domingo, 25 de octubre de 2026
A Facultade de Dereito da USC acolleu este xoves 22 o acto de presentación deste documento, a primeira análise exhaustiva de como a transformación tecnolóxica se incorporará á negociación colectiva en Galicia.
A creación dun Observatorio ou unha Comisión sobre dixitalización, asegura o informe, permitirÃa “establecer un órgano onde se elaborasen cláusulas tipo, impartirÃanse formación ás partes negociadoras e aos equipos xurÃdicos que as apoian, e deseñarÃanse accións comúns que beneficiasen ao conxunto das relacións laborais en Galicia, incluÃndo á Administración laboral e á Inspección de Traballo (por exemplo, en materia de algoritmos)”. O documento tamén pon o foco en que se deberÃa impulsar a revisión dos convenios colectivos para incorporar de maneira sistemática e detallada as competencias dixitais, tanto nas descricións funcionais como nas táboas retributivas.
Teletraballo, intimidade e desconexión
No relativo ao teletraballo o informe salienta que os convenios colectivos sectoriais de Galicia “deberÃan establecer un marco común que garanta protección tanto para as empresas como para as persoas teletraballadoras”. Este marco deberÃa abordar aspectos como a definición do teletraballo, os criterios para acceder a el, a porcentaxe mÃnima de xornada teletraballada necesaria para aplicar as garantÃas, a prioridade do réxime de teletraballo para colectivos vulnerables e con necesidades de conciliación ou as medidas compensatorias dos custos derivados do teletraballo, entre outras. “A regulación do teletraballo esixe tamén ter en conta aspectos como a igualdade de oportunidades, a protección da saúde laboral, a formación continua e a seguridade tecnolóxica, evitando que a falta de adaptación ou a fenda dixital se convertan en causas de discriminación ou exclusión”, destaca o informe.
O estudo tamén pon o foco en como a negociación colectiva galega deberÃa garantir que as persoas traballadoras “sexan informadas previamente, e de forma clara, sobre a utilización de algoritmos que poidan afectar as súas condicións laborais”. As novas tecnoloxÃas presentan un carácter pluriofensivo que pode afectar gravemente á intimidade das persoas traballadoras, especialmente pola súa capacidade de captar e almacenar datos. Por iso, resulta necesario que a negociación colectiva vaia máis aló das garantÃas legais e xudiciais, regulando aspectos como a finalidade dos sistemas de vixilancia, o dereito á información sobre a súa instalación e uso, e o cumprimento dos principios de proporcionalidade e minimización. “Estas medidas permitirÃan limitar a intrusión na vida privada e asegurar que os medios de control se empreguen só cando sexan imprescindibles e de forma xustificada”, destacan.
Sen permitir un uso desproporcionado, os convenios colectivos deberÃan admitir, sinala o informe, “certa tolerancia respecto de condutas razoables e ocasionais, como consultar o correo persoal ou páxinas web por parte das persoas traballadoras, sempre que non afecten negativamente ao rendemento nin á seguridade da empresa”. En lugar de sancionar automaticamente tales prácticas, “serÃa recomendable definir claramente que condutas están prohibidas”. Garantir o dereito á desconexión dixital, asà como a creación dunha guÃa de boas prácticas son tamén outras das recomendacións que realiza o documento.
Ãmbitos analizados
O traballo, encargado polo Consello Galego de Relacións Laborais a persoal investigador da USC e da Universidade de León e dirixido polo profesor Miranda Boto, examina 122 convenios colectivos autonómicos e provinciais, co obxectivo de identificar o grao de presenza da dixitalización nos textos convencionais. Entre os ámbitos analizados destacan a participación da representación das persoas traballadoras nos procesos de transformación dixital, os novos perfÃs e clasificacións profesionais vinculados ás tecnoloxÃas da información, o teletraballo, o uso de medios dixitais e o dereito á desconexión, a protección de datos, a videovixilancia e o uso de algoritmos e IA, cuestións que mostran un desenvolvemento aÃnda limitado.
Ademais do profesor Miranda Boto, no acto participaron a decana da Facultade de Dereito, Ana MarÃa Gude Fernández, e a presidenta do CGRL, AntÃa Sández Callejo. O equipo da USC complétano Lidia Gil Otero e José Pazó Argibay. No acto explicouse que o informe servirá como ferramenta para impulsar unha transición dixital xusta, promovendo a transparencia, a seguridade xurÃdica e a adaptación progresiva de empresas e persoas traballadoras.
Foi inaugurada no Museo do Pobo Galego a exposición 'Transfronteiriza', da artista e cineasta tudense Diana Gonçalves, que permanecerá aberta ao público ata o 28 de marzo de 2027. A mostra parte do documental 'Mulleres da Raia', da mesma autora, e froito de tres anos de investigación. A través da linguaxe cinematográfica, de materiais documentais, arquivos históricos e elementos patrimoniais, a proposta constrúe unha experiencia arredor da memoria compartida entre Galicia e o norte de Portugal. En concreto, Transfronteiriza recupera a memoria das mulleres que viviron na fronteira entre ambos territorios a mediados do século XX, que desempeñaron un papel fundamental no comercio transfronteirizo e na supervivencia económica das familias.
Trátase dunha iniciativa que nace como evolución de Circo Presente Continuo e que se vai desenvolver por primeira vez fóra de Madrid. A Cidade da Cultura, o Teatro Principal e o Salón Teatro serán as súas sedes na capital galega, reunindo artistas, compañÃas, profesionais da programación, distribuidoras e institucións para compartir proxectos e favorecer novas oportunidades de colaboración e contratación. O programa inclúe oito espectáculos, seis mostras breves e catro traballos en proceso. Entre as propostas figuran Naufragio, de Labsurda; Serena, de Circ Bover; Matrimonio, de Kolektivo Konika; Siku, de Jessica Arpin; e Sen patrón, de Pistacatro, que ofreceu un adianto artÃstico durante a presentación.
