
Neles únese a preocupación por investigar e coñecer o acontecido, coa necesidade de socializar estes feitos.
Na súa longa traxectoria no campo da música teñen abordado esta temática
nas súas composicións, tanto ambos os dous como a través da súa
participación en Fuxan os Ventos ou A Quenlla.
Algunhas pezas súas como por exemplo Romance de Cego á CaÃda de Manuel Ponte, Comandante Moreno, As cunetas son hoxe referencias fundamentais para dar conta do acontecido. Mais quizais o seu traballo máis explÃcito sobre a recuperación da memoria histórica sexa “Silencios na Memoria”.
Mais a sobre todo, a Fundación “Alexandre Bóveda”, quixo recoñecer a súa
presenza coa súa actuación nas homenaxes a vÃtimas da represión
franquista.
Son innumerábeis os actos que contaron coa súa intervención, acudindo de
xeito desinteresado a toda clase de actos coas que as asociacións
lembraban vÃtimas da represión. Homenaxes a Moncho Reboiras, en San Simón, no Congreso da Guerrilla e moitos outros contaron coa súa arte para
dignificalos e apoialos. Se ben, eles mesmos teñen desenvolvido labor
directa de recuperación da nosa historia como é o caso de do traballo
levado a cabo por Mini a respecto das vÃtimas da represión en Boimorto.
O premio “DÃa da Galiza Mártir”, que botou a andar o 2006 con motivo da
declaración institucional da Xunta do “Ano da Memoria”, pretende lembrar
aos lembran, homenaxear aos que homenaxean e, en definitiva, recoñecer as persoas e colectivos que contribuÃron a que non se esquezan ás vÃtimas e
aos feitos que tiveron lugar. Recibiron este galardón Marivà Villaverde,
Teresa Alvajar, Dionisio Pereira, as mocidades do 36 (DÃaz Pardo, Avelino
Pousa, Fernández del Riego e Xaime Illa Couto), Xusto G. Beramendi, e a
asociación “Sempre con Vós” de Pontevedra na persoa do seu presidente Xosé Ãlvarez. Todos eles, porque investigaron, simplemente sufriron a represión e viviron para contalo, porque difundiron a través das súas actividades ou publicacións, fixeron posÃbel que hoxe saibamos máis sobre estes feitos que tratan de acochar conxuntamente coas vÃtimas que as sufriron.
O acto de recoñecemento e entrega levarase a cabo no xantar do propio dÃa
da Galiza Mártir, o 17 de agosto, en Pontevedra, e todos aqueles que
estean interesados en participar poden facelo poñéndose en contacto coa Fundación Alexandre Bóveda para facer a reserva a través da seguinte
ligazón
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o dÃa 1, prolongándose ata o dÃa 7, continuando en Ponteareas, desde o dÃa 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 dÃa ata o 10; Viveiro, do dÃa 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do dÃa 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.