sábado, 25 de abril de 2026
Arredor de 150 persoas asistiron ao evento, que tivo lugar no edificio Politécnico do campus. Na súa inauguración, Alfonso Rueda, presidente da Xunta de Galicia, subliñou a importancia da cooperación entre Galicia e o norte de Portugal apuntando que neste contexto o programa Iacobus supón unha experiencia de éxito. O titular do goberno galego, que felicitou ás entidades participantes polo traballo feito, puxo en valor a traxectoria desta iniciativa e o feito de que fomenta a colaboración entre universidades e centros de investigación de ambos lados da fronteira. Neste sentido, recalcou que o programa é un exemplo de como a colaboración entre territorios pode transformar as fronteiras en puntos de encontro.
Desde o eido académico, Manuel Reigosa, reitor da Universidade de Vigo, salientou na súa intervención que o futuro das nosas sociedades, de Galicia e do norte de Portugal, depende en gran medida do que sexamos quen de construír a través do coñecemento e neste senso apuntou que o programa Iacobus constitúe unha realidade que nos beneficia a todos e que ten impacto social. Lembrando a importancia do traballo conxunto para acadar obxectivos máis ambiciosos, o responsable académico subliñou que desde o punto de vista das universidades participantes podemos estar enormemente orgullosos do traballo feito en Iacobus ao longo desta década. Do mesmo xeito, Antonio López, reitor da Universidade de Santiago de Compostela, puxo en valor o feito de que este programa é un logro inédito a nivel europeo que difumina e elimina barreiras entre dous países. Igualmente incidiu na importancia de cooperar no eido científico e académico para afrontar problemas comúns que comparte a eurorrexión Galicia-norte de Portugal.
Pola súa banda, António Cunha, presidente da CCDR Norte (Comissão de Coordenação e Desenvolvimento Regional do Norte-Portugal), recalcou que a celebración destes dez anos supón un momento importante da cooperación entre Galicia e Norte de Portugal e gabou os resultados do programa Iacobus. O responsable institucional apostou por profundar nas dinámicas de cooperación nun momento no que a eurorrexión procura encontrar un futuro de modernidade. Por último, Nuno Almeida, director da Agrupación Europea de Cooperación Territorial Galicia-Norte de Portugal (GNP-AECT), entidade que xestiona o citado programa, subliñou igualmente que Iacobus é un programa de grande éxito, que ten contribuído a fomentar a cooperación eurorrexional, e apuntou a importancia de que siga medrando esta cooperación en coñecemento nun mundo cada vez máis global.
Balance, experiencias e novas incorporacións
Tras a inauguración oficial e nun acto presidido por Diego Calvo, conselleiro de Presidencia, Xustiza e Deportes da Xunta de Galicia, tivo lugar a sinatura de incorporación de novos centros tecnolóxicos ao programa Iacobus, concretamento do Centro de Tecnologia e Inovação Industrial (CiTin) e do Centro Tecnolóxico do Clúster da Acuicultura. De seguido, Emídio Gomes, expresidente da CCDR-Norte e reitor da UTAD, explicou a orixe deste programa, e Xosé Lago, subdirector do GNP-AECT, e Ángel Miramontes, director da Fundación CEER, fixeron balance del e falaron das súas perspectivas de futuro. Unha mesa redonda sobre a visión das institucións implicadas no programa Iacobus e outra sobre as experiencias de participantes nesta iniciativa pecharon o programa deste primeiro congreso.
Na actualidade 39 entidades galego-portuguesas de educación superior, centros tecnolóxicos e fundacións biomédicas participan no programa Iacobus. Entre elas están as tres universidades públicas galegas (Vigo, A Coruña e Santiago de Compostela), así como as universidades lusas de Porto, Minho, Trás-Os-Montes e Alto Douro, Católica Portuguesa e os institutos politécnicos de Porto, Viana do Castelo e Bragança. Nesta década de existencia, indican desde a organización do congreso, a iniciativa destinou máis de dous millóns de euros a financiar estadías de investigación (máis de 1400 desde o seu inicio), patentes e artigos conxuntos publicados en revistas científicas, contando co apoio da Unión Europea a través do Programa Interreg, concretamente do Programa Operativo de Cooperación Transfronteriza España-Portugal (Poctep), que achega ata o 75% do investimento.
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o día 1, prolongándose ata o día 7, continuando en Ponteareas, desde o día 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 día ata o 10; Viveiro, do día 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do día 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.
