
As sete cantigas de amigo do xograr galego Martin Codax, que o bibliófilo Pedro Vindel atopou no ano 1914 no pergamiño que lle serviu como forro á encadernación dunha copia manuscrita feita no século XIV do tratado “De Officiis” de Cicerón e que marcaron un fito por amosar por vez primeira a música da lÃrica profana medieval, xa se poden ler en xaponés, mercé á nova edición bilingüe galego-xaponés do lingüista Takekazu Asaka, un profesor de FiloloxÃa Románica da Universidade Tsudajuku de Toquio considerado o embaixador do galego máis famoso do Xapón.
O secretario xeral de PolÃtica LingüÃstica, ValentÃn GarcÃa, deu a coñecer o novo volume nun acto celebrado no Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades (CRPIH) no que participou tamén o autor e no que destacou que “se trata dun traballo que contribúe a reforzar a proxección exterior do galego, mais sobre todo a prestixiar a lingua galega da man dun dos tradutores máis recoñecidos e a fortalecer as pontes que comunican a cultura galega con outra tan diferente como pode ser a xaponesa”.
Acompañáronos na presentación o presidente da Real Academia Galega, Xesús Alonso Montero, autor do limiar que abre a obra; o académico da lingua e catedrático de FiloloxÃa Románica da USC Francisco Fernández Rei e mais o secretario do CRPIH, Armando Requeixo.
Edición bilingüe galego-xaponés
O volume “Xograr Martin Codax” ofrece a tradución ao xaponés das sete cantigas de amigo do trobador Martin Codax realizada polo lingüista Takekazu Asaka, profesor da Universidade Tsudajuku de Toquio. Asaka é un recoñecido tradutor de textos galegos á lingua nipona, na que publicou obras de RosalÃa e Cabanillas, unha gramática de galego e mais o libro “Coñecer Galicia”.
“Xograr Martin Codax” é unha edición bilingüe onde, ao pé dos textos orixinais galegos, comparecen as súas translacións ao xaponés acompañadas de notas e comentarios do editor. O volume conta, asà mesmo, cun limiar de Xesús Alonso Montero titulado “Sete poemas de amor escritos en galego do século XIII traducidos ó xaponés do século XXI”. A reprodución fotográfica do Pergamiño Vindel, unha introdución contextualizadora e analÃtica do propio Asaka, un selecto glosario galego medieval-xaponés actual e unha escolleita bibliografÃa crÃtica completan o apartado textual deste libro.
A maiores, “Xograr Martin Codax” complétase coa inclusión dun CD estoxado no que Yuri Ensemble interpreta as sete cantigas de Martin Codax. O volume foi publicado neste 2015 no Xapón pola editorial Ronso e contou co patrocinio do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte a través da SecretarÃa de Estado de Cultura.
Embaixador do galego no Xapón
Takekazu Asaka é un lingüista nacido en Toquio que imparte docencia na área de FiloloxÃa Románica da Universidade Tsudajuku, na capital nipona. Está considerado o embaixador do galego máis famoso do seu paÃs. Asaka entrou en contacto coa cultura e a lingua de Galicia a finais dos anos setenta, mantivo correspondencia no seu dÃa con significados galeguistas, como Ramón Piñeiro e Xaime Isla Couto, e publicou numerosos artigos e investigacións relacionadas coa lingua galega.
Na súa produción destacan os tÃtulos “Gramática do galego moderno” (1993), “GuÃa de conversación en galego” (1994) e “Vocabulario básico da lingua galega” (1996). Ademais, é autor da tradución ao xaponés de 29 dos poemas dos “Cantares gallegos” de RosalÃa de Castro, de textos de Castelao, dos poemas galegos de Federico GarcÃa Lorca e doutros textos de Eduardo Pondal, Emilia Pardo Bazán, Wenceslao Fernández Flórez ou de Ramón Cabanillas, en cuxa homenaxe deu ao prelo no ano 2014 o libro-CD “Cantata a Ramón Cabanillas”, prologado por Francisco Fernández Rei.
Takekazu Asaka é, ademais, un dos ex alumnos máis coñecidos dos cursos de verán de lingua galega para persoas estranxeiras que organizan cada ano a SecretarÃa Xeral de PolÃtica LingüÃstica, a Real Academia Galega e o Instituto da Lingua Galega da USC na capital de Galicia.
O FIV de Vilalba volverá reunir na localidade lucense unha programación destacada da escena independente e alternativa estatal, cun cartel no que figuran nomes como Carlos Ares, Alcalá Norte, La M.O.D.A. e Ãngel Stanich, xunto a outras propostas moi presentes no panorama actual como Repion, Puño Dragón, Celia Becks, Futuro Alcalde, Grande Osso e Rapariga DJ. A boa resposta do público nas últimas semanas confirma, ademais, a gran acollida desta edición, coa previsión de que Vilalba volva encherse de ambiente festivalero a próxima fin de semana. A programación do FIV de Vilalba desenvolverase entre o Escenario Vibra Mahou, o Escenario #Fiver by Lactalis e a Zona DJ, consolidando un formato que combina os grandes concertos nocturnos coa actividade diúrna do sábado.
Galicia sitúase como a comunidade autónoma con menor porcentaxe de pacientes que agardan máis de 60 dÃas por unha consulta co especialista. Asà o referendan os datos publicados polo Ministerio de Sanidade sobre listas de espera no Sistema Nacional de Saúde a peche de 2025. Segundo os datos, en decembro de 2025 a comunidade galega situouse como a cuarta rexión española con mellores tempos medios de espera no ámbito das primeiras consultas. Neste eido, o Servizo Galego de Saúde rexistrou unha media de 63 dÃas de espera, fronte aos 102 do Sistema Nacional de Saúde. Estas cifras reflicten que os galegos esperan 39 dÃas menos para acceder a unha consulta co especialista que a media dos españois.