A ConsellerÃa de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria inicia o mércores 7 de maio na sede do Centro Galego de Artes da Imaxe (CGAI-Filmoteca de Galicia) na Coruña o ciclo Filmar as palabras que, no mes no que se celebra o DÃa das Letras Galegas, busca achegarlles aos espectadores unha nova visión sobre as relacións entre o cinema e a literatura. Con este obxectivo, seleccionouse un total de nove propostas que se arredan das adaptacións literarias tradicionais e entre as que se atopan os traballos galegos ‘ArraianosÂ’, de Eloy Enciso, e ‘VidaExtraÂ’, de Ramiro Ledo.
O programa estrutúrase arredor de cinco xornadas de exhibición, que se estenderán ata o 25 de maio como parte, asà mesmo, da sección ‘DesencadresÂ’ que o CGAI dedica a obras que escapan ás clasificacións habituais. A carteleira de maio na sala de proxeccións da Filmoteca de Galicia inclúe tamén unha escolma de tÃtulos galardoados e nomeados na pasada edición dos Premios Mestre Mateo do audiovisual galego (do 13 ao 16) e os ciclos ‘Roberto Rossellini: restauracións dixitaisÂ’ (do 22 de maio ao 18 de xuño) e ‘Cine e PsiquiatrÃaÂ’ (29 e 30 de maio).
O texto no primeiro plano
A través das fitas seleccionadas para ‘Filmar as palabras’ afondarase no proceso de tradución das formas literarias a imaxes, máis alá do que adoitamos entender por adaptacións literarias. É o caso das obras do cineasta francés Jean-Marie Straub, quen xunto á súa muller, Danièlle Huillet, asinou algunhas das máis estimulantes translacións da literatura á pantalla. No CGAI exhibiranse dous dos seus últimos filmes, realizados en solitario tras a morte da súa compañeira: ‘Un conte de Michel de Montaigne’ (mañá mércores 7) e ‘Dialogue d’ombres’ (xoves 8), que parten respectivamente de Montaigne e Georges Bernanos para levar o texto ao primeiro plano. Ambos os filmes ofreceranse en sesión dobre, ás 18.00 e ás 20.30 horas.
A xornada de mañá completarase con ‘The Joycean SocietyÂ’, de Dora GarcÃa, protagonizada por un grupo de persoas que se reúnen desde hai moitos anos para leren e interpretaren o ‘FinneganÂ’s WakeÂ’, de James Joyce. En canto á do xoves, xunto coa fita de Straub, proxectarase ‘All This Can HappenÂ’, na que Siobhan Davies e David Hinton asinan unha atÃpica adaptación literaria a partir do relato de Robert Walser ‘Der SpaziergangÂ’ (‘O paseoÂ’), na procura dunha equivalencia literal entre as palabras e as accións do texto e mais as imaxes comodÃn procedentes doutras pelÃculas.
Influencia de Straub
Straub está tamén moi presente na tradución que ‘Arraianos’ realiza de ‘O bosque’, a obra de Jenaro Marinhas del Valle. O premiado filme de Eloy Enciso, que se proxectará o mércores 21 de maio tamén en sesión dobre, combina o teatro co documental, o mito coa realidade e a natureza cos homes e as mulleres da fronteira entre Galicia e Portugal.
A outro nivel, tamén Ramiro Ledo ten na mente a Straub en ‘VidaExtraÂ’ (sábado 24 de maio, ás 18.00 horas), un filme sobre a preparación e as consecuencias dunha folga en cinco mozos e inspirada, á súa vez, nos protagonistas de ‘La estética de la resistenciaÂ’, de Peter Weiss. Segundo o propio director, a novela de Weiss empregouse como guÃa para “superpoñela ao presente e ver que proveito podemos sacar dela para enfrontarnos ao noso dÃa a dÃa”.
Pola súa banda, a xornada do venres 9 de maio relaciona este ciclo cos ‘Desencadres’ que o CGAI está a dedicar desde xaneiro ao norteamericano Stan Brakhage, un dos cineastas experimentais máis influentes de todos os tempos. Partindo da idea de que o cine experimental é a única forma cinematográfica capaz de traducir a imaxes a linguaxe poética, ofreceranse as súas pezas ‘The Riddle of Lumen’ e ‘The Dante Quartet’, xunto con ‘Zorn’s Lemma’, do tamén estadounidense Hollis Frampton, autor vangardista considerado unha das influencias de Brakhage.
Programa de maio en Ourense
En canto á extensión da programación do CGAI en Ourense, desenvolvida grazas á colaboración entre a ConsellerÃa de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria e a Asociación Cultural Cineclube Padre Feijoo, a carteleira de maio deu comezo onte con ‘ArraianosÂ’ e ofrecerá, a continuación, outros dous exemplos do chamado Novo Cinema Galego: ‘O quinto evanxeo de Gaspar HauserÂ’ (dÃa 12), de Alberto Gracia, e ‘VikinglandÂ’ (dÃa 19), de Xurxo Chirro. O programa deste mes complétase con ‘Once I Entered a GardenÂ’, do recoñecido documentalista israelà Avi Mograbi. A Biblioteca Pública Nodal de Ourense acollerá a proxección destes catro novos tÃtulos en sesións dobres, ás 20.30 e ás 23.00 horas.
A programación completa pode consultarse na web www.cgai.org
O FIV de Vilalba volverá reunir na localidade lucense unha programación destacada da escena independente e alternativa estatal, cun cartel no que figuran nomes como Carlos Ares, Alcalá Norte, La M.O.D.A. e Ãngel Stanich, xunto a outras propostas moi presentes no panorama actual como Repion, Puño Dragón, Celia Becks, Futuro Alcalde, Grande Osso e Rapariga DJ. A boa resposta do público nas últimas semanas confirma, ademais, a gran acollida desta edición, coa previsión de que Vilalba volva encherse de ambiente festivalero a próxima fin de semana. A programación do FIV de Vilalba desenvolverase entre o Escenario Vibra Mahou, o Escenario #Fiver by Lactalis e a Zona DJ, consolidando un formato que combina os grandes concertos nocturnos coa actividade diúrna do sábado.
Galicia sitúase como a comunidade autónoma con menor porcentaxe de pacientes que agardan máis de 60 dÃas por unha consulta co especialista. Asà o referendan os datos publicados polo Ministerio de Sanidade sobre listas de espera no Sistema Nacional de Saúde a peche de 2025. Segundo os datos, en decembro de 2025 a comunidade galega situouse como a cuarta rexión española con mellores tempos medios de espera no ámbito das primeiras consultas. Neste eido, o Servizo Galego de Saúde rexistrou unha media de 63 dÃas de espera, fronte aos 102 do Sistema Nacional de Saúde. Estas cifras reflicten que os galegos esperan 39 dÃas menos para acceder a unha consulta co especialista que a media dos españois.