
A iniciativa céntrase en conectar ecosistemas rexionais de innovación en Europa a través da cooperación entre rexións líderes e emerxentes, aproveitando as fortalezas das primeiras para impulsar a innovación en áreas estratéxicas, especialmente en tecnoloxías avanzadas, e reforzar a transferencia de coñecemento ao mercado.
A Xunta de Galicia decidiu optar a esta convocatoria, denominada Ecosistemas Europeos de Innovación, consciente das fortalezas nun eido emerxente en que a nosa Comunidade se está situando con forza no panorama internacional. O resultado é esta resolución favorable malia que ata agora só existían cinco vales de innovación en toda a UE.
O proxecto, coordinado desde a Consellería de Educación, Ciencia, Universidades e Formación Profesional, leva por nome EQUIVALEMT (European Quantum Innovation Valleys as Strategic Emerging Technology) e terá unha duración de algo máis de catro anos, en concreto de 50 meses. A Comisión Europa achegará o 50 % do financiamento necesario, mentres que as rexións implicadas completarán a outra metade. En total, o val de innovación cuántico estará formado por 19 socios de nove países: España (representado en exclusiva por Galicia), Italia, Portugal, Países Baixos, Finlandia, Francia, Reino Unido, Francia e Romanía.
Ámbito clave para o futuro
O obxectivo é que o val rexional de innovación liderado por Galicia contribúa á soberanía tecnolóxica de Europa, fortalecendo a posición comunitaria nun ámbito clave para o futuro. Neste sentido, búscase acelerar a transferencia de coñecemento ao mercado e á sociedade, impulsar o crecemento de empresas de base científico-tecnolóxica e mellorar a formación do capital humano, facilitando que haxa profesionais cualificados.
Os vales de innovación cuántica funcionan como espazos de colaboración en que as administracións públicas, os centros de investigación e empresas, entre outros axentes, traballan para compartir coñecemento e infraestruturas, desenvolver cadeas de valor, impulsar talento e capacidades tecnolóxicas, e crear diversas solucións innovadoras.
Probar tecnoloxías en contornas reais
Rueda explicou que, no caso de Galicia, este proxecto implicará 'un investimento de 3 millóns de euros', que permitirá apoiar proxectos de startups, pemes e centros de coñecemento a través de convocatorias competitivas abertas 'para desenvolver tecnolóxicas cuánticas'. En concreto, está previsto o lanzamento de tres liñas de axudas 'que permitirán probar tecnoloxías en contornas reais' e acelerar deste xeito a súa adopción na industria.
Ademais destas liñas de axudas, prevense actuacións encamiñadas a desenvolver o ecosistema cuántico europeo a través de tarefas de avaliación e análises, da cooperación entre rexións, da formación e o desenvolvemento de talento, apoio a startups e cadeas de valor tecnolóxicas e a elaboración de recomendacións de política pública.
Os 19 socios que integran o Consorcio do Val de Innovación Cuántica son axencias rexionais, centros de investigación, universidades, clústeres industriais e empresas tecnolóxicas. En concreto, conforman o grupo a Xunta de Galicia (entidade líder), a través da Axencia Galega de Innovación, e o Centro de Supercomputación de Galicia (Cesga), en representación de España; por Italia, a Regione Emilia-Romagna, o Clust-ER Innovazione nei Servizi, Politecnico di Milano e Orthokey Italia; por Portugal, a Comissão de Coordenação e Desenvolvimento Regional do Norte (CCDR-N) e o International Iberian Nanotechnology Laboratory (INL); por Finlandia, o TU Delft; dos Países Baixos, a Business Tampere e a Tampere University; de Francia, a Région Île-de-France, o CEA (Commissariat à lénergie atomique), Teratec e Systematic Paris Region; polo Reino Unido, o Welsh Government; por Romanía, a Regional Development Agency West Romania (ADR) e a Euro Atlantic Diplomacy Society, e de Austria, o DCS Computing.
Impulso a un eido estratéxico
Galicia está a emerxer nos últimos anos como un referente das tecnoloxías cuánticas en Europa grazas á colaboración entre a Xunta de Galicia, as universidades, os centros da I+D+i, as empresas.
De feito, o Executivo autonómico establéceo no Plan galego de investigación e innovación 25-27 como un ámbito prioritario debido ao seu potencial para impulsar unha transformación e impacto profundos na economía e na sociedade galega.
Entre as actuacións promovidas neste eido destaca a instalación no Cesga do primeiro computador cuántico de España en 2023, o QMIO, cuxa capacidade se incrementará proximamente coa incorporación dun novo ordenador nas novas instalacións do Cesga, un proxecto que se desenvolve grazas á consecución de fondos comunitarios, igual que a futura fábrica europea de intelixencia artificial que operará neste mesmo espazo.
Ademais, Galicia puxo en funcionamento o pasado ano a liña de comunicación cuántica máis longa de España, que une Santiago de Compostela e Vigo, desde o Cesga ata o Quantum Communication Centre (VQCC), un centro da Universidade de Vigo. Así mesmo, recentemente, o Consello aprobou a creación de dous laboratorios compartidos entre o Cesga e o VQCC, e o Cesga e o IGFAE (Instituto Galego de Física de Altas Enerxías), un centro mixto da Universidade de Santiago de Compostela e a Xunta de Galicia.
A programación desta nova edición volverá combinar espectáculos de sala, funcións de rúa, instalacións, música e propostas participativas arredor do mundo dos monicreques, con compañías galegas como Tanxarina Títeres, Títeres Alakrán, Babaluva, Mircromina, Trécola Producións, Troula Animación ou Bico de Toupa, xunto a formacións chegadas de diferentes puntos do Estado e de países como Francia, Italia, Portugal, Uruguai ou Arxentina. Entre as montaxes destacadas figura A Biblioteca Galáctica contra IA Fantástica, de Tanxarina Títeres, recoñecida nos Premios María Casares 2026, ademais de propostas premiadas como Gloria Bendita, de Arteria Producciones, ou Érase unha vez
dous pés!, da italiana Teatro dei Piedi.
Os bos resultados acadados nos últimos anos en biotecnoloxía sitúan a Galicia nunha posición de referencia neste sector, con moita proxección de futuro. A biotecnoloxía pasou de ser unha aposta estratéxica a converterse nun sector económico e científico con masa crítica, capacidades diferenciais e resultados medibles. Así o amosan os resultados acadados na execución da Estratexia de consolidación do sector en Galicia 21-25. Entre eles, destaca a creación de 30 novas empresas biotecnolóxicas, acadando a cifra de 162 compañías actuais; unha facturación de 2.037 millóns de euros, que cuadriplica a de 2021 e se sitúa no 2,6% do PIB; ou o aumento do emprego cualificado vencellado ao sector, acadando as 5.693 persoas traballadoras, tres veces máis desde 2021.