miércoles, 25 de marzo de 2026
Os centros bibliotecarios xestionados pola Xunta van acoller ao longo de novembro preto de 40 actividades de divulgación científica enmarcadas na celebración do Mes da ciencia en galego nas bibliotecas. Trátase dunha iniciativa do Goberno autonómico a prol do achegamento da cidadanía á literatura científica en galego. Os secretarios xerais de Cultura, Anxo M. Lorenzo, e de Política Lingüística, Valentín García, presentaron hoxe en Santiago a programación prevista co gallo desta conmemoración.
No acto, desenvolvido na Biblioteca Pública Ánxel Casal, participou tamén a autora do manifesto deste ano, Amparo Alonso Betanzos, enxeñeira química, investigadora en intelixencia artificial, presidenta da Asociación Española de Inteligencia Artificial e Catedrática de Ciencias da Computación e Intelixencia Artificial da Universidade da Coruña. Alonso Betanzos convida no seu texto a gozar das bibliotecas como espazos que garanten o acceso libre á información e ao coñecemento.
Na súa intervención, Anxo M. Lorenzo salientou a extensa e variada programación organizada polas bibliotecas arredor do Mes da ciencia en galego, dirixida sobre todo ao público infantil. Para o representante da Consellería de Cultura, Educación e Universidade, os centros bibliotecarios ofrecen o mellor contexto para achegarse ao eido científico en galego, xa que poñen á disposición da poboación numerosos recursos bibliográficos, audiovisuais e tecnolóxicos para consulta e préstamo, ademais dunha ampla oferta de actividades divulgativas e de animación á lectura.
Pola súa banda, Valentín García destacou o labor que están a realizar os Equipos de Dinamización da Lingua Galega nos centros educativos para poñer en valor a ciencia e o galego na súa creación e divulgación, tamén coa colaboración das bibliotecas escolares. Neste sentido, referiuse ao recursos que proporcionan para potenciar a curiosidade e o interese dos máis novos pola ciencia, como xogos, vídeos ou experimentos.
O Mes da ciencia en galego ofrece actividades na Biblioteca de Galicia e nas bibliotecas públicas Miguel Ángel Garcés da Coruña, de Lugo, Nós de Ourense, Antonio Odriozola de Pontevedra, Ánxel Casal de Santiago e Juan Compañel de Vigo. Entre as propostas previstas cómpre destacar obradoiros infantís de robótica, de física e química a través da cociña, de achegamento as figuras das científicas galegas Ánxeles Alvariño e Isabel Zendal e de xoguetes, entre moitas outras.
Para a cativada e público familiar haberá tamén obradoiros, contacontos e espectáculos teatralizados. Ademais, en todos os centros se disporán mostras bibliográficas con material de divulgación científica. As propostas comezan xa mañá e requiren inscrición previa. A información está dispoñible nas webs dos respectivos centros.
Bibliotecas escolares
No caso das bibliotecas escolares, promoverase o desenvolvemento de iniciativas relacionadas coa ciencia. Ademais, a asesoría de Bibliotecas Escolares da Consellería mantén un portal cunha selección de materiais sobre ciencia en galego, así como maletas viaxeiras que poden utilizar os centros de xeito temporal con temáticas arredor dos diferentes eidos científicos. Neste curso continúase coa actualización de contidos, engadindo publicacións recentes realizadas con perspectiva de xénero.
Dispón tamén dunha selección de libros de divulgación científica en galego como apoio ao alumnado nos seus traballos de investigación, que neste curso se reforzará cunha dotación extraordinaria en Secundaria. A isto súmaselle o proxecto Biblioteca Creativa, enmarcado no Plan Lía (Lectura, Información, Aprendizaxe), a prol da introdución dun espazo de creación e experimentación na biblioteca escolar, e o Concurso de traballos por proxectos, que inclúe a nova modalidade para proxectos realizados con metodoloxía científica.
O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, advertiu de que as novas medidas para paliar os efectos da guerra de Irán aprobadas polo Goberno central terán 'un impacto directo nas arcas autonómicas' xa que Galicia 'deixará de ingresar máis de 120 millóns de euros' nos tres meses que estas medidas estarán inicialmente en vigor. As medidas con impacto fiscal anunciadas polo Goberno central enfócanse na redución do IVE e dos impostos especiais para os carburantes, electricidade e gas. Ao estar estes tributos cedidos ás Comunidades Autónomas, o impacto derivado da menor recadación repártese entre o Estado e as autonomías, en función da porcentaxe de cesión(no IVE é do 50%, nos impostos especiais do 58%).
O número de emigrantes galegos persoas que naceron en Galicia e residen no exterior volve baixar un ano máis en 2.006 persoas, continuando a tendencia dos últimos exercicios. En paralelo, a poboación galega total que reside no exterior increméntase debido ás novas inscricións de persoas descendentes de galegas e galegos nacidas no estranxeiro, ata acadar os 563.303 (incremento de 15.051 persoas, un 2,75%) a 1 de xaneiro de 2026, segundo os datos publicados hoxe polo Instituto Nacional de Estadística (INE).
