domingo, 5 de abril de 2026
Segundo o Índice de Percepción da Corrupción elaborado pola organización non gobernamental Transparency Internacional, España ocupaba en 2005, antes da ampliación da Unión Europea, o cuarto lugar como país comunitario con máis corrupción. Así o puxo de manifesto en Lugo o profesor da Universidade de Santiago José Caamaño, que participou na primeira das Xornadas sobre Ética Pública e Control Democrático organizadas polo Concello de Lugo e a Escola Galega de Administración Pública (EGAP).
Segundo este informe internacional, que extrae os seus índices de corrupción da percepción manifestada por empresarios e analistas de cada país estudado, o índice de España era 7 nunha escala de 10, na que o dez expresa a menor corrupción e cero a maior. En peor situación ca España situábanse Portugal, con un 6,5; Italia, cun 5; e Grecia, que con un 4,3 figuraba como o país percibido como máis corrupto da UE. Por diante de España ficaban Irlanda e Bélxica, con índices de 7,4; Francia, con 7,5; Alemaña, con 8,2; ou o Reino Unido, con 8,6, en tanto que Islandia (co 9,7), Finlandia, Dinamarca e Suecia superaban o 9.
No seu relatorio, Caamaño formulou un decálogo de propostas para mellorar a ética pública, coa fin de inculcar ou reforzar o sentido ético a nivel individual e de crear un contorno máis propicio á ética co redeseño das estruturas organizativas. Entre as súas propostas destacou a creación de Observatorios da Corrupción, a incorporación da dimensión ética na formación, selección e promoción do persoal das Administracións Públicas, o establecemento de códigos de ética para os membros das institucións fiscalizadoras superiores ou o reforzamento dos controles externos aos centros xestores da Administración.
Tamén propuxo introducir cambios no proceso de elaboración dos Orzamentos Xerais que propicien actitudes máis éticas, impulsar unha cultura organizativa que inclúa actuacións educativas e un exercicio do liderazgo, e reforzar as medidas públicas de transparencia coa adopción das mellores prácticas da OCDE.
Burocracia privada
Pola súa banda, o catedrático Antoni Doménech, experto en filosofía política da Universidade de Barcelona, falou sobre o papel da ética pública no bo funcionamento da democracia e o control sobre a actividade das Administracións Públicas. Doménech sinalou que nos últimos anos aumentaron considerablemente os aparatos burocráticos privados das grandes empresas ou sectores empresariais, que son quen de desafiar con éxito crecente o vello monopolio burocrático das administracións públicas e mesmo incidir na súa toma de decisións. Puxo como exemplo a presión que exerce o negocio inmobiliario, e que explica o aumento dos casos de corrupción que se teñen dado nos últimos tempos nas administracións locais.
As xornadas foron inauguradas polo alcalde de Lugo, Xosé López Orozco, e o director da EGAP, Antonio Izquierdo. Orozco insistiu en que a sociedade ten que ter confianza na súa Administración, porque os políticos son interinos que dependen da vontade do pobo, pero os funcionarios permanecen.
Os encontros rematan coa participación de Fernando Jiménez, da Universidade de Murcia, sobre as eivas no financiamento dos partidos políticos, de Javier Salinas, do Instituto de Estudos Fiscais, sobre os efectos económicos da corrupción, e do presidente do Centro de Investigacións Sociolóxicas (CIS), Fernando Vallespín, quen falará da ética pública na perspectiva dos cidadáns
Pola tarde, celebrarase unha mesa redonda moderada polo director de El Progreso, Lois Caeiro, sobre os desafíos da ética pública nos concellos galegos, que serán debatidos por Xaquín Álvarez Corbacho, da Universidade da Coruña, e Roberto Blanco e Guillermo Márquez, da Universidade de Santiago.
O Banco de España acaba de publicar os datos oficiais de débeda pública correspondentes ao peche do exercicio 2025. Nese período, Galicia reduciu a súa ratio de débeda ata o 13,9 % do seu PIB, o que representa a ratio máis baixa dende 2012. Deste xeito, Galicia situase como a cuarta comunidade autónoma de réxime común con nivel de débeda máis baixa e cun diferencial con respecto á media das CCAA de 6,3 puntos porcentuais. A ratio de débeda das CC.AA. situouse no 20,2 %. Logo do esforzo extraordinario por mor da pandemia, Galicia leva unha senda descendente dos seus ratios de endebedamento. Así, desde a pandemia, ano 2020, reduciu a ratio case seis puntos, pasando de 19,6 % ata o 13,9 %.
A implantación da recollida separada de materia orgánica consolídase como o piar fundamental para que Galicia cumpra cos obxectivos ambientais europeos. Dado que os restos orgánicos representan case o 40 % do lixo doméstico, a súa correcta xestión é a chave para baleirar os vertedoiros e xerar compost de alta calidade que retorne á terra como fertilizante. A día de hoxe, o compromiso galego con este sistema é evidente: 295 concellos xa contan con métodos específicos para os biorresiduos.
