A Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria inicia o mércores 7 de maio na sede do Centro Galego de Artes da Imaxe (CGAI-Filmoteca de Galicia) na Coruña o ciclo Filmar as palabras que, no mes no que se celebra o Día das Letras Galegas, busca achegarlles aos espectadores unha nova visión sobre as relacións entre o cinema e a literatura. Con este obxectivo, seleccionouse un total de nove propostas que se arredan das adaptacións literarias tradicionais e entre as que se atopan os traballos galegos Arraianos, de Eloy Enciso, e VidaExtra, de Ramiro Ledo.
O programa estrutúrase arredor de cinco xornadas de exhibición, que se estenderán ata o 25 de maio como parte, así mesmo, da sección Desencadres que o CGAI dedica a obras que escapan ás clasificacións habituais. A carteleira de maio na sala de proxeccións da Filmoteca de Galicia inclúe tamén unha escolma de títulos galardoados e nomeados na pasada edición dos Premios Mestre Mateo do audiovisual galego (do 13 ao 16) e os ciclos Roberto Rossellini: restauracións dixitais (do 22 de maio ao 18 de xuño) e Cine e Psiquiatría (29 e 30 de maio).
O texto no primeiro plano
A través das fitas seleccionadas para Filmar as palabras afondarase no proceso de tradución das formas literarias a imaxes, máis alá do que adoitamos entender por adaptacións literarias. É o caso das obras do cineasta francés Jean-Marie Straub, quen xunto á súa muller, Danièlle Huillet, asinou algunhas das máis estimulantes translacións da literatura á pantalla. No CGAI exhibiranse dous dos seus últimos filmes, realizados en solitario tras a morte da súa compañeira: Un conte de Michel de Montaigne (mañá mércores 7) e Dialogue dombres (xoves 8), que parten respectivamente de Montaigne e Georges Bernanos para levar o texto ao primeiro plano. Ambos os filmes ofreceranse en sesión dobre, ás 18.00 e ás 20.30 horas.
A xornada de mañá completarase con The Joycean Society, de Dora García, protagonizada por un grupo de persoas que se reúnen desde hai moitos anos para leren e interpretaren o Finnegans Wake, de James Joyce. En canto á do xoves, xunto coa fita de Straub, proxectarase All This Can Happen, na que Siobhan Davies e David Hinton asinan unha atípica adaptación literaria a partir do relato de Robert Walser Der Spaziergang (O paseo), na procura dunha equivalencia literal entre as palabras e as accións do texto e mais as imaxes comodín procedentes doutras películas.
Influencia de Straub
Straub está tamén moi presente na tradución que Arraianos realiza de O bosque, a obra de Jenaro Marinhas del Valle. O premiado filme de Eloy Enciso, que se proxectará o mércores 21 de maio tamén en sesión dobre, combina o teatro co documental, o mito coa realidade e a natureza cos homes e as mulleres da fronteira entre Galicia e Portugal.
A outro nivel, tamén Ramiro Ledo ten na mente a Straub en VidaExtra (sábado 24 de maio, ás 18.00 horas), un filme sobre a preparación e as consecuencias dunha folga en cinco mozos e inspirada, á súa vez, nos protagonistas de La estética de la resistencia, de Peter Weiss. Segundo o propio director, a novela de Weiss empregouse como guía para superpoñela ao presente e ver que proveito podemos sacar dela para enfrontarnos ao noso día a día.
Pola súa banda, a xornada do venres 9 de maio relaciona este ciclo cos Desencadres que o CGAI está a dedicar desde xaneiro ao norteamericano Stan Brakhage, un dos cineastas experimentais máis influentes de todos os tempos. Partindo da idea de que o cine experimental é a única forma cinematográfica capaz de traducir a imaxes a linguaxe poética, ofreceranse as súas pezas The Riddle of Lumen e The Dante Quartet, xunto con Zorns Lemma, do tamén estadounidense Hollis Frampton, autor vangardista considerado unha das influencias de Brakhage.
Programa de maio en Ourense
En canto á extensión da programación do CGAI en Ourense, desenvolvida grazas á colaboración entre a Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria e a Asociación Cultural Cineclube Padre Feijoo, a carteleira de maio deu comezo onte con Arraianos e ofrecerá, a continuación, outros dous exemplos do chamado Novo Cinema Galego: O quinto evanxeo de Gaspar Hauser (día 12), de Alberto Gracia, e Vikingland (día 19), de Xurxo Chirro. O programa deste mes complétase con Once I Entered a Garden, do recoñecido documentalista israelí Avi Mograbi. A Biblioteca Pública Nodal de Ourense acollerá a proxección destes catro novos títulos en sesións dobres, ás 20.30 e ás 23.00 horas.
A programación completa pode consultarse na web www.cgai.org
A posta en marcha do Rexistro galego de persoas centenarias, Regace, sitúa Galicia nunha posición de referencia para o estudo da lonxevidade, posibilitando coñecer mellor as claves deste fenómeno e afrontar os retos que presenta. Preto de 1.800 persoas de cen ou máis anos viven na comunidade galega, o que supón ao redor do 12 % de toda a poboación centenaria de España, un dato que fala da realidade demográfica de Galicia e reflicte unha oportunidade única para aprender, investigar e avanzar. Deste xeito, Galicia presenta un dos mellores resultados no que a esperanza de vida se refire: 81,19 anos para os homes e 86,83 para as mulleres, superando en ambos os casos a media estatal.
A mostra a 'Illa ignorada' estará aberta ata o 12 de febreiro de 2027 e toma o seu título do primeiro poemario da escritora Gloria Fortes. Nela cabe destacar os traballos tanto dos artistas galegos Alberto Ardid, Vicente Blanco, Andrea Costas, Caxigueiro, Fina Mantiñán, Juan Carlos Meana, Ariadna Silva, Seoane e María Elena Montero, como os de Abel Azcona, Amparo Garrido, Regina Giménez, Antoni Muntadas, Sonia Navarro, Íñigo Royo, Regina Silveira. Ademais desta nova mostra, o centro tamén inaugurou a ampliación, no dobre espazo do Centro Galego de Arte Contemporánea, da exposición Misha Bies Golas, que abriu ao público o pasado 22 de maio cunha escolma de máis de dúas décadas da creación heteroxénea do lalinense Miguel Calvo Ulloa, un dos fundadores do colectivo Nova Escultura Galega.