
O grupo de quÃmica biolóxica, especializado no desenvolvemento de ferramentas quÃmicas para investigación biolóxica, unirase a un consorcio internacional con outros cinco equipos de España, Israel e Portugal e dúas compañÃas de Francia e Reino Unido para xerar novos biomateriales de grande utilidade “na coñecida como industria electrónica limpa ou verde, cada vez máis demandada e utilizada; con novos dispositivos biodegradables e tintas condutoras para impresión dixital e rotulación”, explica Vázquez SentÃs.
A Comisión Europea financiou a proposta colaborativa deste consorcio cun total de 1,2 millóns de euros para catro anos a través do programa FET-OPEN ( Future and Emerging Technologies), que ten por obxectivo fortalecer grandes proxectos de investigación de alto risco, realizados en colaboración e ligados á creación de novas tecnoloxÃas rupturistas.
Biolectricidade, versatilidade e transferibilidade
O proxecto e-Prot (acrónimo de efficient conductive protein systems) supón un significativo avance no ámbito da electrónica medioambientalmente sostible á que apunta a fabricación dos dispositivos do futuro. Neste contexto, o binomio bioloxÃa e electrónica adquire unha importancia crave e nel está a orixe do proxecto e-Prot.
Hai uns anos, os investigadores descubriron no chan e nos sedimentos algunhas baterÃas que poderÃan conducir a electricidade utilizando pequenos cables formados por proteÃnas nunca vistas ata entón. Estes nanocables de proteÃnas teñen un enorme potencial aplicado á industria electrónica, xa que permitirÃan baterÃas potentes e biodegradables ou mesmo construÃr dispositivos biocompatibles para implantes médicos. “O impacto destes novos cables proteÃnicos vai mesmo moito máis alá das potenciais aplicacións tecnolóxicas e representa un novo tipo de precursores biolóxicos sostibles para a creación dunha nova industria electrónica verde e de novos dispositivos biodegradables”, explica Eugenio Vázquez, que asegura que este proxecto colaborativo “tenta dar resposta a enfoques novos no campo da bioelectrónica”.
O uso xeneralizado de aparellos electrónicos de consumo e as prácticas de obsolescencia incorporadas teñen efectos ecolóxicos devastadores, que dan lugar a unha maior actividade mineira e á produción de grandes cantidades de refugallos de aparellos eléctricos e electrónicos altamente contaminantes, o que se converteu nun importante problema ambiental. A fabricación de compoñentes electrónicos a partir de precursores biolóxicos sostibles representa un avance fundamental para unha industria electrónica ecolóxica e, neste contexto, a produción microbiana sostible de nanocables condutores desenvolvidos en e-Prot, que poden cultivarse a partir de materias primas renovables para a súa produción en masa a baixo custo, contribuirá significativamente a este futuro electrónico ecolóxico.
A electrónica biodegradable tamén dará lugar á creación de novas clases de dispositivos intelixentes implantables e temporais para o diagnóstico/seguimento; a capacidade de fabricar electrónica biocompatible/ degradable utilizando tintas condutoras e procesos de impresión de baixo custo axudará aÃnda máis á creación de mercados.
A programación desta nova edición volverá combinar espectáculos de sala, funcións de rúa, instalacións, música e propostas participativas arredor do mundo dos monicreques, con compañÃas galegas como Tanxarina TÃteres, TÃteres Alakrán, Babaluva, Mircromina, Trécola Producións, Troula Animación ou Bico de Toupa, xunto a formacións chegadas de diferentes puntos do Estado e de paÃses como Francia, Italia, Portugal, Uruguai ou Arxentina. Entre as montaxes destacadas figura A Biblioteca Galáctica contra IA Fantástica, de Tanxarina TÃteres, recoñecida nos Premios MarÃa Casares 2026, ademais de propostas premiadas como Gloria Bendita, de Arteria Producciones, ou Érase unha vezÂ… dous pés!, da italiana Teatro dei Piedi.
Os bos resultados acadados nos últimos anos en biotecnoloxÃa sitúan a Galicia nunha posición de referencia neste sector, con moita proxección de futuro. A biotecnoloxÃa pasou de ser unha aposta estratéxica a converterse nun sector económico e cientÃfico con masa crÃtica, capacidades diferenciais e resultados medibles. Asà o amosan os resultados acadados na execución da Estratexia de consolidación do sector en Galicia 21-25. Entre eles, destaca a creación de 30 novas empresas biotecnolóxicas, acadando a cifra de 162 compañÃas actuais; unha facturación de 2.037 millóns de euros, que cuadriplica a de 2021 e se sitúa no 2,6% do PIB; ou o aumento do emprego cualificado vencellado ao sector, acadando as 5.693 persoas traballadoras, tres veces máis desde 2021.