viernes, 23 de octubre de 2026
O conselleiro de Cultura, Educaci贸n e Ordenaci贸n Universitaria, Rom谩n Rodr铆guez, participou na Facultade de Xeograf铆a e Historia na rolda de prensa de presentaci贸n dos resultados dos achados arqueol贸xicos no xacemento paleol铆tico de Cova Eiros, sito no concello lucense de Triacastela. O titular de Cultura destacou a necesidade destes traballos cient铆ficos 聯para identificar as nosas m谩is fondas ra铆ces culturais e sociais聰 e subli帽ou o interese que ten este xacemento como fonte para o estudo hist贸rico pola singularidade, riqueza e amplitude temporal que abarca a cova.
Neste momento, segundo explicaron os responsables do proxecto de Cova Eir贸s, Ram贸n F谩bregas e Arturo de Lombera, estase a afondar no co帽ecemento dos modos de vida e mundo simb贸lico dos 煤ltimos grupos de neandertais e os primeiros humanos modernos no norte peninsular. As铆 mesmo, v茅帽ense dando pasos importantes para aclarar aspectos do proceso de extinci贸n das 煤ltimas comunidades de neandertais do norte e cuesti贸ns relativas 谩s representaci贸ns art铆sticas realizadas por este grupo no contexto da cova.
As intervenci贸ns realizadas en Cova Eir贸s foron dirixidas desde o Grupo de Estudos para a Prehistoria do Noreste (GEPN-ATT) da USC, en colaboraci贸n cun importante equipo de investigaci贸n do Institut Catal脿 de Paleoecologia Humana i Evoluci贸 Social (IPHES), da Universitat Rovira i Virgili de Tarragona. Ademais do conselleiro, participaron na rolda de prensa o decano da Facultade de Xeograf铆a e Historia, Francisco Ram贸n Dur谩n Villa, a directora xeral do Patrimonio Cultural, Mar铆a del Carmen Mart铆nez 脥nsua, o catedr谩tico e director cient铆fico do proxecto, Ram贸n F谩bregas Valcarce, e o codirector do proxecto, Arturo de Lombera Hermida.
A intervenci贸n cient铆fica en Cova Eir贸s
As campa帽as de escavaci贸n do bienio 2015-16 son froito de senllos convenios de colaboraci贸n asinados entre a Conseller铆a de Cultura e Educaci贸n e a Universidade de Santiago de Compostela para a realizaci贸n dos traballos de escavaci贸n, investigaci贸n e documentaci贸n arqueol贸xica neste singular xacemento. A Xunta de Galicia achegou un total de 50.000 euros 聯para a intervenci贸n nun xacemento que 聳en palabras de Rom谩n Rodr铆guez聳 esperta gran interese por parte da comunidade cient铆fica e da sociedade galega polos resultados que, campa帽a tras campa帽a, v茅n ofrecendo.聰
En concreto, as 煤ltimas campa帽as contin煤an a proporcionar novos datos sobre as ocupaci贸ns paleol铆ticas do Noroeste peninsular, consolidando o acadado no xacemento desde o ano 2008. Actualmente, a escavaci贸n do nivel 3, datado no Paleol铆tico medio, e a recuperaci贸n de m谩is de dez mil rexistros e pezas na cavidade confirman a Cova Eir贸s como un dos xacementos de referencia para o estudio da evoluci贸n dos modos de vida, da tecnolox铆a, da fauna e das condici贸ns paleoclim谩ticas das comunidades prehist贸ricas de cazadores colleiteiros que ocuparon Galicia hai 40.000 anos.
Novos resultados
Os resultados acadados nestes 煤ltimos anos est谩n a revelar a importancia deste xacemento para o estudo da Prehistoria de Galicia. Os estratos escavados conte帽en vestixios que comezan coas 煤ltimas comunidades de neandertais e seguen cos grupos cazadores do Paleol铆tico superior, os primeiros agricultores do Neol铆tico e chegan ata as comunidades campesi帽as de 茅poca Altomedieval.
As novas dataci贸ns absolutas confirman ao grupo de neandertais ocupante de Cova Eir贸s coma un dos 煤ltimos que habitaron no norte peninsular, xusto antes da chegada do Homo sapiens a este territorio. Este feito permite que os investigadores vaian delimitando cada vez mellor as causas da s煤a desaparici贸n e valorar se foi froito dos cambios clim谩ticos ou da nova competencia producida pola arribada da nova especie 谩 rexi贸n.
Por outra banda, o estudo das manifestaci贸ns rupestres e a arte moble de Cova Eir贸s permite acheg谩rmonos 谩 esfera simb贸lica e ritual das culturas dos cazadores do Paleol铆tico superior. Os 煤ltimos traballos levaron 谩 descuberta de novos motivos e afondar no estudo das s煤as caracter铆sticas t茅cnicas e estil铆sticas mediante a aplicaci贸n de novas t茅cnicas, como pode ser a Fotogrametr铆a. Ao mesmo tempo, a an谩lise e dataci贸n por Carbono 14 permite atribu铆r a unha boa parte destas manifestaci贸ns unha antig眉idade de m谩is de 10.000 anos, xa cando habitaban as 煤ltimas sociedades de cazadores colleiteiros.
Co帽ecer a Prehistoria galega
Os 煤ltimos anos de traballo, grazas 谩s novas escavaci贸ns arqueol贸xicas, non s贸 permitiron perfilar mellor a secuencia de ocupaci贸ns de Cova Eir贸s, sen贸n tam茅n profundar nos estudos sobre o xacemento e a Prehistoria galega. Froito dese labor continuado, os resultados estanse a publicar en revistas cient铆ficas e congresos de gran prestixio, tanto nacionais coma internacionais. A cavidade segue a mostrar un gran potencial xa que a铆nda quedan m谩is de dous metros de recheo por escavar e as galer铆as interiores para revisar na procura de arte rupestre.
A primeira etapa da xira de A Gaivota, ensaio aberto desenvolveuse do 12 ao 15 de outubro na sala Atahualpa do Teatro El Galp贸n de Montevideo, en coproduci贸n con esta instituci贸n e no marco do Festival Internacional de Artes Esc茅nicas de Uruguai, FIDAE. O programa comprendeu sete representaci贸ns nas que D茅borah Vuku職ić compartiu escenario con Camila Dur谩n e Claudia Trecu, que entraron no lugar das actrices galegas Ux铆a Suevos e Mercedes Castro. A magn铆fica resposta do p煤blico uruguaio contou cunha destacada presenza da comunidade galega, que converteu as funci贸ns nun espazo de encontro arredor da lingua e da creaci贸n esc茅nica de Galicia. Esta acollida precede a chegada 谩 Arxentina, onde D茅borah Vuku職ić compartir谩 escenario coas actrices locais Eugenia Alonso e Carmela Rivero.
Tr谩tase dunha iniciativa que nace como evoluci贸n de Circo Presente Continuo e que se vai desenvolver por primeira vez f贸ra de Madrid. A Cidade da Cultura, o Teatro Principal e o Sal贸n Teatro ser谩n as s煤as sedes na capital galega, reunindo artistas, compa帽铆as, profesionais da programaci贸n, distribuidoras e instituci贸ns para compartir proxectos e favorecer novas oportunidades de colaboraci贸n e contrataci贸n. O programa incl煤e oito espect谩culos, seis mostras breves e catro traballos en proceso. Entre as propostas figuran Naufragio, de Labsurda; Serena, de Circ Bover; Matrimonio, de Kolektivo Konika; Siku, de Jessica Arpin; e Sen patr贸n, de Pistacatro, que ofreceu un adianto art铆stico durante a presentaci贸n.
