lunes, 2 de noviembre de 2026
O segredo está na cerámica tipo Penha, caracterÃstica do oeste peninsular, sendo Galicia a área máis representativa deste tipo de cerámica escura e cunha decoración en forma de raias. A investigación estudou como se facÃa esta cerámica, combinando o estudo tipolóxico e arqueométrico. Os resultados indican que se cocÃa a baixa temperatura, pois non superaba os 900 graos, e durante un tempo relativamente curto, inferior a cinco horas. Cada pobo producÃa a súa propia cerámica Penha empregando recursos da súa contorna e coa súa propia “receita”. “Case como sucede hoxe co cocido, cada área tiña a súa maneira de facela”, explican dende o equipo investigador. “Eran uns cacharros que se producÃan relativamente rápido e especialmente deseñados para a vida diaria”, sinalan. “Isto fálanos dunhas sociedades avanzadas e autosuficientes”, engaden. Mais o estudo tamén suxire movementos entre pobos e vilas próximas e incluso se comprobou que algunhas cerámicas viaxaron da costa ao interior como intercambios ou souvenirs.
Mercurio
O máis sorprendente destes dous estudos é o achado de mercurio como parte da composición da cerámica. De feito, trátase da primeira vez que o mercurio se analiza en cerámica arqueolóxica. Este estudo forma parte do proxecto europeo ERC PollutedPast, que dirixe Olalla López Costas, encamiñado a coñecer o impacto dos metais tóxicos nas sociedades do pasado. Neste caso, observouse que o mercurio formaba parte dos barros cos que se fixeron as cerámicas tipo Penha. “Hai moita variabilidade entre xacementos arqueolóxicos, pero o coñecido illote de Guidoiro Areoso mostra algunhas cerámicas con contidos extraordinarios de mercurio”, apuntan.
Este elemento quÃmico pode ter consecuencias graves para a saúde e era moi difÃcil de obter, as minas de mercurio están situadas a grandes distancias como Asturias ou Almadén, en Ciudad Real. As sociedades de hai 5.000 anos do sur e centro peninsular tiñan un especial interese no cinabrio, o sulfuro de mercurio de intensa cor vermella. En Galicia o uso documentado de cinabrio é aÃnda moi escaso, con presencia documentada só no dolmen de Chan de Armada en Pontevedra. Neste momento queda por resolver se a presenza do mercurio se debe ao uso de barros con alto contido neste elemento, ou se foi engadido á pasta de xeito intencional (uso ritual) ou por unha preferencia polo mercurio das sociedades galegas do NeolÃtico Final.
Este traballo forma parte do proxecto de RODAS que financia o Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades, para o estudo das sociedades deste perÃodo. No futuro engadiranse novos xacementos como as cerámicas da Roda de Corro dos Mouros en Adai, Lugo, onde todos os anos escava este grupo de investigación.
O XXXVI Festival de Jazz de Lugo ofrecerá do 4 ao 14 de novembro un total de 22 actuacións que combinarán grandes figuras internacionais cunha ampla presenza de músicos galegos en catro escenarios. Conforme ao programa, o Auditorio Fuxan os Ventos acollerá a apertura o mércores 4 co trÃo do saxofonista e clarinetista cubano Paquito DÂ’Rivera. Neste mesmo escenario actuarán Abe Rábade, o dÃa 8, e Kenny Barron Trio, o 11. No CÃrculo das Artes sucederanse James Carter Organ Trio, o 5 de novembro; Jogo de Damas, o dÃa 6; Takuya Kuroda Quintet, o 7; Patricia Brennan Septet, o dÃa 12; Erik Truffaz & Antonio Lizana, o dÃa 13, e Clarence Bekker Band, o 14 de novembro.
O informe da Dirección Xeral de Saúde Pública da ConsellerÃa de Sanidade sobre a actividade das infeccións respiratorias agudas referido á semana que rematou o 25 de outubro reflicte que a actividade gripal na comunidade mantén o seu nivel basal con tendencia crecente, constatando un incremento na dispensación de antigripais nas farmacias galegas. En concreto, a taxa de dispensación de antigripais nas farmacias aumentou un 38,9 % na última semana, mentres que a de probas de antÃxenos se reduciu nun 17,9 %, tal e como informan as oficinas de farmacia integradas na rede sentinela impulsada pola Xunta, co obxectivo de anticipar a evolución dos virus respiratorios na comunidade.
