lunes, 7 de septiembre de 2026
Os resultados acaban de ser publicados en Arthroplasty, revista de Springer Nature situada no primeiro cuartil (Q1) da súa área. O artigo, titulado “Predicting patellar kinematics and contact forces after TKA: a simulation study on quadriceps malalignment”, está asinado por Florian Michaud, xunto con Ãnxela Pérez e Daniel Dopico, persoal investigador do Laboratorio de EnxeñarÃa Mecánica (LIM) do CITENI, e o cirurxián Simon Talbot, do Departamento de CirurxÃa Ortopédica de Western Health (Footscray, Australia).
A aliñación do cuadrÃceps, un factor decisivo
O estudo aborda unha das complicacións que poden aparecer tras unha artroplastia total de xeonllo, o desprazamento anómalo da rótula, que pode provocar dor, inestabilidade e, nos casos máis graves, requirir unha nova intervención. Os resultados mostran que a aliñación preoperatoria do cuadrÃceps xoga un papel clave na estabilidade rotuliana e tela en conta pode axudar a mellorar a colocación dos implantes.
A ferramenta desenvolvida polo equipo do LIM permite reproducir mediante simulación o movemento da rótula e analizar como as decisións tomadas durante a cirurxÃa poden modificar o seu percorrido e as forzas que soporta. Entre estas decisións atópanse os cortes realizados no fémur e a tibia, que condicionan a orientación e a posición final dos compoñentes da prótese.
Simular antes de operar
A diferenza doutros sectores da enxeñarÃa, onde unha peza se pode substituÃr ou unha montaxe corrixirse, en cirurxÃa os cortes óseos son irreversibles. Unha vez realizados non hai volta atrás. Por iso, resulta especialmente útil dispoñer de ferramentas preditivas que permitan comparar distintas alternativas antes da intervención e estudar as súas posibles consecuencias segundo a anatomÃa e a aliñación muscular de cada paciente. Deste xeito, poden proporcionar información para apoiar a toma de decisións cirúrxicas.
O modelo computacional desenvolveuse no Laboratorio de EnxeñarÃa Mecánica do CITENI e foi validado experimentalmente mediante un prototipo de xeonllo fabricado en impresión 3D e integrado con sensores. As predicións obtidas mediante simulación mostraron unha elevada concordancia coas medicións experimentais.
Unha das principais vantaxes é a súa rapidez, cada simulación complétase, de media, en 48 segundos. Isto fai posible analizar en pouco tempo diferentes escenarios cirúrxicos xusto antes da intervención.
A pesar de que o traballo constitúe aÃnda unha proba de concepto, os resultados mostran o potencial desta ferramenta para apoiar a planificación personalizada da cirurxÃa.
Unha colaboración que conecta Ferrol con Australia
A investigación combina enxeñarÃa mecánica computacional e práctica clÃnica. A estancia de investigación que Florian Michaud realizou no Hospital Western Health, en Footscray (Australia), durante o outono de 2025 permitiu incorporar a perspectiva dun cirurxián ortopédico ao deseño e validación do modelo de simulación.
O software empregado no estudo contou ademais coa participación e financiamento parcial de Pixee Medical, empresa francesa especializada en tecnoloxÃa para cirurxÃa ortopédica.
Unha liña de investigación impulsada desde o Campus Industrial
A investigación forma parte do proxecto “Modelo biomecánico do xeonllo (Dixital Twin) para a simulación preditiva das tensións ligamentosas como axuda ao proceso de decisión do tratamento clÃnico: artroplastia total de xeonllo”, desenvolvido por Florian Michaud como investigador principal grazas á bolsa Campus Talento Investigador (2022-2026) do Campus Industrial de Ferrol.
Este financiamento permitiu consolidar no CITENI unha nova liña de investigación especializada en biomecánica computacional e impulsar colaboracións cientÃficas e empresariais no ámbito da tecnoloxÃa médica. Durante este perÃodo deu lugar a novas publicacións, contribucións cientÃficas e accións de transferencia, entre elas a realizada con Pixee Medical e a creación da spin-off MFES: Motion and Force Engineering Solutions.
Os resultados obtidos espertaron ademais o interese do ámbito sanitario e tecnolóxico. Empresas internacionais do sector contactaron co equipo investigador para explorar posibles aplicacións desta tecnoloxÃa, mentres que cirurxiáns ortopédicos do Complexo Hospitalario Universitario da Coruña (CHUAC) mostraron interese en estender estas metodoloxÃas a novas patoloxÃas musculoesqueléticas e avanzar en futuras colaboracións.
A evolución desta liña de investigación reflicte a capacidade do Campus Industrial de Ferrol para impulsar coñecemento aplicado e favorecer a colaboración entre a Universidade, o ámbito clÃnico e a industria da tecnoloxÃa sanitaria.
A exposición 'As estacións do ano na arte galega dos séculos XX e XXI' pecha as súas portas no Museo Centro Gaiás o domingo 6 de setembro con máis de 36.000 visitas desde a súa inauguración. Concibido e comisariado pola artista e investigadora Mónica Alonso, o proxecto destaca polo seu deseño innovador, que constrúe un percorrido sensorial para mergullarse na arte contemporánea. Máis de 80 obras de 63 artistas dan forma a un itinerario que transita polas paisaxes, sÃmbolos e lembranzas asociadas ao paso do tempo e os cambios entre a primavera, o verán, o outono e o inverno en Galicia.
Galicia continúa a manter o liderado na taxa de escolarización 0-3 por cuarto curso consecutivo, cun 64 %. Os datos do Ministerio de Educación, Formación Profesional e Deportes referentes ao perÃodo lectivo 2026-2026 consolidan este primeiro posto, con 14 puntos por riba da media nacional. Ademais, Galicia é a única comunidade autónoma que está por encima da barreira do 60 % en niveis de escolarización no primeiro ciclo de Educación Infantil e supera en case 20 puntos o obxectivo da Unión Europea para o ano 2030, que é do 45 %. Estas cifras colocan a Galicia como referente no apoio ás familias e á infancia e son posibles grazas a medidas como a gratuidade das escolas infantÃs.
