
O grupo de química biolóxica, especializado no desenvolvemento de ferramentas químicas para investigación biolóxica, unirase a un consorcio internacional con outros cinco equipos de España, Israel e Portugal e dúas compañías de Francia e Reino Unido para xerar novos biomateriales de grande utilidade na coñecida como industria electrónica limpa ou verde, cada vez máis demandada e utilizada; con novos dispositivos biodegradables e tintas condutoras para impresión dixital e rotulación, explica Vázquez Sentís.
A Comisión Europea financiou a proposta colaborativa deste consorcio cun total de 1,2 millóns de euros para catro anos a través do programa FET-OPEN ( Future and Emerging Technologies), que ten por obxectivo fortalecer grandes proxectos de investigación de alto risco, realizados en colaboración e ligados á creación de novas tecnoloxías rupturistas.
Biolectricidade, versatilidade e transferibilidade
O proxecto e-Prot (acrónimo de efficient conductive protein systems) supón un significativo avance no ámbito da electrónica medioambientalmente sostible á que apunta a fabricación dos dispositivos do futuro. Neste contexto, o binomio bioloxía e electrónica adquire unha importancia crave e nel está a orixe do proxecto e-Prot.
Hai uns anos, os investigadores descubriron no chan e nos sedimentos algunhas baterías que poderían conducir a electricidade utilizando pequenos cables formados por proteínas nunca vistas ata entón. Estes nanocables de proteínas teñen un enorme potencial aplicado á industria electrónica, xa que permitirían baterías potentes e biodegradables ou mesmo construír dispositivos biocompatibles para implantes médicos. O impacto destes novos cables proteínicos vai mesmo moito máis alá das potenciais aplicacións tecnolóxicas e representa un novo tipo de precursores biolóxicos sostibles para a creación dunha nova industria electrónica verde e de novos dispositivos biodegradables, explica Eugenio Vázquez, que asegura que este proxecto colaborativo tenta dar resposta a enfoques novos no campo da bioelectrónica.
O uso xeneralizado de aparellos electrónicos de consumo e as prácticas de obsolescencia incorporadas teñen efectos ecolóxicos devastadores, que dan lugar a unha maior actividade mineira e á produción de grandes cantidades de refugallos de aparellos eléctricos e electrónicos altamente contaminantes, o que se converteu nun importante problema ambiental. A fabricación de compoñentes electrónicos a partir de precursores biolóxicos sostibles representa un avance fundamental para unha industria electrónica ecolóxica e, neste contexto, a produción microbiana sostible de nanocables condutores desenvolvidos en e-Prot, que poden cultivarse a partir de materias primas renovables para a súa produción en masa a baixo custo, contribuirá significativamente a este futuro electrónico ecolóxico.
A electrónica biodegradable tamén dará lugar á creación de novas clases de dispositivos intelixentes implantables e temporais para o diagnóstico/seguimento; a capacidade de fabricar electrónica biocompatible/ degradable utilizando tintas condutoras e procesos de impresión de baixo custo axudará aínda máis á creación de mercados.
O proxecto Xenoma Galicia, que conta cun investimento de 20 millóns de euros, ten por obxecto recompilar o ADN de 400.000 galegos para identificar os xenes relacionados co cancro de mama e ovario hereditario, a síndrome de Lynch e a hipercolesterolemia familiar. Ata o de agora, foron analizadas 3.112 mostras biolóxicas. En concreto, 1.037 mostras de sangue na primeira pilotaxe do proxecto, 796 de saliva no segundo piloto e, coa primeira fase do proxecto en marcha, 1.279 mostras dos voluntarios dos primeiros distritos participantes. A análise das mostras destes 1.279 participantes da fase 1 permitiu detectar 25 novos casos positivos. En concreto, 14 participantes deron positivo en cancro de mama e ovario hereditario, dous na síndrome de Lynch e nove en hipercolesterolemia familiar.
A Pedreira e Fillas de Cassandra estarán presentes no Womex 2026, o máis importante encontro mundial das músicas folk e de raíz que se celebra ata este domingo en Las Palmas de Gran Canaria. Trátase dunha iniciativa que ofrece aos artistas e ás empresas galegas un espazo para dar a coñecer o seu traballo ante programadores, festivais, axencias de contratación e outros profesionais de diferentes países. A artista foi escollida por un xurado internacional independente para formar parte dos Official Showcases, a selección oficial de concertos coa que Womex achega aos profesionais propostas das músicas do mundo.