lunes, 6 de abril de 2026
Está coordinado por Alberto Vaquero, co-director da Rede Localis e profesor da Facultade de Ciencias Empresariais e Turismo do campus de Ourense, ademais de membro do grupo Gen. Na súa análise, os expertos da entidade indican que a facenda local en Galicia ten capacidade para elevar o uso da súa autonomía tributaria. Entre os datos recollidos no documento, salientan que a recadación media en Galicia por habitante foi en 2020 de 319 euros en impostos directos e 19 en indirectos e a nivel estatal foi de 456 e 37 euros respectivamente.
Un diferencia endémica
Respecto á marxe para mellorar o uso da capacidade fiscal propia dos concellos galegos, desde a Rede Localis sinálase que nin tan sequera a mellora transitoria de recadación fiscal a nivel local polo crecemento na construción de vivenda antes da última gran recesión, previa á pandemia do covid-19, e o aumento da recadación pola vía das taxas corrixiu esta endémica diferenza. Segundo indican os expertos da entidade, tipos máis reducidos e maiores bonificacións parecen estar, polo menos en parte, detrás dos resultados das liquidacións de ingresos nos concellos galegos.
Na súa análise, o observatorio recolle que 35,7% dos concellos galegos non revisou o valor catastral dos inmobles desde 1990, sendo os municipios de Lugo e Ourense os que presentan medias de revisión catastral máis baixas, afectando á recadación do imposto de bens inmobles e ao imposto sobre o incremento de valor dos terreos de natureza urbana (plusvalía municipal). Por outra banda, engaden desde a entidade, os impostos locais potestativos (plusvalía municipal e imposto sobre construcións, instalacións e obras) non sempre se aplican e cando se opta por eles, os tipos impositivos son reducidos, ao que hai que engadir as importantes bonificacións fiscais aplicadas.
Compróbase unha menor esixencia fiscal nos municipios das provincias de Ourense e Lugo. Ademais, a medida que aumenta o número de habitantes do municipio os tipos impositivos e as cotas adoitan ser maiores. A recadación media por habitante en Galicia foi do 69,9% e do 51,4% en relación coa media a nivel estatal para os impostos directos e indirectos respectivamente, recóllese no documento lanzado este venres.
O Banco de España acaba de publicar os datos oficiais de débeda pública correspondentes ao peche do exercicio 2025. Nese período, Galicia reduciu a súa ratio de débeda ata o 13,9 % do seu PIB, o que representa a ratio máis baixa dende 2012. Deste xeito, Galicia situase como a cuarta comunidade autónoma de réxime común con nivel de débeda máis baixa e cun diferencial con respecto á media das CCAA de 6,3 puntos porcentuais. A ratio de débeda das CC.AA. situouse no 20,2 %. Logo do esforzo extraordinario por mor da pandemia, Galicia leva unha senda descendente dos seus ratios de endebedamento. Así, desde a pandemia, ano 2020, reduciu a ratio case seis puntos, pasando de 19,6 % ata o 13,9 %.
A implantación da recollida separada de materia orgánica consolídase como o piar fundamental para que Galicia cumpra cos obxectivos ambientais europeos. Dado que os restos orgánicos representan case o 40 % do lixo doméstico, a súa correcta xestión é a chave para baleirar os vertedoiros e xerar compost de alta calidade que retorne á terra como fertilizante. A día de hoxe, o compromiso galego con este sistema é evidente: 295 concellos xa contan con métodos específicos para os biorresiduos.
