María
Xosé Rodríguez Galdo, y Carmen Margariña Valderrama Currás, siendo
Ana Romero Masiá la coordinadora del premio.
Por su parte, el portavoz del jurado, Luis Alonso Álvarez, catedrático
de la Universidad de A Coruña, ha destacado que a obra constitúe un
ensaio de microhistoria, de pequeña historia, pero ao tempo de grande.
Podería ser una fermosa novela que principia co achádego dun feixe de
cartas esquencidas nun vello baúl do faiado da casa familiar, pero é
sobre todo una fermosa historia en absoluto novelada. Nela, a autora
estudia a evolución dunha familia de Salvaterra do Miño que emigra a
América. E faino a través da memoria de máis de 80 cartas e
innumerábeis fotografías, recordos e entrevistas.
Para Luis Alonso se trata de un estudio que refleja la emigración en
la década de los 50 de una familia que escapaba da miseria materia e
moral que trouxeron para o noso país a postguerra e o franquismo, esa
longa noite de pedra, ao decir do poeta. El portavoz del jurado ha
destacado también que é a primeira vez na historia do premio de
ensaio Manuel Murguía que non se lle concede o glardón a un galego de
aquí, se non a un galego de alén do mar.
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o día 1, prolongándose ata o día 7, continuando en Ponteareas, desde o día 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 día ata o 10; Viveiro, do día 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do día 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.
