martes, 3 de noviembre de 2026
O galego conta cun novo recurso lingüÃstico para favorecer e facilitar o uso do idioma na actividade da xustiza. Trátase do primeiro Dicionario XurÃdico Galego, unha obra promovida pola Revista XurÃdica Galega e pola SecretarÃa Xeral de PolÃtica LingüÃstica que acaba de publicar Edicións Xerais de Galicia. “Esta obra monumental coa que a nosa lingua acode a unha nova cita coa historia”, segundo afirmou o conselleiro de Educación e Ordenación Universitaria, Xesús Vázquez Abad, foi presentada en Santiago de Compostela, na sede da Escola Galega de Administración Pública.
Xesús Vázquez asegurou no acto que “o mundo contemporáneo chama continuamente a lingua galega a citas ás que non pode deixar de acudir”. “Son citas –precisou– ás que o galego debe asistir vigoroso e capaz, o que, dito noutras palabras, significa que debe posuÃr os recursos lingüÃsticos e técnicos que fagan del un idioma útil na totalidade dos múltiples e complexos ámbitos nos que se estrutura a vida moderna”. Segundo explicou o conselleiro, “o dicionario que presentamos hoxe é unha obra monumental que debemos enmarcar dentro desta dinámica de citas e necesidades do mundo contemporáneo”.
O conselleiro de Educación congratulouse de que o seu departamento fose “un dos piares nos que se sustentou este magnÃfico edificio de saberes necesarios e útiles para Galicia e a súa lingua propia”. “Esta afirmación –engadiu– é tamén manifestación clara da miña firme vontade persoal de traballar e de apoiar toda iniciativa que teña como obxecto que a lingua galega e a sociedade que a fala acudan a cantas citas as convoque a historia”.
A transcendencia da obra
Respecto do enfoque do traballo, Xesús Vázquez afirmou que “a obra foi realizada a partir dun escrupuloso sentido de galeguidade, asumindo que o dicionario nacÃa en Galicia e que Ãa destinado a Galicia”. Con todo, precisou que esta condición “non suporá ningún atranco para que especialistas de espazos xeográficos, culturais e xurÃdicos ben afastados do noso acudan a el á procura do dato preciso e de saberes iluminadores”.
Xunto co conselleiro presidiron o acto o presidente do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, Miguel Ãngel Cadenas, o fiscal superior de Galicia, Carlos Varela; o secretario xeral de PolÃtica LingüÃstica, Anxo Lorenzo; o director xeral de Xustiza, Juan José MartÃn; e os dous coordinadores do dicionario, os maxistrados Luciano Barreiro e Xosé Xoán Barreiro. Tamén interviron no acto o académico da lingua galega Manuel González González, coordinador do equipo de lingüistas que supervisaron a obra, e Manuel Bragado, director de Edicións Xerais.
Un recurso de grande utilidade
O Dicionario XurÃdico Galego, que se veu desenvolvendo nos últimos catro anos, constitúe unha ferramenta de grande utilidade para avanzar na difusión do galego e tamén na calidade lingüÃstica no ámbito xurÃdico. Este novo recurso facilitaralles aos profesionais da xustiza o exercicio da súa a actividade en galego, pero tamén é de utilidade para calquera persoa interesada en coñecer o significado dos conceptos esenciais do Dereito.
A publicación transcende os canons que a lexicografÃa establece para os chamados dicionarios descritivos temáticos ou profesionais. Polas súas caracterÃsticas, constitúe un dicionario de tipoloxÃa enciclopédica no que, con absoluto rigor cientÃfico, e tamén con inmenso coidado, se aborda o complexo universo xurÃdico galego.
O dicionario foi posible grazas á contribución de máis de 130 profesionais do ámbito da xustiza –tanto de Galicia como de fóra comunidade autónoma–, baixo a dirección dos maxistrados Luciano Varela e Xosé Xoán Barreiro. Tamén colaboraron co seu labor de supervisión un equipo de catro lingüistas coordinado por Manuel González, membro da Real Academia Galega e coordinador cientÃfico do Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades.
Primeiros cursos en liña de linguaxe xurÃdica galega
Ademais da publicación do dicionario, PolÃtica LingüÃstica deu novos pasos durante este ano para avanzar na difusión do galego na xustiza. Co fin de reforzar a capacitación lingüÃstica do persoal da Administración de xustiza, a Xunta de Galicia puxo en marcha en 2011 os primeiros cursos en liña de linguaxe administrativa e xurÃdica galegas, que se sumaron á oferta dos cursos presenciais. En total, programáronse 86 cursos para as administracións autonómica, local e estatal.
Ademais, a secretarÃa xeral tamén colabora con diversas entidades de referencia no sector, como a Irmandade XurÃdica Galega ou o Colexio de Avogados de Santiago, co obxectivo de contribuÃr coas actuacións que desenvolven a prol da difusión do galego no ámbito da xustiza.
O Plan constitúe o primeiro documento estratéxico especÃfico de Galicia dedicado á planificación, organización e desenvolvemento dos coidados paliativos pediátricos e nace coa finalidade de dar resposta ás necesidades propias desta poboación, garantindo unha atención adaptada ás caracterÃsticas evolutivas da infancia e da adolescencia. O documento aprobado hoxe conta co aval cientÃfico da Sociedade de PediatrÃa de Galicia e da Sociedade Española de Coidados Paliativos Pediátricos e está dirixido á poboación pediátrica con enfermidades crónicas complexas e situacións susceptibles de atención paliativa. Articúlase arredor de catro liñas estratéxicas orientadas a fortalecer a organización asistencial e a dar resposta ás necesidades clÃnicas, emocionais e sociais dos pacientes pediátricos e das súas familias.
Galicia ocupa un lugar destacado nos Premios Nacionais de Investigación 2026, con cinco cientÃficos galardoados. Tivo lugar o acto de entrega destes premios, celebrado no Palacio de Congresos de Europa, en Vitoria-Gasteiz. Os investigadores galegos que recibiron esta distinción son Ãngel Carracedo, natural de Santa Comba, catedrático de Medicina na USC e director da Fundación Pública Galega de Medicina Xenómica; a compostelana Carmen Ãlvarez Lorenzo, catedrática da USC e directora do Instituto de Materiais da USC (iMATUS); e Laura Castro Santos, de Betanzos, catedrática da Escola Politécnica de EnxeñarÃa de Ferrol, pertencente á UDC.
