
“Esta campaña de 2026 permite afirmar que a ladeira do castro está ocupada dende época castrexa á Idade Media, asà como a súa potencialidade como elemento patrimonial para profundar no coñecemento dos modos de vida nas illas durante a antigüidade e ata os nosos dÃas”, destaca o equipo da UVigo.
O castro de Hortas, explican desde a Sección de ArqueoloxÃa do GEAAT, é un dos xacementos da Idade do Ferro máis coñecidos, pola súa situación nunha illa, e pola súa impresionante localización, xa que está no extremo sur da illa do Medio ou illa do Faro, nun lugar moi escarpado, pero que permitirÃa un control total das rutas marÃtimas. Segundo indican desde o grupo, os bos resultados obtidos na campaña realizada nel o pasado ano, levaron a propoñer esta segunda intervención en 2026 que buscaba “recuperar máis información dos posibles restos arqueolóxicos situados na ladeira leste, asà como clarificar os distintos momentos de ocupación dun xacemento emblemático na arqueoloxÃa galega”.
Dúas sondaxes
A campaña arrancou coa roza da vexetación superficial das zonas a intervir, da que se encargou o Parque Nacional MarÃtimo-Terrestre Illas Atlánticas de Galicia. Unha vez levada a cabo esta primeira tarefa, traballouse en dúas sondaxes. Na primeira delas ampliouse unha anteriormente feita en 2025, na que se documentaran unha serie de muros e un solo. Nesta sondaxe “apareceron máis estruturas e púidose observar a presenza de dous niveis de ocupación, datados en época tardoantiga (séculos V e VI d.C.) e outro altomedieval (séculos IX e X d.C.).
A segunda sondaxe situouse nunha zona na que un cambio de cota suxerÃa a presenza dun posible pano de muralla. “Dende o inicio, quedou claro que se trataba dunha zona de lixeira dos restos de alimentación dos habitantes castrexos desa zona da illa, coa aparición dun cuncheiro que case alcanzaba os tres metros de profundidade”, sinala o equipo da UVigo. Na sondaxe recuperáronse varias mostras de fauna que serán estudadas polos especialistas da Universidad de León para determinar os patróns alimenticios dos habitantes do castro de Hortas durante a Idade do Ferro. “Sorprende igualmente a cantidade de cerámicas recollidas, que serán tamén analizadas no laboratorio do GEAAT no campus de Ourense. Toda esta lixeira aparece fóra dunha gran casa de época castrexa, a primeira que se constata nas illas CÃes e que, por fin, é a proba segura da presenza alà dun importante asentamento humano previo á chegada dos romanos”, subliñan.
Proxecto Sentinela
Esta campaña 2026 no castro de Hortas do Grupo de Estudos en ArqueoloxÃa, Antigüidade e Territorio foi realizada no marco do proxecto Sentinela: Patrimonio Cultural Ameazado, financiado pola convocatoria de Proxectos de Investigación en Parques Naturais de 2022, do Ministerio para la Transición Ecológica y el Reto Demográfico e apoiado pola ConsellerÃa de Medio Ambiente e Cambio Climático. O seu obxectivo é catalogar os bens culturais das illas do Parque Nacional MarÃtimo-Terrestre Illas Atlánticas de Galicia e monitorear aqueles afectados por fenómenos naturais ou antrópicos. Está previsto que o proxecto remate en xullo de 2026.
O Compostela TradFest desenvolverase en tres dos espazos máis emblemáticos do casco histórico compostelán: a Praza da Quintana, a Praza de Mazarelos e a Igrexa da Universidade, integrando o patrimonio monumental da cidade nunha experiencia cultural aberta e gratuÃta para todos os públicos. Entre os nomes máis destacados figuran Budiño, un dos grandes referentes da música galega actual; Felisa Segade, unha das voces máis recoñecidas da nova escena tradicional; a artista Ana Alcaide, acompañada polo estadounidense Bill Cooley; o portugués O Gajo ou o arxentino MartÃn Bruhn.
O porto da Coruña converterase este outono nun dos grandes espazos da música en directo en Galicia coa celebración da segunda edición de Son & Mar A Coruña. Entre o 18 de setembro e o 11 de outubro traerá á cidade máis de 30 artistas en 12 eventos repartidos ao longo de catro fins de semana, reforzando unha proposta que combina música, cultura e territorio. A principal novidade desta edición é precisamente o seu crecemento. Tras a boa acollida da estrea en 2025, Son & Mar A Coruña pasa de seis a 12 eventos, ampliando tamén a súa duración de dous a catro fins de semana consecutivos.