miércoles, 1 de abril de 2026
A presentación tivo lugar no Consello Económico e Social de Galicia, en Santiago de Compostela, e foi realizada polo grupo que elaborou o documento: os economistas Santiago Lago e Alberto Vaquero (Universidade de Vigo) e XoaquÃn Fernández Leiceaga e MarÃa Cadaval (USC).
Segundo indican en nota de prensa desde o Foro Económico de Galicia, as estatÃsticas da OCDE amosan que España é o paÃs da Unión Europea cunha maior descentralización tributaria. Porén, detallan, “necesÃtanse axustes de natureza técnica para garantir que a autonomÃa se poida exercer de forma suficiente e clara para os cidadáns”. Neste senso, no documento presentado os expertos do foro desbotan o sistema de concerto, “xa que leva ao goberno central á renuncia do seu poder fiscal nunha parte do territorio”. No caso de Galicia, os economistas “consideran que non serÃa positivo porque reducirÃa os fluxos fiscais que benefician á comunidade”.
O documento salienta a necesidade de que “Galicia lidere a defensa do retorno á nivelación de todos os servizos públicos descentralizados”. Esta nivelación, detallan os seus autores, “encaixa cunha concepción ampla da equidade entre todos os españois, e porque é o que posibilita que a autonomÃa polÃtica e o autogoberno sexan compatibles coas capacidades de prestar servizos públicos similares en toda España, con respecto á igualdade do esforzo fiscal realizado polos cidadáns”.
Proposta do Ministerio
No que atinxe á proposta do Ministerio de Hacienda remitida ás comunidades autónomas en decembro de 2021 para a súa discusión, os autores do documento fan tres consideracións que afectan ás dúas novas variables incorporadas; isto é, aos custes fixos e ao despoboamento. En primeiro lugar, comentan, “se aumenta o número de factores adicionais ao da poboación, o razoable é que aumente tamén o peso global do conxunto das variables correctoras. Do contrario, dilúese o efecto das preexistentes (espallamento poboacional, insularidade e superficie)”. Os expertos consideran que as novas correccións non poden supoñer, en ningún caso, unha redución do efecto das xa existentes.
En segundo termo, recolle o documento sobre a proposta de reforma feita polo Ministerio, “percÃbese unha notable discrecionalidade no caso da nova variable de despoboamento. Esta concentrarÃase en catro comunidades autónomas porque os seus valores de densidade están por debaixo da media e arredor de 25-27 habitantes /km2”. En realidade, indican desde o Foro Económico de Galicia, “o que se está a facer é “sobreponderar” unha variable que xa está no modelo: a superficie. Isto é evidente ao comparar as comunidades autónomas gañadoras ca incorporación desta variable: Castela-A Mancha, Castela e León, Aragón e Estremadura, coas catro comunidades autónomas máis extensas, á marxe de AndalucÃa”.
En terceiro lugar, os expertos do Foro Económico de Galicia destacan que “o xeito de se aproximaren aos costes fixos tampouco é razoable nin aceptable de ningún modo ao limitar o seu impacto a aquelas comunidades autónomas con menos de dous millóns de habitantes. É evidente que os costes fixos existen para todas as comunidades”. A única forma de introducir estes costes no modelo, sinalan, “é a través dunha contÃa que sexa idéntica para todas as comunidades autónomas de réxime común, de xeito que cada unha delas se leve 1/15 do total asignado”.
Fondo de Liquidez Autonómica
No estudo feito polo Foro Económico de Galicia considérase que deben procurarse “fórmulas que permitan metabolizar a débeda acumulada aos gobernos máis endebedados e evitar a condonación e/ou os incentivos perversos, polos agravios comparativos que provocarÃa”. AsÃ, detállase no texto, “trátase, para os territorios máis endebedados, de ampliar os prazos de devolución (50 anos ou máis) e garantir tipos de xuro por baixo do 1%”. Como derradeiro punto, os autores do informe propoñen unha revisión “razoable” do importe global e regras de reparto dos importes recibidos dende o Fondo de Compensación Interterritorial (FCI). AsÃ, afirman, “Galicia poderÃa recibir preto de 300 millóns anuais, contra os 200 millóns anuais que recibÃa antes da crise. Cabe lembrar que nos presupostos da Xunta do 2021 son menos de 50”.
A implantación da recollida separada de materia orgánica consolÃdase como o piar fundamental para que Galicia cumpra cos obxectivos ambientais europeos. Dado que os restos orgánicos representan case o 40 % do lixo doméstico, a súa correcta xestión é a chave para baleirar os vertedoiros e xerar compost de alta calidade que retorne á terra como fertilizante. A dÃa de hoxe, o compromiso galego con este sistema é evidente: 295 concellos xa contan con métodos especÃficos para os biorresiduos.
A programación musical abrirase o venres 8 de maio na ourensá Igrexa de Santiago das Caldas co concerto inaugural de Vandalia, cuarteto vocal sevillano especializado no repertorio renacentista e barroco español. Fundado en 2012, o grupo desenvolveu unha ampla traxectoria en España e no estranxeiro e foi recoñecido tanto pola súa discografÃa como polo seu labor de recuperación do patrimonio musical, con distincións como o Premio XEMA da Prensa ao mellor grupo español de música antiga. O domingo 10, o festival trasladarase ao Pazo de VilamarÃn da man da soprano valenciana Marivà Blasco e do intérprete de guitarra barroca Ãlex Pernas. Especializada en música antiga, Blasco colaborou con formacións de referencia como Europa Galante, LÂ’Arpeggiata ou Accademia del Piacere.
