martes, 3 de noviembre de 2026
Nota de prensa remitida por el Gabinete de Comunicación de la Xunta de Galicia:
A Delegación da Xunta de Galicia en Buenos Aires vén de acoller a presentación da décima edición do Festival Internacional de DerHumALC, Cine de Dereitos Humanos. Este ano, o certame desenvólvese entre os días 8 e 14 de maio e incluirá a proxección do documental Liste, pronunciado Lister, dirixido por Margarita Ledo Andión.
No acto público de presentación participaron o Director do Festival, Julio Santucho, a Delegada da Xunta de Galicia, María Xosé Porteiro García, e Margarita Ledo, directora do documental, que cualificou o seu traballo como unha película sobre o século XX narrada na historia dun home. Neste sentido, subliñou que é símbolo dunha época, engadindo, ademais, que todo o que eles proxectaron e quedou sen construír aínda pode construírse.
Pola súa banda, Julio Santucho asegurou que existen dous motivos para ter convidado a Margarita Ledo a participar nesta edición do Festival. Por unha banda, dixo, pola coincidencia absoluta do filme coa sección Memoria e Dictadura do Festival e pola vontade de estreitar lazos con todos os realizadores que están empeñados nos esforzos de recuperación de memoria. Deste xeito, subliñou a participación do filme galego como unha achega importante tanto polo contido como pola forma.
María Xose Porteiro referiuse na súa intervención á figura de Margarita Ledo como a dunha muller que loita polas causas nas que cre, que teñen que ver co progreso da humanidade e como militante por Galicia. Ao tempo, congratulouse polo ingreso da cineasta e intelectual galega na Real Academia, o que a converte na quinta muller membro desa institución.
Este documental está baseado na historia de Xesús Liste (Ameneiro, 1907/Enrique Líster, Madrid, 1994), quen a comenzos da guerra do trinta e seis acolle un R a finais do seu nome familiar a resultas da pronuncia de brigadistas escoceses ou tal vez porque existe un marca Lister de xeradores de enerxía. Iste neno de aldea que, como nas cantigas para chamar ao sono, chega a xeneral. Ten participación nos exércitos ruso, polaco e iugoslavo durante a guerra mundial e despois, coa chamada guerra fría, no Consello Mundial Pola Paz.
O neno Xesús Liste de pai canteiro e de nai campesiña- emigra a Cuba no 1918 e a súa historia personal correrá parella coa do século: en 1927 entra no Partido Comunista Cubano e en 1928 regresa a Galicia onde organiza o Sindicato de Oficios Varios da súa comarca, Teo. O cárcere e unha dura condena pendente aconsellan que saia cara Moscú. Ao seu regreso, en 1935, é responsábel do traballo antimilitarista nos cuarteis de Madrid e, de súpeto, a guerra: civil, mundial, fría... máis un R incoporado para sempre ao seu nome, unha historia de amor que se inicia cun baile amenizado pola Orquestra da 11 División en Caspe, novembro de 1937 e aquela homenaxe en La Habana, 1961, que é cando Ché Guevara o honra coa frase ...en tu columna contento lucharía.
Margarita Ledo Andión é directora cinematográfica, escritora e profesora catedrática de Comunicación Audiovisual da Universidade de Santiago de Compostela. Publicacións recentes: Cine de fotógrafos, Premio Fundació Espais dArt Contemporani, 2005, Barcelona, Gustavo Gili; Del Cine ojo a Dogma95, 2004, Barcelona, Paidós: Galicia- Finlandia: Modos de Pensar, (co-editor, Tapio Varis), 2002, Consello da Cultura Galega, Compostela; Production télévisée et identité culturelle (co-autora con Jacques Guyot e Roland Michon) 2000, Rennes, PUR; Documentalismo fotográfico: éxodos e identidade, 1998, Madrid, Cátedra.
Doutora en Ciencias da Comunicación pola Universitat Autònoma de Barcelona, foi investigadora asociada no Département dEtudes Cinematographiques et Audiovisuelles, Université París 8; Department of Theatre, Film and Tv Studies, University of Wales-Aberystwyth: Département de Sciences de lInformation et de la Communication, Université de Haute Bretagne, e no Dublin Institute of Technology. Preside a Federación Lusófona de Ciencias da Comunicación (LUSOCOM) e a Asociación Galega de Investigación en Comunicación (AGACOM); é membra da Comisión Executiva da Asociación Española de Investigación en Comunicación (AEIC) e do Consello editorial das revistas científicas A Trabe de Ouro (Sotelo Blanco Edicións, Compostela) e Trípodos (Universitat ramonllull, Barcelona).
Entre os seus films destacan, no que a dirección e guion se refire, Santa Liberdade, 2004, España/Brasil/Venezuela, documental, 87 m. Escolma dalgúns festivais nos que entrou en competición: VII Festival de Cine Español de Málaga, 2004; II Festival Internacional de Cinema Documental, Lisboa, 2004; 12 Mostra Internacional de Film de Dones, Barcelona, 2004; XXI Festival de Cine Latinoamericano de Trieste. Estrea comercial: Cines Verdi, Madrid e Barcelona, 11 de xuño de 2004 Producción: CCCV,Cine Clube Carlos Varela, dirección e guión: Ramiro Ledo Cordeiro, Galiza 2005, 65m. Montaxe en honra do cineasta militante Carlos Varela, a partir dos seus arquivos fílmicos, con motivo dos 25 anos da súa morte.
O Plan constitúe o primeiro documento estratéxico específico de Galicia dedicado á planificación, organización e desenvolvemento dos coidados paliativos pediátricos e nace coa finalidade de dar resposta ás necesidades propias desta poboación, garantindo unha atención adaptada ás características evolutivas da infancia e da adolescencia. O documento aprobado hoxe conta co aval científico da Sociedade de Pediatría de Galicia e da Sociedade Española de Coidados Paliativos Pediátricos e está dirixido á poboación pediátrica con enfermidades crónicas complexas e situacións susceptibles de atención paliativa. Articúlase arredor de catro liñas estratéxicas orientadas a fortalecer a organización asistencial e a dar resposta ás necesidades clínicas, emocionais e sociais dos pacientes pediátricos e das súas familias.
Galicia ocupa un lugar destacado nos Premios Nacionais de Investigación 2026, con cinco científicos galardoados. Tivo lugar o acto de entrega destes premios, celebrado no Palacio de Congresos de Europa, en Vitoria-Gasteiz. Os investigadores galegos que recibiron esta distinción son Ángel Carracedo, natural de Santa Comba, catedrático de Medicina na USC e director da Fundación Pública Galega de Medicina Xenómica; a compostelana Carmen Álvarez Lorenzo, catedrática da USC e directora do Instituto de Materiais da USC (iMATUS); e Laura Castro Santos, de Betanzos, catedrática da Escola Politécnica de Enxeñaría de Ferrol, pertencente á UDC.
