viernes, 24 de abril de 2026
O acto de entrega que tivo lugar este mércores 2 no Colexio San Xerome estivo presidido polo reitor Antonio López e contou coa presenza da directora do Instituto Universitario de Estudos e Desenvolvemento de Galicia (IDEGA), MarÃa Dolores Riveiro GarcÃa; e do presidente do Consello Económico e Social de Galicia (CES), AgustÃn Hernández Fernández.
As investigacións premiadas “son dous exemplos de relevancia social”, afirmou o reitor. Nesta mesma liña, pronunciouse a directora do IDEGA, quen salientou os “grandes activos” dos que a USC dispón no eido das Ciencias Sociais. Pola súa parte, AgustÃn Hernández subliñou que os premios ValentÃn Paz Andrade constitúen “un exemplo de colaboración” entre institucións, alén de destacar “o nivel dos traballos presentados”.
Impacto do Camiño de Santiago
A modalidade 1 deste galardón premia os traballos de investigación que mellor contribúan ao coñecemento da realidade económica e social da comunidade e ao establecemento de polÃticas que melloren o benestar dos seus cidadáns. Na edición deste ano, premiouse o traballo ‘El impacto del Camino de Santiago a escala local: la percepción de los residentes de dos municipios gallegosÂ’, do que son autores Melchor Fernández Fernández, Diana Fernández Méndez e Dolores Riveiro GarcÃa.
Publicado na revista Cuadernos de Turismo, este traballo estuda a percepción dos residentes de dous municipios rurais, Pedrafita do Cebreiro e Melide, sobre os impactos económicos, sociais, culturais e ambientais do Camiño de Santiago, a partir da información cuantitativa obtida nunha enquisa de satisfacción. Os resultados revelan unha percepción global positiva e descartan problemas de percepción de saturación vinculados ao crecente número de peregrinos que percorren as súas localidades. Ademais, segundo o estudo, a valoración global non depende da proximidade da residencia ao Camiño, “pero é máis positiva para os individuos con ingresos vinculados a actividades turÃsticas e para os que teñen un contacto máis frecuente cos peregrinos”, explican os autores na publicación. Este tipo de investigacións “son necesarias para tomar mellores decisións na recuperación do Camiño de Santiago logo da pandemia”, sinalou Diana Fernández ao recoller o galardón.
Deste traballo, o xurado destacou a relevancia e pertinencia da temática abordada, especialmente nun momento de controversia sobre a percepción dos diferentes impactos das actividades turÃsticas en xeral e, en particular, do Camiño de Santiago e a afluencia de peregrinos; considerando que “as conclusións do artigo, que son alcanzadas tras unha análise rigorosa, contribúen a un maior coñecemento para a toma de decisións sobre un recurso de tanta importancia para Galicia”.
Eficiencia dos Centros Especiais de Emprego en Galicia
Na modalidade 2, centrada en teses de doutoramento, premiouse o estudo de Juan Torrelles Manent, titulado ‘Análisis de la eficiencia de los centros especiales de empleo en Galicia: visión económico-financiera y socialÂ’. A tese, defendida na USC, foi realizada no Programa de Doutoramento en EconomÃa e Empresa e dirixida polos profesores da Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais da USC José Manuel Maside Sanfiz e Maria Celia López Penabad.
Os Centros Especiais de Emprego (CEE) constitúen un medio de integración ao réxime de traballo normal para persoas con discapacidade. “O obxectivo da nosa investigación é, en primeiro lugar, analizar a evolución da súa situación económico-financeira durante o perÃodo 2010-2015, atendendo á súa diferenciación entre centros con e sen ánimo de lucro. En segundo lugar e dado que nos CEE coexisten obxectivos económicos e sociais, completamos a análise anterior, incorporando o valor social xerado”, sinala Torrelles Manent.
O estudo conclúe que os CEE fináncianse principalmente con fondos propios, con maior intensidade nos centros sen ánimo de lucro. “Durante os últimos anos, os CEE viron incrementada de forma importante a súa autonomÃa respecto das subvencións e mantiveron os seus cadros de persoal estables a pesar da importante diminución destas”, engade o investigador. As súas rendibilidades son moderadas, sobre todo nos centros sen ánimo de lucro, que destinan unha maior cantidade dos seus recursos aos seus traballadores, dándolle prioridade, en maior medida, aos aspectos sociais sobre os económicos. Con esta investigación, Torrelles Manent pretende “darlle publicidade e notoriedade” aos CEE.
A modalidade 1 do certame está dotada de 2.000 euros, mentres que a tese premiada na segunda das modalidades recibirá 1.000 euros.
Ferrol é a primeira das 13 citas co libro e a lectura que terán os galegos e galegas en diferentes vilas e cidades das catro provincias. Tras esta cidade, recollerá o relevo Santiago de Compostela, do 2 ao 10 de maio; Lugo, do 13 ao 17 de maio; O Porriño, do 14 ao 17 de maio; Redondela, do 11 ao 14 de xuño, e Ourense, do 17 ao 20 de xuño. Xa no mes de xullo, Vigo abrirá o dÃa 1, prolongándose ata o dÃa 7, continuando en Ponteareas, desde o dÃa 9 ata o 12, e en Rianxo do 23 ao 26. Finalmente, en agosto, as Feiras do Libro viaxarán ata A Coruña, do 1 dÃa ata o 10; Viveiro, do dÃa 13 ao 19; Foz do 20 ao 23, e rematarán en Monforte de Lemos, onde se celebrará do dÃa 26 ao 29 de agosto.
O número de persoas en Galicia que le ocasional ou habitualmente na nosa lingua medra en case nove puntos ata acadar o 72 %, isto é, sete de cada dez galegos. Ademais deste incremento do 13 por cento na lectura ocasional ou habitualmente en galego con respecto ao ano anterior, o estudo de 2025 tamén revela a consolidación dunha Galicia lectora, reflectida no sindicadores que sinalan que o 96,5 % da poboación maior de 14 anos le en calquera medio e soporte, o que sitúa a nosa Comunidade nun 1,4% por enriba da media de España. Ademais, o 70 % destas lecturas son de libros.
