domingo, 26 de abril de 2026
Os Premios Galicia de Investigación, convocados pola ConsellerÃa de EconomÃa e Industria, recoñecen na súa edición 2009 a longa traxectoria investigadora da catedrática Victoria Carballo-Calero e o inicio da carreira cientÃfica da doutora Margarita Barral. Os galardóns concédense cada ano nunha área de coñecemento (cientÃfico-técnica, sanitaria, social e humanÃstica –esta última a correspondente á presente edición-), e distinguen a un cientÃfico senior e a outro mozo.
O xurado acordou por unanimidade outorgarlle o Premio Antonio López Ferreiro de Investigación HumanÃstica para investigadores senior a MarÃa Victoria Carballo-Calero Ramos, catedrática de Historia da Arte. Nacida en Ourense e licenciada pola Universidade de Santiago de Compostela, na que impartiu clase durante os seus primeiros anos como profesora titular, incorporouse á Universidade de Vigo no ano da súa creación, onde continuou ata a actualidade o seu labor docente e investigador. Carballo-Calero conta cunha longa traxectoria cientÃfica iniciada no ano 1965 con varios traballos sobre a pintora galega Julia Minguillón. Desde entón ten desenvolvido ademais unha liña de investigación referida ao rescate de artistas galegos como Castelao, Maruja Mallo ou LuÃs Seoane e outras liñas sobre o debuxo, a ilustración e o gravado, a arquitectura e o urbanismo.
O Premio Antonio López Ferreiro de Investigación HumanÃstica para investigadores mozos recoñece o inicio da carreira cientÃfica de Margarita Barral MartÃnez, investigadora contratada pola Universidade de Santiago de Compostela ao amparo do Programa Isidro Parga Pondal da Xunta de Galicia. Logo de licenciarse en XeografÃa e Historia pola USC e obter un Máster en Estudos na Unión Europea pola Universidade da Coruña, leu a súa tese de doutoramento no ano 2005 con distinción europea e premio extraordinario. Está a desenvolver unha amplia investigación sobre historia polÃtica e parlamentaria, asà como sobre a personalidade e actividade polÃtica de Eugenio Montero RÃos, labor que en 2006 lle valeu o XV Premio de Investigación Manuel Colmeiro convocado por la Escola Galega de Administración Pública (EGAP). É membro do equipo interuniversitario que co financiamento das Cortes Xerais traballa na elaboración dun dicionario biográfico de parlamentarios españois (1810-1854).
O xurado dos premios estivo presidido por Dario Villanueva Prieto e contou como vogais con Antonio Eiras Roel, José Eduardo López Pereira, José Manuel González Herrán, Manuel Recuero Astray, Xosé Henrique Costas González, Ramón Villares Paz e Jaime Morales Piñeiro, que actuou como secretario.
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o dÃa 1, prolongándose ata o dÃa 7, continuando en Ponteareas, desde o dÃa 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 dÃa ata o 10; Viveiro, do dÃa 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do dÃa 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.
