
O responsable de Cultura e Turismo da Deputación de Lugo, o nacionalista Mario Outeiro, participou no refectorio do Museo Provincial de Lugo na presentación da exposición e do segundo ciclo de conferencias sobre a ditadura franquista. Acompañárono os dous comisarios da exposición, Antón Somoza e Antón Grande.
Baixo o tÃtulo ‘A ditadura franquista: 40 anos de represión e resistenciaÂ’, esta segunda parte contará tres novas conferencias e unha exposición que contará con abundante documentación e obxectos doados por diferentes asociacións e particulares. “A Ãrea de Cultura da Deputación de Lugo é consciente da necesidade de traballar dende distintas temáticas as catro décadas de ditadura franquista. 40 anos de represión e resistencia que se analizaron en tres conferencias realizadas durante o mes de decembro no Museo Provincial de Lugo e que teñen continuidade no 2015 con táboas redondas, vÃdeo-foros ou relatorios”, salientou Mario Outeiro. Todas estas actividades serán de entrada gratuÃta.
O primeiro acto terá lugar este mesmo mércores, a partir das 20 horas, no refectorio do Museo Provincial de Lugo. Alà falará Carlos Pereira MartÃnez sobre ‘A represión da masonerÃa galega durante o franquismoÂ’. “Carlos Pereira é o xefe dos masóns da Coruña, que é a asociación de masóns máis importante de Galicia, e penso que é unha das persoas que mellor pode falar da represión sobre a masonerÃa, un tema que sempre permaneceu un pouco oculto”, indicou Antón Grande.
A mostra, un espectro moi grande destes 40 anos
Para o xoves 22 de xaneiro está prevista a inauguración da exposición Â’40 anos de represión e resistenciaÂ’, que poderá ser visitada de xeito gratuÃto no Salón de Exposicións do Pazo de San Marcos ata o vindeiro 27 de febreiro. “Nesta exposición haberá un amplo número de documentos, folletos, cartas de amor e incluso o reloxo que levaba un dos dirixentes das guerrillas cando foi fusilado. Será un espectro moi grande destes 40 anos de loita e resistencia”, explicou Antón Grande, que tamén avanzou que na mostra se incluirá “un detalle curioso e bonito como a recreación dunha cova na que se refuxiaban os guerrilleiros baseada en planos reais, que tamén figuran dentro da exposición. É unha cova que habÃa nunha casa de Paradela e que foi tirada cando se aumentou a estrada”, sinalou.
Pola súa banda, Antón Somoza confirmou que durante a inauguración vai haber “unha actuación do grupo de teatro ‘DaboapipaÂ’, que é unha compañÃa que fai teatro infantil e ten unha peza dedicada á temática da represión franquista”, afirmou. Asà mesmo, valorou que esta mostra “pretende evidenciar que a persecución que o franquismo emprendeu contra aqueles que se opuxeron ao réxime comezou xa dende o primeiro momento, xusto no golpe de Estado, e foi incluso máis aló da morte do ditador”.
Tres bloques
Somoza manifestou que a exposición se divide en tres bloques. “No bloque inicial vaise analizar a represión franquista, dende os primeiros mortos nas cunetas ata as causas militares, os fuxidos e as persoas que se ocultaban nas paredes da súa casa e eran coñecidas como toupas”, afirmou. Somoza fixo referencia a “un caso paradigmático na nosa provincia, o do militante da CNT Manolo Becerra, que traballaba nas minas de Ponferrada e que se ocultou na súa casa das Nogais durante os 40 anos de franquismo”, destacou.
Outro bloque importante estará dedicado á “guerrilla e a actividade clandestina das organizacións antifranquistas, sometidas á represión do réxime. Xa existÃan nos anos 40 e 50, pero fixéronse sobre todo máis presentes a partir dos anos 60. Imos ter documentacións de todas esas organizacións e información sobre os feitos relacionados con toda esa loita antifranquista”, comentou.
En terceiro lugar, Somoza sinalou que “vai haber un espazo dedicado aos recursos multimedia na medida de que somos coñecedores de que hai moitos documentais e algunha pelÃcula de época como a que nos cedeu Carlos Portomeñe, que se editara en Cuba sobre o asasinato de Gayoso e Seoane, dirixentes do Partido Comunista e da guerrilla no ano 48 e que foron sentenciados a pena de morte”.
Antón Somoza quixo agradecer a cesión de documentación e obxectos. “A exposición non serÃa posible sen a cesión e colaboración de distintas entidades e partidarios que nos cederon documentos e outras que nos deixaron fotocopiar os orixinais. Entre elas están a Fundación 10 de marzo, a Fundación Bautista Ãlvarez de Estudos Nacionalistas, a Fundación Penzol de Vigo e o Proxecto Interuniversitario Nomes e Voces. E logo tamén persoas a tÃtulo individual como Carlos Portomeñe, Carlos Dafonte, o propio comisario Antón Grande, Javier Rivera, Santos Costa e Manuel Costa”, concluÃu.
O papel dos guerrilleiros e das mulleres na loita antifranquista
Finalmente, Somoza falou sobre as dúas conferencias incluÃdas dentro desta segunda parte, que terá continuidade en febreiro cun novo ciclo: “Celebraranse o mércores 28 e o xoves 29 de xaneiro. O 28 teremos con nós ao coñecido guerrilleiro antifranquista da zona de Valdeorras Francisco MartÃnez López, Quico, que no seu dÃa fuxira a Francia e agora está vivindo na zona do Levante. Terémolo en Lugo para contarnos a súa experiencia a través do docu-drama ‘Guerrilleiros ou bandoleirosÂ’, de Antón Grande”.
Mentres, para o 29 quedará unha mesa redonda “con mulleres que participaron da loita antifranquista facendo parte das organizacións na clandestinidade. Falarán da participación da muller naquela época”, concluÃu Somoza.
O Carballo Interplay desenvolverá do 16 ao 19 de abril no Mercado de Carballo a súa 13ª edición cun programa de 32 actividades arredor da creación dixital contemporánea, das series en pequeno formato, a cultura de internet e a reflexión sobre os novos modos de comunicar na rede. O certame reforza especialmente este ano a presenza do galego como lingua de creación, conversa e pensamento no ecosistema dixital, cunha programación especÃfica arredor dos contidos no noso idioma nas redes sociais, accións formativas para a mocidade, premios dirixidos a recoñecer o talento que crea na nosa lingua e novas oportunidades para a produción de proxectos audiovisuais nados no ámbito dixital.
A Cidade da Cultura celebrará o DÃa do Circo o vindeiro 19 de abril co espectáculo 'Sen patrón', da compañÃa galega Pistacatro, recoñecida co Premio Nacional 2025 desta disciplina artÃstica. A proposta terá lugar no XardÃn do Teatro, ás 17,00 horas, con entrada libre e de balde. AsÃ, o DÃa do Circo convértese nun momento para celebrar tamén a chegada da primavera cunha proposta escénica aberta, festiva e accesible para todo tipo de públicos, que combina cabaré, números aéreos e malabares cunha dramaturxia que reivindica tanto técnicas circenses tradicionais como contemporáneas. Pistacatro é unha das compañÃas e produtoras de circo máis relevantes das artes vivas de Galicia, que traballa a prol da profesionalización do circo na Comunidade, impulsando as carreiras de artistas e traballadores do sector.