lunes, 15 de junio de 2026
Catrocentos anos despois de que Galileo Galilei apuntase por vez primeira ao ceo cun telescopio, a Unesco acordou declarar 2009 como o Ano Internacional da AstronomÃa (IYA2009) durante o que se desenvolverán actividades repartidas por todo o globo terráqueo para estimular o interese pola AstronomÃa e a Ciencia en xeral.
A USC súmase a este conmemoración cun programa de actividades que, segundo os organizadores, pretende “recuperar” o ceo nocturno como elemento fundamental da paisaxe cotiá, “patrimonio inmaterial común da humanidade, fonte de coñecemento cientÃfico e de pracer estético”.
As accións conmemorativas da institución compostelá presentáronas en rolda de prensa o vicerreitor de Cultura, Elias Torres; o director xeral de I+D+i, Salustiano Mato; e os profesores Salvador Bará, Hans Garzón e Josefina Ling como responsables dos programas desenvolver. Ao final da presentación, o director do Observatorio Astronómico ‘Ramón MarÃa AllerÂ’ da USC, José Ãngel Docobo, interveu por videoconferencia dende a reunión inaugural do Ano Internacional en ParÃs, a onde acudiu en calidade de vicepresidente da Comisión de Estrelas Duplas e Múltiples da Unión Astronómica Internacional. Na presentación participaron.
Múltiples actividades
Rutas nocturnas, observacións do ceo, conferencias, cafés cientÃficos, obradoiros de fotografÃa e astronomÃa, exposicións e concursos artÃsticos son algunhas das múltiples actividades que se desenvolverán na USC para conmemorar os catrocentos anos dun feito que desencadeou unha das máis importantes revolucións cientÃficas e de loita pola liberdade de pensamento na historia da humanidade. Ademais, no mes de maio terá lugar unha homenaxe ao astrónomo galego Ramón MarÃa Aller, de quen toma o nome o Observatorio Astronómico da USC.
Durante todo o ano quen o desexe poderá participar nas rutas nocturnas ‘Descubre o ceoÂ’ por toda a cidade para, entre outras cuestións, determinar os niveis de contaminación lumÃnica, e no programa estable de cooperación coas asociacións e entidades veciñais ‘AstronomÃa na beirarrúaÂ’ de observacións do ceo.
O programa académico contempla un ciclo mensual de conferencias de divulgación ‘A AstronomÃa que vénÂ’, o café cientÃfico ‘Encontros con Carl SaganÂ’ e o Programa de Extensión Cultural de AstronomÃa (PECAS), de longa tradición na USC desenvolvido polo seu Observatorio. Celebraranse ademais a partir do mes de marzo obradoiros especÃficos de fotografÃa astronómica con CCD, de recoñecemento de meteoritos e outro máis xeral sobre astronomÃa en Lugo.
Accións culturais
Entre as actividades eminentemente culturais que se organizarán este ano figuran, entre moitas outras, a edición en galego dun calendario de mulleres astrónomas e do cómic As vidas de Galileo, concursos de microrrelatos e relatos curtos e de fotografÃa astronómica, asà como dúas exposicións.
A USC quere contribuÃr á conmemoración deste ano coa posta en valor do seu patrimonio a través de visitas guiadas ao Observatorio Astronómico e á cidade. Botará a andar tamén ‘Ceos de CompostelaÂ’ para promocionalo como recurso turÃstico -VÃa Láctea e Camiño- en colaboración co Concello de Santiago e a exposición ‘Proxección internacional da AstronomÃa na USCÂ’.
Contaminación lumÃnica
A contaminación lumÃnica, constantemente denunciada polos expertos, non será unha cuestión allea á celebración do Ano Internacional na USC. A visión do ceo nocturno dende as cidades e vilas vese gravemente afectada por este fenómeno, que fai que sexan cada vez menos as persoas que poden gozar da visión dun ceo estrelado.
AsÃ, na institución compostelá elaborarase un Libro branco para a protección do ceo escuro como base para unha futura ordenación de usos e caracterÃsticas dos sistemas de iluminación pública, útiles, eficaces, sostÃbeis, respectuosos co medio e posibilitadores do goce do ceo. Prevese asà mesmo a acción ‘Noites sen LuzÂ’, unha proposta de noites puntuais con diminución da intensidade de iluminación en Compostela e Lugo.
Declaración Starlight
Precisamente a diminución dos niveis de contaminación lumÃnica é un obxectivo de sustentabilidade no que a USC quere estar activamente presente mediante os seus recursos técnicos, persoais e de coñecemento. Con este propósito a VicerreitorÃa de Cultura proporá proximamente ao Consello de Goberno universitario a adhesión da USC á iniciativa internacional ‘StarlightÂ’ en defensa da calidade do ceo da noite como ben cientÃfico, cultural e ambiental da humanidade.
Foron presentados os novos equipamentos do Centro de Supercomputación de Galicia) instalación que vai incorporar un segundo computador cuántico, denominado IQM Spark. O novo supercomputador e os dous novos computadores cuánticos que se van adquirir situarán a nosa Comunidade na vangarda europea en canto a capacidade de almacenamento de datos e participación en grandes proxectos internacionais. En canto aos computadores cuánticos, o de menor capacidade (5 cúbits), dedicarase exclusivamente a tarefas de formación, probas de concepto e de algoritmia, complementando asà ao de maior capacidade (54 cúbits), que será o buque insignia.
A Xunta exixe o rescate da AP-9 e asina cos Gobernos de Asturias e Castela e León e o tecido empresarial das tres comunidades a Declaración Compostela, que insta á Comisión Europea a culminar o ditame sobre as prórrogas da AP-9 e AP-66. A conselleira de Vivenda e Planificación de Infraestruturas, MarÃa MartÃnez Allegue, interveu no encontro 'As infraestruturas viarias do Noroeste', organizado pola Confederación de Empresarios de Galicia.
