miércoles, 10 de junio de 2026
Nota de prensa de la Real Academia Galega (RAG):
A Academia colabora neste acto organizado polo Concello de Bergondo e a Asociación Cultural Irmáns Suárez Picallo para recordar a quen foi unha das escasas autoras femininas e feministas da Galicia de finais do século XIX. A autora convertérase nos anos oitenta do século XIX nunha das voces principais que se fixo oír en defensa das mulleres desde o galeguismo, unha postura que mantivo como oradora e tamén na súa obra escrita. Exemplo dela é o poema "En defensa das mulleres", premiado en 1887 no certame literario convocado en Ourense e recollido catro anos despois en Follatos.
A homenaxe a Filomena Dato terá carácter interxeracional. Tras as intervencións do párroco Rubén Aramburu, a Asociación Cultural Irmáns Suárez Picallo, Ana Hermida, da Asociación Lisístrata, a poeta e editora Dores Tembrás, o presidente da RAG, Víctor F. Freixanes, e a alcaldesa de Bergondo, Alejandra Pérez Máquez, alumnas e alumnos de 2º da ESO do CPI Cruz do Sar lerán poemas da escritora. A celebración rematará co descubrimento dunha escultura na honra de Filomena Dato asinada por Francisco Escuredo e a interpretación do Himno galego a cargo de José Otero López.
O acto terá lugar a partir das 11:15 horas no camposanto de Moruxo, onde Filomena Dato foi despedida en 1926 nunha cerimonia á que acudiron destacados membros da vida cultural e política daquel momento, entre eles o presidente da RAG e o alcalde da Coruña.
Tivo lugar a xornada 'Deputados por un día', na que os escolares galegos levaron ao hemiciclo as súas propostas para mellorar a sociedade. Os catro representantes dos colexios, un por provincia, compartiron na Cámara as súas reflexións sobre a convivencia, o tema arredor do que xira este curso o programa educativo Abraza tus valores, e a relación dos menores coas tecnoloxías. Participaron máis de 8.300 escolares de entre 4 e 12 anos de 83 centros públicos, concertados e privados de Galicia (Arquitecto Casas Novoa de Santiago, o CEIP Plurilingüe A Gándara, de Monforte de Lemos, o CEIP Plurilingüe Irmáns Villar, de Ourense e o CEIP Plurilingüe de Cerdeiriñas, de Piloño).
A actividade levada a cabo pola Axencia de Protección da Legalidade Urbanística (APLU) para protexer o medio ambiente e o patrimonio natural e paisaxístico galego permitiu o pasado ano a reposición da legalidade en 121 actuacións en toda Galicia. Estas reposicións foron resultado do labor do equipo inspector do organismo adscrito á Consellería de Vivenda e Planificación de Infraestruturas, e repartíronse principalmente na provincia de Pontevedra, con 60 actuacións, seguida da Coruña con 30, Lugo con 21 e Ourense con 10.
