viernes, 24 de abril de 2026
Premio OSÃXENO á millor actuación/actitude ambiental do 2010:
-CategorÃa individual: a Anxo Moure, atrapador de contos, fundador e impulsor de Bicis pola Paz, Contos Solidarios, Papaventos...
-CategorÃa colectivo: aos concellos e comarcas galegas pola Compostaxe: Compostela, Ferrolterra, Mancomunidade do Barbanza, Guitiriz, O Morrazo, O Carballiño... até un total de 33.
Premio DIOXINA á actitude ou actuación máis agresiva ou insustentábel:
-CategorÃa individual: a Santiago Rey Fernández-Latorre, presidente e editor de "La Voz de Galicia".
-CategorÃa colectivo: á Dirección Xeral de Conservación da Natureza da Xunta de Galiza.
Premio OSÃXENO DE HONRA a XaquÃn MarÃn pola súa traxectoria de compromiso coa ecoloxÃa, a lÃngua e a cultura do paÃs.
Un ano máis, e van xa 10 edicións, a Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galiza (ADEGA) falla os premios OSÃXENO e DIOXINA. Estes recoñecementos pretenden subliñar as actuación de persoas ou colectivos a prol (premio OSÃXENO) ou en contra (premio DIOXINA) do patrimonio natural galego. Hai uns anos ampliamos o carácter destes premios establecendo dúas modalidades para recoñecer o labor tanto de colectivos como de persoas en cada unha das categorÃas. E como novidade, en 2009 instituimos o premio OSÃXENO DE HONRA para subliñar toda unha traxectoria de compromiso co ambiente e a cultura do paÃs, que recibÃu D. Isaac DÃaz-Pardo.
Este ano o premio de honra recae no humorista gráfico e debuxante XaquÃn MarÃn, un dos fundadores da banda deseñada galega e director do Museo do Humor (Fene), por todo o que leva aportado á nosa cultura e pola sensibilidade e compromiso ambiental que reflicten os seus deseños.
Nas demáis categorÃas, os/as premiados/as nesta edición de 2010 son:
Premio OSÃXENO á millor actuación/actitude ambiental do ano:
-CategorÃa individual: A Anxo Moure, o Carballo con Botas, atrapador de contos e abrazador de árbores, por concienciarnos sobre os valores da solidariedade, a xustiza e liberdade, usando a paz, a ecoloxÃa e a imaxinación como instrumentos.
-CategorÃa colectivo: aos concellos e comarcas galegas pola compostaxe, por teren apostado, fronte á sinrazón da incineración que promove SOGAMA, por outros xeitos máis solidarios e ecolóxicos de xestionar os residuos urbanos. Son máis de 33 os concellos que en Galiza realizan programas de compostaxe caseira ou comunitaria, ou xestionan os seus refugallos en sistemas mancomunados como a Serra do Barbanza ou o Morrazo. En representación de todos, persoalizamos o galardón no concello d'A Illa de Arousa, pioneiro en apostar por un modelo baseado integramente na compostaxe caseira e comunitaria.
Premio DIOXINA á actitude ou actuación máis agresiva e insustentábel:
-CategorÃa individual: ao presidente e editor de "La Voz de Galicia" Santiago Rey Fernández-Latorre por ser o responsábel dunha liña editorial de desprezo á nosa lingua e colaborar na mentira da imposición. Unha liña que, malia ao bo traballo de moitos profesionais e iniciativas como "Voz Natura", teima en apoiar intereses e polÃticas lesivas para o noso ambiente: Ãs continuas publirreportaxes e informacións sesgadas sobre Reganosa ou Touriñán, hai que engadir a minimización da dimensión e o silenciamento dos efectos dos lumes deste verán nos espazos protexidos (coincidindo cunha oportuna subvención cuase-nominativa de Medio Rural), a manipulación descarada das informacións encol do concurso eólico atendendo a criterios polÃticos, e a deturpación ou o silenciamento da voz do ecoloxismo organizado.
-CategorÃa colectivo: á Dirección Xeral de Conservación da Natureza (ConsellarÃa do Medio Rural). No ano Internacional da Biodiversidade (2010), Galiza segue exactamente igual que hai dous anos: á cola en superficie e hábitats protexidos. Parón nos instrumentos de xestión (PORN, PRUX e Planos de Conservación) baleirados de orzamento, incumprimentos e retrasos nas convocatorias dos organismos consultivos, inoperancia e desleixo cos lumes nos espazos de alto valor natural, desmontaxe e privatización encoberta dos parques naturais, redución das axudas para a prevención e a compensación polos ataques do lobo, xeralización da "caza preventiva"... e como colofón, a recente negativa á criazón do Parque Natural no Monte Pindo solicitado por amplos sectores sociais, institucións, veciñanza e ecoloxistas.
Os premios, consistentes nunha escultura comemorativa e un diploma entregaranse no decurso dun acto público e un xantar de confraternización que celebraremos a finais do mes de xaneiro.
O festival Play-Doc desenvolverá do 29 de abril ao 3 de maio en Tui a súa 22ª edición para conectar memoria, creación actual e futuro do cinema galego e internacional. No ámbito galego, a programación desta edición volve ocupar un lugar central cunha Competición Galicia que reúne tÃtulos de Xiana do Teixeiro, Roi Fernández, Xacio Baño, Adrián Canoura, Cristina Souto, Hugo Amoedo, Bea Lema, Berio Molina e Chloé Lecci López, entre outras voces. O festival mantén, ademais, a sección Sombras, dedicada nesta ocasión á recuperación da figura de Rafael Luca de Tena, e unha nova edición de Coming Soon, espazo no que se presentarán proxectos galegos en desenvolvemento. O Play-Doc continúa a reforzar a súa función de escaparate e plataforma de difusión para a produción audiovisual do paÃs e como punto de encontro para novas obras e profesionais.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.
