domingo, 21 de junio de 2026
A clave deste avance reside na creación dun ciclo de metabolismo lipÃdico totalmente abiótico. Utilizando axentes de acoplamento quÃmicos, os investigadores conseguiron inducir a formación in situ de fosfolÃpidos que, unha vez creados, se auto-organizan en membranas, coa particularidade de que poden descompoñerse de forma controlada e rexenerarse co aporte de enerxÃa externa. Con isto os investigadores poden controlar o tempo que vive esa célula e programar a súa desintegración.
Este ciclo anabolismo-catabolismo é o que permite que as membranas poidan manterse estables no tempo ou ser recicladas, encapsular e liberar moléculas, e mesmo realizar cambios estruturais semellantes aos que experimentan as células vivas.
Aplicacións que van máis aló da bioloxÃa sintética
Alén do impacto fundamental para a construción de protocélulas, esta tecnoloxÃa pode ter aplicacións en campos como a liberación controlada de fármacos, a creación de organelos sintéticos ou o deseño de sensores quÃmicos intelixentes.
Un aspecto especialmente novidoso do traballo é a capacidade de inducir transicións de fase nas membranas (de vesÃculas a gotas tipo “esponxa”) que permiten a mestura de contidos e lÃpidos entre diferentes compartimentos artificiais. Isto poderÃa inspirar novas estratexias para a comunicación entre células artificiais ou a súa interacción con células naturais.
Innovación dende o CICA
O CICA da Universidade da Coruña continúa asà consolidándose como un referente internacional en nanotecnoloxÃa e bioloxÃa sintética. O artigo foi desenvolvido en colaboración coa Universidade de California San Diego, e o doutor Brea destaca como co-primeiro autor e co-investigador principal xunto ao profesor Neal K. Devaraj.
Este traballo foi financiado, entre outras institucións, pola Xunta de Galicia a través da convocatoria de contratos Ramón y Cajal e proxectos de investigación de excelencia.
O programa formativo Medrando Xuntas permitiu que as mulleres participantes traballasen habilidades clave como a comunicación, a organización, o liderado, a toma de decisións, a participación interna e a mellora da confianza profesional, ao tempo que se fomentou a creación dunha rede de mulleres que se apoian, colaboran e comparten recursos e que se deron a coñecer proxectos que están a transformar a economÃa. En primeiro lugar, Medrando Xuntas contou cun programa formativo para reforzar a súa participación nas entidades de economÃa social. En segundo lugar, a formación para directivas estaba dirixida a mulleres con responsabilidades de dirección ou proxección cara ao liderado.
Unha alianza entre o Instituto Tecnolóxico de Galicia (ITG) e as compañÃas Naturgy InnovaHub e Flythings Technologies desenvolverá unha plataforma enerxética que transformará residuos en produtos de alto valor engadido. Neste caso transformaranse residuos como lodos de depuradora, restos orgánicos e biomasas, en produtos de alto valor engadido como biocombustibles (hidrochar e biometano) e vectores enerxéticos sostibles (hidróxeno e syngas). Para iso, a nova unidade mixta combinará distintas tecnoloxÃas e incorporará sistemas hÃbridos de almacenamento con baterÃas e supercondensadores, ademais de empregar ferramentas como Internet das cousas, os xemelgos dixitais e a aprendizaxe automática.
