sábado, 20 de junio de 2026
O edificio Redeiras da Universidade de Vigo acolleu este venres a inauguración da exposición final deste proxecto, realizado coincidindo coa celebración da Década dos Océanos para un desenvolvemento sostible das Nacións Unidas e que que contou coa colaboración e cofinanciamento da Fundación Española para la Ciencia y la TecnologÃa - Ministerio de Ciencia, Innovación y Universidades, FECYT. O público poderá gozar da mostra na sede institucional da UVigo no Berbés ata o vindeiro 15 de setembro. A partir desta data, as institucións interesadas poderán solicitar o préstamo para a súa exhibición temporal.
Como sinalou o director do Campus do Mar, Daniel Rey, esta iniciativa propón “unha viaxe emocionante cunha serie de investigadoras e artistas que demostran como podemos transmitir a fraxilidade dos océano e como a través da ciencia e a arte podemos conseguir un nivel máis alto de sensibilización e entendemento”.
Pola súa banda, Ana Bernabeu, directora da Ãrea de Investigación da Universidade de Vigo, explicou como “ciencia e arte son complementarias á hora de comprender e explicar o mundo. A ciencia permitiunos desentrañar a orixe da natureza e mellorar a calidade de vida humana e a arte ábrenos unha fiestra cara á creatividade e danos unha visión do mundo que transcende as palabras e os datos. Ambas poden fusionarse para establecer novas solucións aos desafÃos dos océanos, dialogando, colaborando, derrubando barreiras e abrindo portas a todas as formas de pensar”.
Cinco colaboracións para un proxecto único e innovador
Mar Emerxente nace da colaboración de cinco binomios multidisciplinares formados por Paula Diz e Noemà Palacios, Fran Ramil e Nando Ãlvarez, Moncho Gesteira e Amancio González, EstefanÃa Paredes e Lyliya Pobornikova e Elena Ojea e Itahisa Pérez. Persoal cientÃficos e artistas mergulláronse de cheo nun proxecto único e innovador no que investigación e creatividade camiñan da man. Tras visitar ás e aos investigadores para descubrir os seus traballos e intercambiar experiencias e visións, as e os artistas pecháronse nos seus talleres a dar forma a todo o percibido. O resultado son cinco obras que representan unha perfecta simbiose entre os mundos cientÃficos e artÃstico.
Da unión entre a investigadora Paula Diz, especializada en microfósiles mariños, e a escultora Noemà Palacios xurde Rastros de Silencio, tres pezas en alabastro que abordan as etapas de deterioro dos océanos debido á acidificación e que actúan como declaración visual sobre a importancia de preservar o medio mariño.
Do tándem entre Fran Ramil, especialista en invertebrados bentónicos mariños, e o artista Nando Ãlvarez nace Fauna, unha escultura de mármore portugués rosa e gris inspirada na fauna submarina cun deseño fluÃdo que evoca corais, anemones e moluscos e formas en punta e curvilÃneas que reflicten a complexidade dos ecosistemas profundos. O contraste entre o mármore rosa e as vetas grises achegan dinamismo, mentres que a superficie pulida realza as texturas do mármore.
Tras o encontro con Moncho Gesteira, catedrático de FÃsica Aplicada e responsable do grupo EPhysLab, o artista Amancio González creou Home á deriva, unha estrutura ortoédrica regular sobre a que se desenvolve unha escena en aparente equilibrio. Algúns dos elementos racharon provocando un movemento na parte superior en forma de onda sobre que flota un cubo e un ser humano. A escultura capta o momento desa ruptura previa ao desmoronamento: o equilibrio pronto desaparecerá e o ser humano está en estado de incerteza.
Da colaboración entre a especialista en criobioloxÃa e bioloxÃa de equinodermos EstefanÃa Paredes e a escultora Lyliya Pobornikova emerxe Interior, unha obra que nace da fascinación polas formas orgánicas e sobre como estas resoan coas emocións. A peza é unha invitación á reflexión, á busca do interior e ao contacto co natural.
Finalmente, da unión entre a responsable do grupo Future Oceans Lab Elena Ojea e a artista Itahisa Pérez xurde Último resquicio, unha serie de esculturas que explora a intersección entre a pesca e o cambio climático, destacando a alarmante diminución dos recursos acuáticos. Unhas pezas que transmiten a pegada devastadora da intervención humana e resaltan a urxencia e fraxilidade da situación ambiental, invitando a reflexionar sobre a responsabilidade do ser humano na preservación do ecosistema.
A exposición complétase con guÃas didácticas de cada unha das esculturas, asà como audioguÃas para mellorar a accesibilidade e dunha reportaxe audiovisual que documenta todo o proceso e a experiencia.
O programa formativo Medrando Xuntas permitiu que as mulleres participantes traballasen habilidades clave como a comunicación, a organización, o liderado, a toma de decisións, a participación interna e a mellora da confianza profesional, ao tempo que se fomentou a creación dunha rede de mulleres que se apoian, colaboran e comparten recursos e que se deron a coñecer proxectos que están a transformar a economÃa. En primeiro lugar, Medrando Xuntas contou cun programa formativo para reforzar a súa participación nas entidades de economÃa social. En segundo lugar, a formación para directivas estaba dirixida a mulleres con responsabilidades de dirección ou proxección cara ao liderado.
Unha alianza entre o Instituto Tecnolóxico de Galicia (ITG) e as compañÃas Naturgy InnovaHub e Flythings Technologies desenvolverá unha plataforma enerxética que transformará residuos en produtos de alto valor engadido. Neste caso transformaranse residuos como lodos de depuradora, restos orgánicos e biomasas, en produtos de alto valor engadido como biocombustibles (hidrochar e biometano) e vectores enerxéticos sostibles (hidróxeno e syngas). Para iso, a nova unidade mixta combinará distintas tecnoloxÃas e incorporará sistemas hÃbridos de almacenamento con baterÃas e supercondensadores, ademais de empregar ferramentas como Internet das cousas, os xemelgos dixitais e a aprendizaxe automática.
