martes, 3 de noviembre de 2026
Editado polo Servizo de Publicacións da UVigo e publicado con financiamento da Xunta de Galicia, o libro nace ao abeiro das Xornadas de Prehistoria, ArqueoloxÃa e Historia nas Terras de Monterrei, celebradas en setembro de 2021. Na obra réndese homenaxe ao profesor Antonio RodrÃguez Colmenero, “como responsable da catalogación e estudo de centos de xacementos e restos arqueolóxicos, con especial atención nestas terras tameganas” e ao que “toda unha xeración de historiadores, epigrafistas e arqueólogos medramos citando nos nosos traballos universitarios e de investigación”.
O traballo feito por RodrÃguez Colmenero e outros investigadores durante boa parte do século XX, comentan os coordinadores da publicación, foi o xerme que fixo que a comarca de Monterrei sexa nos últimos anos un dos focos principais das actividades arqueolóxicas na provincia de Ourense. “O interese dos concellos de Monterrei polo seu patrimonio arqueolóxico é facilmente medible se botamos unha simple ollada ás cifras de proxectos arqueolóxicos desenvolvidos nos últimos anos dando asà continuidade os traballos dos pioneiros no século XX”, sinalan.
Da Prehistoria ao medievo
A publicación arranca cun limiar de José LuÃs Suárez, presidente da Mancomunidade de Municipios da Comarca de Monterrei, e unha presentación a cargo de Martiño X. Vázquez e Adolfo Fernández. Veñen de seguido seis capÃtulos con “datos novidosos e inéditos que van dende a Prehistoria recente ata a Baixa Idade Media”. O primeiro deles é unha análise comparativa dos castros de Cualedro: A Cidáde Saceda e A Cidáde San Millao, a cargo do propio Martiño Xosé Vázquez. Séguelle outro artigo sobre hipóteses e interpretación do recinto amurallado baleiro do Muro de Búbal (Monterrei-Oimbra), a cargo de Patricia Valle, Adolfo Fernández, Alba AntÃa RodrÃguez, Nerea Ruanova e Iria Veloso. A terra de Baroncelli, o conde Odoario e a “repoboación” do alto Val do Támega na alta Idade Media (do século IX ao XI) centran pola súa banda un texto de Nieves Amado Rolán. A publicación remata cun texto sobre a necrópole medieval de San Salvador das Rozas (en Medeiros) realizado por Patricia Valle e FermÃn Pérez.
Ao longo desta obra colectiva, comentan os seus responsables, o público lector “darase conta rapidamente de que a investigación histórica e arqueolóxica é a única maneira de rachar co silencio do pasado”. Os xacementos arqueolóxicos que aparecen neste traballo, como A Saceda, San Millao, Muro de Búbal, Medeiros, Lobarzán, Mixós, VerÃn e moitos outros, detallan, “cobran agora vida funcionando como transmisores do pasado da comarca grazas á investigacións que os rescatan do seu ostracismo histórico”. AsÃ, subliñan, “o discurso xerado a partir de investigacións rigorosas do pasado enriquece á sociedade obxecto de estudo” e “a semente que outros plantaron segue aÃnda hoxe xerminado en Monterrei”.
A pesar da amplitude da publicación, desde a súa organización apuntan que foi imposible compilar todo o labor arqueolóxico de dez anos nun só libro polo que sinalan que outros traballos sobre a arqueohistoria da comarca de Monterrei poderán ser recollidos en futuras obras que completen a que agora publicada.
O avance do último informe climatolóxico elaborado por MeteoGalicia indica que a Comunidade rexistrou un mes de outubro cálido e moi seco. Foi un perÃodo anómalo, xa que as altas presións foron moito máis frecuentes do que caberÃa agardar nesta época. De feito, só chegaron tres frontes desde o Atlántico que, ademais, tiveron pouca actividade. Neste contexto, as temperaturas estiveron por riba dos valores climatolóxicos e as precipitacións acumuladas foron moi inferiores ao que caberÃa agardar. Máis polo miúdo, a media das temperaturas foi superior ao habitual neste mes, sobre todo no caso das máximas, debido ao predominio de situacións anticiclónicas que achegaban aire cálido desde o sur. De feito, destacan os altos rexistros acadados entre os dÃas 9 e 15.
A Xunta de Galicia puxo en marcha a campaña de inmunización fronte á gripe e a COVID, que este ano incorpora como principais novidades a extensión da vacina antigripal de alta carga ás persoas de 65 a 69 anos e a ampliación do proxecto piloto de vacinación nos colexios a 75 centros educativos. O inicio oficial tivo lugar nun acto nas residencias de maiores e centros de discapacidade, o colectivo polo que arranca tradicionalmente a campaña debido á vulnerabilidade deste grupo fronte ás infeccións respiratorias.
